QĐND Online – Ngày 11-6, Quốc hội tiến hành thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Tiếp công dân. Trước thực trạng tiếp công dân hiện nay, cùng với nghiên cứu quy định trong dự thảo, nhiều đại biểu cho rằng, cần quy định hợp lý hơn việc tiếp công dân và trụ sở tiếp công dân…  

Gắn hoạt động tiếp công dân với giải quyết kiến nghị, khiếu nại

Một số đại biểu cho rằng, phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật chủ yếu tập trung vào giải quyết vấn đề đón tiếp, lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân, chưa chú ý đúng mức đến việc gắn hoạt động tiếp công dân với giải quyết, kiến nghị khiếu nại, tố cáo của công dân. Trong khi, đây là một trong những mục đích chính của việc tiếp công dân và cũng là mục đích của công dân khi đến trụ sở tiếp công dân, nơi tiếp công dân.

Đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội Chu Sơn Hà phát biểu ý kiến

Đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) cho rằng: “Trên thực tế, nếu người có thẩm quyền khi tiếp công dân, trực tiếp giải quyết luôn một số khiếu nại, tố cáo của người dân thì sẽ giảm bớt được rất nhiều đơn thư vượt cấp. Do đó, về phạm vi điều chỉnh của luật cần bổ sung nội dung có liên quan đến quy trình giải quyết khiếu nại tố cáo gắn với trách nhiệm tiếp công dân của người đứng đầu cũng như những cá nhân có thẩm quyền”.

Một số đại biểu chỉ ra, thực tế trong thời gian qua, hoạt động tiếp công dân còn mang tính hình thức, thể hiện ở việc tiếp công dân chủ yếu còn là tiếp theo định kỳ. Tiếp công dân chưa gắn với việc xem xét, kết luận, giải quyết kịp thời những khiếu nại, tố cáo của công dân; quá trình hoạt động tiếp công dân chưa được đảm bảo tính pháp lý; thiếu sự phối hợp, kế thừa, thông tin trong việc tiếp công dân, dẫn đến việc hướng dẫn, trả lời công dân thiếu sự thống nhất, gây khó khăn cho các cơ quan tiếp dân và người dân phải chạy lòng vòng, gây bức xúc. Cán bộ làm công tác tiếp dân ở một số nơi còn yếu về năng lực, trình độ, còn biểu hiện quan liêu, hách dịch, thiếu trách nhiệm, thậm chí còn thờ ơ, vô cảm với những bức xúc của người dân.

Đại biểu Hồ Thị Thủy (đoàn Vĩnh Phúc) đề nghị: Tiếp công dân phải gắn với quy trình xem xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân. Theo đại biểu Thủy, “Nếu tiếp công dân chỉ là việc đón tiếp, lắng nghe, tiếp nhận thì ai thực hiện cũng được. Có cần thiết phải quy định trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị như Khoản 2, Khoản 3 của Điều 9 hay không?”.

Đóng góp vào nội dung này, đại biểu Triệu Thị Thu Phương (đoàn Bắc Kạn) băn khoăn, dự thảo luật đã quy định về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc tiếp công dân, song lại chưa có quy định nào về chế tài xử lý đối với trường hợp cơ quan tiếp công dân hoặc người đứng đầu cơ quan khi không thực hiện các trách nhiệm của mình để đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của luật. Từ đó, đại biểu Phương đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung các chế tài xử lý đối với trường hợp cơ quan tiếp công dân hoặc người đứng đầu cơ quan không thực hiện đúng, đầy đủ trách nhiệm của mình.

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (đoàn Ninh Thuận) lại đặt vấn đề về ý thưc trách nhiệm. Theo đại biểu Cương, vấn đề quan trọng nhất trong công tác tiếp công dân là làm thế nào để nâng cao được ý thức trách nhiệm của cơ quan nhà nước, ý thức trách nhiệm của người đứng đầu cũng như của cán bộ công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này. Một khi ý thức trách nhiệm được nâng cao thì việc tiếp dân mới đạt được mục tiêu đích thực mà không pháp luật nào có thể điều chỉnh được.

Quy định trụ sở tiếp công dân sao cho phù hợp

Với quan điểm, xây dựng luật theo chủ trương, nguyên tắc không làm phát sinh thêm tổ chức mới, không tăng biên chế, không quy định lại những nội dung đã được quy định trong các văn bản pháp luật hiện hành, đại biểu Chu Sơn Hà (đoàn TP Hà Nội) đề nghị Ban soạn thảo cần phân tích đầy đủ và có tính thuyết phục về việc quy định chức năng, thẩm quyền, địa vị pháp lý của trụ sở tiếp công dân như một tổ chức có tư cách pháp nhân độc lập. “Nên chăng chỉ quy định về tiêu chuẩn, điều kiện, cơ sở vật chất của trụ sở nơi tiếp công dân, cách thức phối hợp các hoạt động trong các trụ sở tiếp công dân. Trách nhiệm quản lý trụ sở tiếp công dân cũng như một số nguyên tắc để xây dựng nội quy của các trụ sở tiếp dân, chứ không hình thành ra một tổ chức mang tính chất pháp nhân, phát sinh thêm tổ chức và thêm biên chế” đại biểu Hà nhấn mạnh.

Cùng quan điểm này, đại biểu Hồ Thị Thủy (đoàn Vĩnh Phúc) góp ý: Trụ sở tiếp công dân hay nơi tiếp công dân chỉ là địa điểm để đón tiếp công dân trực tiếp đến phản ánh, khiếu nại, tố cáo, kiến nghị chứ không phải là một tổ chức, bộ máy độc lập có tư cách pháp nhân. Do vậy, chỉ nên quy định về tiêu chuẩn, điều kiện, cơ sở vật chất của trụ sở nơi tiếp công dân, cách thức, quy trình tiếp công dân.

Đại biểu Nguyễn Thị Khá (đoàn Trà Vinh) và đại biểu Bạch Thị Hương Thủy (đoàn Hòa Bình) đề nghị không xác định trụ sở tiếp công dân là một cơ quan độc lập, có con dấu riêng. Vì theo đại biểu Khá, nếu quy định như trong dự thảo luật sẽ làm tăng biên chế, tăng cơ sở vật chất gây tốn kém. Đồng tình với lý do này, đại biểu Thủy còn chỉ ra: “Nếu coi đây là cơ quan độc lập thì vô hình chung sẽ tạo ra một cơ quan trung gian giữa người dân với người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Như vậy, không phù hợp với các quy định khác của dự thảo luật”.

 “Trường hợp xác định trụ sở tiếp công dân là một cơ quan độc lập, có tư cách pháp nhân như trong dự thảo luật thì không dùng khái niệm trụ sở tiếp công dân mà nên dùng khái niệm khác để thể hiện đây là một cơ quan có thẩm quyền, có tổ chức, bộ máy và trụ sở riêng. Khi đó cần chế định rõ người thuộc biên chế của cơ quan này là ai và ai là người được các cơ quan khác cử đến cùng tham gia thực hiện việc tiếp công dân. Chứ không nên giao như dự thảo hiện nay” đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) góp ý.

XUÂN DŨNG