QĐND - Bàn về tình hình U-crai-na, trong cuộc hội đàm với người đồng cấp Phần Lan E. Tu-mi-ô-gia (Erkki Tuomioja) ngày 9-6, Ngoại trưởng Nga X. La-vrốp (Sergei Lavrov) kêu gọi không gắn cuộc khủng hoảng chính trị tại U-crai-na vào các vấn đề quan hệ song phương và đa phương với Nga.              

Khẳng định U-crai-na có quyền tự do lựa chọn tham gia các tổ chức, ông X. La-vrốp nhấn mạnh, điều đó cần phải tuân thủ các cam kết quốc tế. Theo Ngoại trưởng Nga, việc Ki-ép hướng tới liên kết với Liên minh châu Âu (EU) là do áp lực của phương Tây và vì vậy, không thể coi thực sự là sự lựa chọn của nước này. Nếu U-crai-na lựa chọn liên kết kinh tế với liên minh nào thì cần tính đến hậu quả đối với các cam kết của U-crai-na trong khuôn khổ các thỏa thuận với Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG). Ông X. La-vrốp cũng tái khẳng định, Nga muốn thấy U-crai-na là một nước tự do, dân chủ, bảo đảm quyền của mọi người dân, gồm cả quyền về ngôn ngữ, lựa chọn người lãnh đạo khu vực và thúc đẩy lợi ích của khu vực trong khuôn khổ quốc gia thống nhất.

Ngoại trưởng Nga X. La-vrốp (bên trái) và người đồng cấp Phần Lan E. Tu-mi-ô-gia. Ảnh: dailystar.com

Ngoại trưởng X. La-vrốp và Ngoại trưởng Phần Lan E. Tu-mi-ô-gia (Erkki Tuomioja) nhất trí cho rằng, giải pháp hòa bình tại U-crai-na cần phải đạt được trên cơ sở thỏa thuận được ký kết tại Giơ-ne-vơ, Thụy Sĩ ngày 17-4 vừa qua; và lộ trình của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) gồm chấm dứt bạo lực, tổ chức đối thoại toàn dân, cải cách sâu rộng hiến pháp có tính đến lợi ích của tất cả các lực lượng chính trị và các khu vực của U-crai-na.

Trong một diễn biến khác, ngày 10-6, tân Tổng thống U-crai-na P. Pô-rô-sen-cô (Petro Poroshenko) đã chỉ thị cho Cơ quan an ninh, Bộ Nội vụ, Bộ Quốc phòng và Cơ quan các tình trạng khẩn cấp lập hành lang để người dân sơ tán khỏi vùng đang diễn ra chiến dịch quân sự. Ông P. Pô-rô-sen-cô giao trách nhiệm cho nội các tổ chức việc vận chuyển người dân, bảo đảm chăm sóc y tế, mở hệ thống các trạm di động cung cấp nước uống, thực phẩm và thuốc men. Chính quyền địa phương có trách nhiệm kết hợp với các cơ quan địa phương và chính phủ để đảm bảo việc bố trí chỗ ăn, ở cho người dân.

Những diễn biến căng thẳng tại miền Đông chưa có dấu hiệu lắng dịu đã tác động tiêu cực đến nền kinh tế vốn èo uột của U-crai-na. Tờ Wall Street Journal cho biết, GDP của U-crai-na dự kiến sẽ giảm từ 5-7% trong năm nay. Giới chuyên gia cảnh báo, tình hình sẽ bi đát hơn nếu làn sóng nổi dậy tại Đô-nhét-xcơ và Lu-gan-xcơ tiếp tục tăng lên, do khu vực này là “trái tim của ngành công nghiệp nặng và khai khoáng U-crai-na” khi  chiếm khoảng 16% GDP cả nước. Điều này sẽ thực sự tạo gánh nặng cho ngân sách quốc gia. Theo Wall Street Journal, trong tháng 5, tại Đô-nhét-xcơ chỉ thu được 88% thuế dự kiến, còn tại Lu-gan-xcơ chỉ là 75%. Không những vậy, việc bất đồng với Nga về giá mua khí đốt tự nhiên cũng là một vấn đề kinh tế nghiêm trọng. Hiện tại, các chính trị gia châu Âu đang nỗ lực giúp Ki-ép và Mát-xcơ-va đạt được thỏa thuận về vấn đề này bởi lẽ sự bất đồng đó có thể hủy hoại nền kinh tế đang chìm trong khó khăn của U-crai-na. Mặc dù vậy,  kết thúc vòng đàm phán ba bên thứ 5 về khí đốt giữa Nga, U-crai-na và EU diễn ra ngày 9-6 tại Bỉ, các bên vẫn chưa tháo gỡ được những bất đồng liên quan đến nguồn năng lượng này.

Khó khăn tiếp nối khó khăn với U-crai-na khi tình hình tại miền Đông tiếp tục căng thẳng. AP cho biết, rạng sáng 10-6, quân đội U-crai-na đã mở lại cuộc tấn công pháo kích vào hai thành phố vẫn đang thuộc quyền kiểm soát của lực lượng dân phòng địa phương là Xla-vi-an-xcơ và Cra-ma-to-rơ-xcơ. Nhận định về việc lập lại trật tự tại các tỉnh miền Đông, báo Độc lập của Nga cho rằng, quá trình này như cần một thể chế nhà nước hùng mạnh và các khoản chi tiêu quân sự lớn trong khi với tình hình kinh tế của U-crai-na hiện nay, thì đây rõ ràng là một bài toán nan giải. Do đó, quá trình này đòi hỏi mất nhiều thời gian và theo tờ báo, giải pháp phù hợp nhất đối với chính quyền tân Tổng thống P. Pô-rô-sen-cô là sử dụng các phương pháp phi quân sự, thương thuyết để giải quyết vấn đề mới mong có thể sớm vãn hồi trật tự và sự toàn vẹn lãnh thổ đất nước. Trong khi đó, tờ Wall Street Journal cũng cho rằng, sự hỗ trợ của quốc tế chỉ có thể có ích nếu đạt được giải pháp hòa bình cho những căng thẳng hiện nay.

VĨNH AN