QĐND - Tình hình miền Đông và Nam U-crai-na vẫn chưa có dấu hiệu giảm căng thẳng. Bất chấp việc Chính phủ tạm quyền Ki-ép thực hiện các biện pháp mạnh tay và đã xảy ra xung đột làm ít nhất 5 người thiệt mạng, lực lượng biểu tình tại đây vẫn không có ý định lùi bước. Trong khi đó, Nga và Mỹ tiếp tục chỉ trích lẫn nhau trước những diễn biến chưa có hồi kết ở đất nước Đông Âu này.

Ngày 25-4, tại Đô-nhét-xcơ và Xla-vi-an-xcơ, các tay súng cùng các phương tiện bọc thép thuộc các đơn vị tự vệ đã tái triển khai trên các đường phố, tiến hành lập hàng rào quân sự quanh các trụ sở công quyền nơi lực lượng biểu tình đang chiếm giữ, nhằm đẩy lui chiến dịch trấn áp bằng vũ lực của lực lượng chính phủ. Theo các phương tiện truyền thông địa phương, các thành phố này đã hầu như bị phong tỏa, trong khi các lực lượng an ninh bảo vệ thành phố đã rời bỏ các trạm kiểm soát. Trong khi đó, các cuộc biểu tình vẫn tiếp tục nổ ra tại các thành phố này nhằm yêu cầu Chính quyền Ki-ép rút quân và chấm dứt các chiến dịch trấn áp quân sự tại đây.

Quân đội U-crai-na đứng gác tại một chốt kiểm tra ở làng Ma-li-nít-ca, phía Đông thành phố Xla-vi-an-xcơ. Ảnh: Roi-tơ

Các diễn biến ở miền Đông U-crai-na đã gia tăng căng thẳng sau khi Chính phủ tạm quyền Ki-ép ngày 24-4 tuyên bố chuyển sang “giai đoạn tích cực” trong chiến dịch trấn áp người biểu tình tại đây. Theo đó, Ki-ép đã cho triển khai thêm các xe bọc thép và binh lính tới Xla-vi-an-xcơ - nơi được coi là điểm nóng nhất của làn sóng biểu tình. Theo Bộ Ngoại giao U-crai-na, đã có ít nhất 5 người biểu tình bị thiệt mạng trong các cuộc trấn áp ngày 24-4 tại Xla-vi-an-xcơ.

Ngày 24-4, Tổng thống Nga Vla-đi-mia Pu-tin (Vladimir Putin) lên án chiến dịch quân sự do Chính quyền lâm thời U-crai-na tiến hành ở miền Đông nước này trên danh nghĩa "chống khủng bố" là một tội ác nghiêm trọng, đồng thời cảnh báo hậu quả nếu Ki-ép sử dụng quân đội chống lại chính người dân nước này. Phát biểu tại diễn đàn thông tin đại chúng ở thành phố Xanh Pê-téc-bua của Nga, ông Pu-tin nhấn mạnh, những người ra quyết định sử dụng lực lượng quân sự chống lại nhân dân sẽ phải gánh chịu hậu quả và xứng đáng bị coi là "bè lũ". Ông cáo buộc Chính quyền lâm thời U-crai-na sử dụng vũ lực quá mức để đối phó với những người biểu tình ở miền Đông đòi thành lập Nhà nước liên bang U-crai-na và để hợp pháp hóa các nhóm cực đoan, thay vì mở ra khả năng đối thoại dân tộc thực sự. Theo hãng tin ITAR-TASS, trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken (Angela Merkel) ngày 25-4, Tổng thống Pu-tin thậm chí đã chỉ trích gay gắt kế hoạch của Chính quyền lâm thời Ki-ép sử dụng vũ lực để trấn áp người biểu tình hòa bình tại miền Đông-Nam U-crai-na.

Trong khi đó, phía U-crai-na cũng chỉ trích Nga dữ dội. Bộ Quốc phòng U-crai-na cáo buộc quân đội Nga đang tổ chức các cuộc tập trận ở cách biên giới U-crai-na chỉ vỏn vẹn 1km. Theo Interfax, Bộ trưởng Quốc phòng U-crai-na M. Cô-van (Mykhailo Koval) khẳng định, ngoài bộ binh, quân đội Nga cũng đã triển khai máy bay tham gia các cuộc tập trận ở sát biên giới U-crai-na. “Lực lượng vũ trang U-crai-na sẵn sàng chống trả lại bất kỳ hành vi xâm lược nào”, ông Cô-van nhấn mạnh. Còn Thủ tướng U-crai-na A. Y-a-xê-núc (Arseny Yatsenyuk) cho rằng, Nga muốn “mở Thế chiến III” bằng cách xâm chiếm U-crai-na để tạo ra một cuộc xung đột lan rộng ra châu Âu. Bộ trưởng Nội vụ U-crai-na A. A-va-cô (Arsen Avako) thì cho biết, Ki-ép sẽ không dừng chiến dịch chống ly khai ở miền Đông vì việc Nga đưa quân đến sát biên giới. Nguồn tin Ria Novosti cho biết, ngày 25-4, một vụ nổ được cho có thể là vụ đánh bom đã xảy ra tại một trạm kiểm soát ở vùng Ô-đét-xa khiến ít nhất 7 người, trong đó có một cảnh sát, bị thương. 

Trước những diễn biến phức tạp chưa có hồi kết ở U-crai-na, Nga và Mỹ tiếp tục chỉ trích nhau. Mát-xcơ-va một lần nữa cáo buộc Mỹ đưa ra những tuyên bố vô căn cứ về cuộc khủng hoảng U-crai-na, đồng thời khẳng định giải pháp duy nhất hiện nay là Chính phủ tạm quyền Ki-ép phải tuân thủ thỏa thuận bốn bên vừa đạt được tại Giơ-ne-vơ. Trong khi đó, Oa-sinh-tơn cảnh báo, “Nga đang phạm sai lầm nghiêm trọng và đắt giá” trong vấn đề U-crai-na.

Ngày 25-4, Ngoại trưởng Nga X. La-vrốp (Sergei Lavrov) cáo buộc Mỹ đang tìm cách bôi nhọ Nga và cảnh báo U-crai-na “sẽ phải đối diện với công lý”.Theo hãng tin AFP, ông La-vrốp chỉ trích những tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (John Kerry) về Nga là “không thể chấp nhận được”. Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri đã hối thúc Nga thay đổi cách ứng xử trước những diễn biến tại miền Đông U-crai-na, cho rằng, Nga đang phạm sai lầm nghiêm trọng, đồng thời cảnh báo Mát-xcơ-va sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt gia tăng.

Ngoại trưởng Nga cũng cảnh báo Chính quyền U-crai-na “sẽ phải đối mặt với công lý” vì “tội ác đẫm máu” ở Đông U-crai-na. Ông La-vrốp cũng cho biết, Nga cam kết thực hiện các biện pháp giảm căng thẳng ở miền Đông U-crai-na theo đúng tinh thần thỏa thuận Giơ-ne-vơ. Ngày 25-4, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố sẵn sàng đàm phán "thẳng thắn và xây dựng" với Mỹ nhằm bình ổn tình hình ở U-crai-na.

NGỌC HÀ