QĐND - Theo hãng tin Kyodo, ngày 24-4, tại Tô-ki-ô, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma và Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê (Shinzo Abe) đã khẳng định tầm quan trọng của liên minh Nhật-Mỹ, nhấn mạnh liên minh này đóng vai trò "nền tảng" của hòa bình và thịnh vượng ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Nhật Bản là chặng dừng chân đầu tiên trong chuyến công du châu Á nhằm thúc đẩy cam kết của Oa-sinh-tơn đối với khu vực này. Đây cũng là chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của một tổng thống Mỹ đến Nhật Bản kể từ năm 1996. Phát biểu tại buổi họp báo chung sau cuộc hội đàm với Thủ tướng Sin-dô A-bê, ông B.Ô-ba-ma nhấn mạnh liên minh Mỹ-Nhật là nền tảng không chỉ đối với an ninh của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương mà còn đối với toàn khu vực. Thủ tướng Nhật Bản cũng khẳng định Nhật Bản ủng hộ mạnh mẽ chính sách tái cân bằng chiến lược của Mỹ sang châu Á, đồng thời cũng nhấn mạnh vai trò "không thể thiếu và không thể thay thế" của liên minh Nhật-Mỹ đối với hòa bình khu vực.

 
 Tổng thống B. Ô-ba-ma và Thủ tướng Sin-dô A-bê tại buổi họp báo ở Tô-ki-ô ngày 24-4. Ảnh: AP

Mỹ và Nhật Bản cũng nhất trí sẽ tiếp tục đàm phán cấp bộ trưởng về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Oa-sinh-tơn khởi xướng. Ông B.Ô-ba-ma cho biết, Oa-sinh-tơn và Tô-ki-ô "đã tiến gần hơn tới thỏa thuận" về tiếp cận thị trường đối với hàng nông sản và ô tô, lĩnh vực thảo luận gắt gao nhất trong các cuộc thương lượng giữa hai nước về TPP. Tổng thống Mỹ cũng cho rằng, hai nước đang đứng trước cơ hội thông qua hợp tác để giúp định hình một nền kinh tế mở cửa, năng động và đổi mới trên khắp khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Về vấn đề tranh chấp lãnh thổ giữa Nhật Bản và Trung Quốc, AP cho biết, Tổng thống B.Ô-ba-ma đã kêu gọi giải quyết tất cả các tranh chấp trong khu vực một cách hòa bình thông qua đối thoại. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh quần đảo tranh chấp Xên-ca-cư/Điếu Ngư giữa Nhật bản và Trung Quốc trên biển Hoa Đông hiện do Nhật Bản quản lý, bởi vậy Mỹ có nghĩa vụ bảo vệ theo Điều 5 của Hiệp ước An ninh Nhật- Mỹ, trong đó quy định Oa-sinh-tơn phải bảo vệ tất cả các vùng lãnh thổ do Tô-ki-ô quản lý. Theo ông B.Ô-ba-ma, Mỹ phản đối bất cứ nỗ lực đơn phương nào nhằm hủy hoại quyền quản lý của Nhật Bản đối với quần đảo này.

Đề cập tới tình hình trên Bán đảo Triều Tiên, Tổng thống B.Ô-ba-ma cho rằng Trung Quốc có vai trò "cực kỳ quan trọng" trong việc ngăn chặn Triều Tiên phát triển chương trình vũ khí hạt nhân. “Sự tham gia của Trung Quốc trong việc lái Triều Tiên sang một hướng khác là cực kỳ quan trọng", AFP dẫn phát biểu của ông B.Ô-ba-ma tại buổi họp báo. Tuy nhiên, người đứng đầu Nhà Trắng cũng tỏ ra không mấy lạc quan về khả năng Triều Tiên sẽ thay đổi “cách hành xử thiếu trách nhiệm” trong tương lai gần. Bởi vậy, Tổng thống Mỹ tin rằng thông qua sự hợp tác với Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước khác, Oa-sinh-tơn có khả năng gây thêm sức ép để Bình Nhưỡng lựa chọn một hướng đi khác.

Tại cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo Mỹ và Nhật Bản cũng đã dành thời gian trao đổi về tình hình căng thẳng tại U-crai-na .

ANH VŨ