Ngày 14-9, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) tuyên bố Oa-sinh-tơn sẵn sàng đáp ứng lời kêu gọi của Cố vấn Nhà nước Mi-an-ma Oong Xan Xu Chi (Aung San Suu Kyi) dỡ bỏ trừng phạt kinh tế nhằm vào quốc gia Đông Nam Á này, New York Times đưa tin. Tuyên bố trên được Tổng thống Ô-ba-ma đưa ra trong cuộc hội đàm tại Phòng Bầu dục khi Cố vấn Nhà nước Mi-an-ma, bà Oong Xan Xu Chi, có chuyến thăm đầu tiên tới Nhà Trắng. Ông Ô-ba-ma nhấn mạnh: “Mỹ sẵn sàng dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt mà chúng tôi đã áp đặt lâu nay với Mi-an-ma. Đó là điều đúng đắn cần làm để bảo đảm rằng người dân Mi-an-ma được tưởng thưởng từ một đường lối kinh tế mới và chính phủ mới”.

Tại cuộc hội đàm với bà Oong Xan Xu Chi, ông Ô-ba-ma cũng thông báo Oa-sinh-tơn sẽ đưa Mi-an-ma trở lại danh sách các nước được hưởng Hệ thống Ưu đãi Phổ quát (GSP), một cơ chế miễn thuế đối với hàng hóa từ các nước nghèo và đang phát triển nhập khẩu vào Mỹ. Oa-sinh-tơn loại Mi-an-ma ra khỏi hệ thống GSP hồi năm 1989 sau khi các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ tại nước này bị chính quyền quân sự đàn áp dã man. Tổng thống Ô-ba-ma nói rằng quyết định dỡ bỏ trừng phạt và khôi phục quy chế GSP cho Mi-an-ma “sẽ khích lệ các doanh nghiệp và thể chế phi lợi nhuận của Mỹ tăng cường đầu tư tại Mi-an-ma”, đồng thời bày tỏ hy vọng Nây-pi-đô sẽ ngày càng trở thành một đối tác dân chủ và thịnh vượng của Mỹ trong khu vực.

leftcenterrightdel
Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma và bà Oong Xan Xu Chi tại cuộc họp báo ở Phòng Bầu Dục. Ảnh: Roi-tơ 

Về phần mình, bà Oong Xan Xu Chi nhấn mạnh, “giờ là thời điểm (Mỹ) dỡ bỏ mọi biện pháp trừng phạt đang gây thiệt hại cho nền kinh tế của chúng tôi”, đồng thời khẳng định Mi-an-ma đã đạt tiến bộ trong tiến trình chuyển tiếp dân chủ dù "vẫn còn nhiều việc cần phải làm”. Bà Oong Xan Xu Chi cũng kêu gọi quốc tế cần quan tâm đầu tư nhiều hơn vào Mi-an-ma sau khi lệnh trừng phạt của Mỹ chấm dứt. “Tôi hy vọng rằng, các doanh nghiệp quốc tế sẽ đầu tư và thu được lợi nhuận tại Mi-an-ma”, bà Oong Xan Xu Chi tuyên bố. Giới chức Mi-an-ma cùng ngày cho biết thêm chính phủ nước này đang nỗ lực cải cách những quy định mới về đầu tư nước ngoài trong tuần này.

Mỹ đã rút Đại sứ của mình tại Mi-an-ma vào năm 1990 sau khi giới quân sự nước này từ chối chuyển giao quyền lực cho một chính phủ dân sự. Sau đó, đến năm 1997, Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt với Mi-an-ma và chỉ chịu nới lỏng vào năm 2011 sau khi Chính phủ quân sự tại Mi-an-ma chấp thuận từng bước chuyển giao quyền lực cho các giới chức dân sự. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ nhấn mạnh, việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt còn lại đòi hỏi Mi-an-ma cần phải thể hiện được những bước tiến mạnh mẽ hơn nữa trong việc giảm tầm ảnh hưởng của quân đội đối với chính quyền nước này.

Việc Mỹ quyết định chấm dứt lệnh trừng phạt diễn ra trong bối cảnh ông Ô-ba-ma cần củng cố chính sách xoay trục sang châu Á của mình trước khi rời Nhà Trắng trong vài tháng tới. Trong khi đó, bà Oong Xan Xu Chi đang có những bước đi nhằm cải thiện quan hệ với Trung Quốc, quốc gia láng giềng và là đối tác thương mại lớn nhất của Mi-an-ma nhưng cũng là đối trọng hàng đầu của Mỹ trong khu vực. Đầu năm nay, Mỹ đã nới lỏng một phần các lệnh trừng phạt Mi-an-ma nhằm khuyến khích tiến trình cải cách chính trị tại nước này, song chuyến thăm của bà Oong Xan Xu Chi được đánh giá là một bước ngoặt mở ra hy vọng mới cho quan hệ song phương Mỹ - Mi-an-ma. Tuy nhiên, Tổng thống Ô-ba-ma vẫn chưa nêu rõ thời điểm cụ thể để dỡ bỏ các lệnh trừng phạt với Mi-an-ma mà chỉ khẳng định rằng việc này sẽ sớm diễn ra.

Thông tin về việc Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với Mi-an-ma đã được cộng đồng doanh nghiệp Mỹ hoan nghênh. Các doanh nghiệp Mỹ coi việc Mỹ - Mi-an-ma hướng tới bình thường hóa quan hệ là cơ hội để khai thác tiềm năng tại quốc gia Đông Nam Á này. “Động thái mang tính lịch sử này sẽ tạo điều kiện cho hoạt động giao thương và đầu tư giữa hai nước phát triển và giúp Mi-an-ma phát triển kinh tế lâu dài”, Phó chủ tịch phụ trách các vấn đề quốc tế tại Phòng Thương mại Mỹ M.Bri-li-ân (Myron Brilliant) nhận định.

NGỌC HÀ