Kiểm tra kỹ mọi công đoạn nông sản nhập khẩu

QĐND - Mới đây, các cơ quan chức năng TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, đã phát hiện 26 tấn khoai tây Trung Quốc có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (thuốc trừ sâu) vượt 16 lần ngưỡng cho phép. Vụ việc này đã gây nhiều lo ngại trong công luận về chất lượng khoai tây nhập khẩu nói riêng và chất lượng nông sản nhập khẩu nói chung. Để thông tin kịp thời cho bạn đọc, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã trao đổi với ông Nguyễn Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) xung quanh vấn đề này.

Ông Nguyễn Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật.

Sẽ tiêu hủy nông sản nhập khẩu nguy cơ mất an toàn

Phóng viên (PV): Thưa ông, những nông sản có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép sẽ ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe của người tiêu dùng?

Ông Nguyễn Xuân Hồng: Tôi có thể nói khái lược thế này: Mức dư lượng tối đa cho phép là mức mà trong thương mại người ta đưa ra, nó rất an toàn. Đó là mức có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe để cơ quan quản lý nhà nước và người tiêu dùng có thông tin và bắt đầu tăng cường kiểm tra, bảo đảm các biện pháp an toàn, chứ không phải cứ vượt ngưỡng tối đa cho phép là mất an toàn.

Vì vậy, có những mẫu dù nông sản có dư lượng hóa chất vượt mức tối đa cho phép và vi phạm quy định của Việt Nam, nhưng cũng chưa đồng nghĩa với việc mất an toàn. Ở đây chúng ta chỉ nên hiểu chính xác là nguy cơ mất an toàn. Khi ấy, cơ quan quản lý nhà nước còn đủ thời gian để áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp. Nếu cần thiết có thể phải truy xuất nguồn gốc, tiêu hủy, đồng thời khuyến cáo người dân không nên mua hoặc nếu đã mua rồi thì không nên ăn sản phẩm đó.

PV: Sau vụ để lọt 26 tấn khoai tây Trung Quốc tại TP Đà Lạt, có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt 16 lần ngưỡng cho phép vừa qua, liệu chúng ta có tính đến việc thay đổi phương pháp lấy mẫu để kiểm soát chất lượng nông sản?

Ông Nguyễn Xuân Hồng: Có chứ! Một khi đã phát hiện ra thì đều phải truy xuất nguồn gốc và xem doanh nghiệp nào nhập, với lý do là gì. Nếu lý do doanh nghiệp nhập khẩu lô hàng từ bên ngoài, có vi phạm thì ngay lập tức sẽ áp dụng các quy trình kiểm tra chặt hơn. Có nghĩa là những lô hàng tiếp theo của doanh nghiệp đó sẽ không được thông quan ngay, mà phải chờ kết quả kiểm tra và phải tăng tần suất kiểm tra. Khi kiểm tra an toàn nông sản đó mới được nhập vào Việt Nam.

Kiểm soát chặt chất lượng nông sản nhập khẩu

PV: Đối với doanh nghiệp đã nhập khẩu lô hàng khoai tây có nhiễm thuốc bảo vệ thực vật về Đà Lạt, nếu lần sau doanh nghiệp lại vi phạm thì sẽ xử lý thế nào?

Ông Nguyễn Xuân Hồng: Sẽ rất khó có lần sau, vì nếu phát hiện vi phạm một lần rồi thì lần sau nông sản đó phải chờ kết quả kiểm tra bảo đảm an toàn mới được nhập vào. Nhưng nếu vẫn để lọt nữa thì trách nhiệm là của cơ quan quản lý nhà nước, cụ thể ở đây là lực lượng chức năng ở cửa khẩu. Tuy nhiên, cũng không loại trừ trường hợp sau khi đã đưa hàng qua cửa khẩu, trong quá trình bảo quản, chế biến và thậm chí là trong quá trình kinh doanh, có một số người sử dụng các loại thuốc trừ sâu. Vì vậy, chúng ta phải kiểm tra kỹ tất cả các công đoạn: Từ nhập khẩu, phân phối, bán lẻ...

PV: Trong vụ việc "khoai tây bẩn" tại Đà Lạt, khoai bị nhiễm thuốc bảo vệ thực vật trước hay sau khi nhập khẩu vào Việt Nam?

Ông Nguyễn Xuân Hồng: Vụ khoai tây Trung Quốc bị phát hiện ở Đà Lạt với mức vượt ngưỡng cao như vậy thì chúng tôi đang tiếp tục kiểm tra, xem xét. Tuy nhiên, nhiều khả năng do doanh nghiệp sử dụng thuốc sau khi đưa khoai tây vào Việt Nam.

PV: Ngoài việc kiểm tra, kiểm soát chất lượng khoai tây, hiện cơ quan chức năng có biện pháp nào về kiểm soát chất lượng nông sản nhập khẩu?

Ông Nguyễn Xuân Hồng: Việc tăng cường kiểm soát nông sản nhập khẩu hiện nay đều được kiểm tra thường xuyên, liên tục theo Thông tư số 13/TT-BNNPTNT ngày 26-3-2011 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và theo thông lệ quốc tế (Thông tư số 13 về Hướng dẫn việc kiểm tra an toàn thực phẩm hàng hóa có nguồn gốc thực vật nhập khẩu - PV). Khi chúng ta muốn tăng tần suất kiểm tra thì phải căn cứ vào số vụ vi phạm có tăng hay không. Nếu chúng ta tăng tần suất kiểm tra theo kiểu ngẫu hứng thì sẽ gặp phản ứng của các doanh nghiệp. Việc kiểm tra nông sản hàng hóa bình thường theo thông lệ quốc tế là 10% trong tổng số lô hàng, khi phát hiện hàng hóa, nông sản có nhiễm hóa chất sẽ áp dụng tăng tần suất kiểm tra, kiểm soát lên 30%. Sau đó, tùy vào mức độ cụ thể, nếu nông sản hàng hóa nhiễm hóa chất (thuốc bảo vệ thực vật) ở mức cao sẽ áp dụng việc kiểm tra, kiểm soát 100% hàng hóa nông sản đó ngay tại cửa khẩu. Loại nông sản đó chỉ khi nào bảo đảm an toàn mới cho nhập vào Việt Nam.

Hiện nay, Việt Nam đang xuất khẩu nông sản đi các nước nhiều hơn là nhập khẩu. Nếu chúng ta áp dụng các biện pháp không phù hợp với thông lệ quốc tế sẽ bị các nước phản ứng gây bất lợi cho nông sản Việt Nam khi xuất khẩu ra nước ngoài.

PV: Trân trọng cám ơn ông!

NGUYỄN KIỂM (thực hiện)