QĐND - Các hành động đi ngược lại với luật pháp quốc tế của Trung Quốc tại Biển Đông tiếp tục bị dư luận lên tiếng phản đối.

Phát biểu trước báo giới ngày 1-7, Phó cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ B. Rốt (Ben Rhodes) khẳng định, các vấn đề liên quan đến tranh chấp lãnh thổ và an ninh hàng hải trên Biển Đông và biển Hoa Đông đang trở thành một tâm điểm không chỉ trong đối thoại song phương giữa Mỹ và Trung Quốc, mà còn đối với toàn bộ khu vực. "Chúng tôi không muốn các nước giải quyết tranh chấp bằng hành động cưỡng ép. Hiện đã có các công cụ pháp lý quốc tế để giải quyết các tranh chấp này. Trung Quốc và ASEAN cũng đang đàm phán về một bộ quy tắc ứng xử để tránh leo thang căng thẳng không cần thiết. Quan điểm của Mỹ chỉ đơn giản là không muốn thấy nước lớn "bắt nạt" nước nhỏ trong tranh chấp lãnh thổ", ông B. Rốt nhấn mạnh. Theo ông B. Rốt, các bên liên quan cần hợp tác với nhau để tránh tính toán sai lầm, tránh đối đầu và tìm kiếm biện pháp hòa bình để giải quyết tranh chấp. Phó cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ cũng khẳng định, giải quyết tranh chấp lãnh thổ sẽ tiếp tục là chủ đề thảo luận giữa Mỹ và tất cả các nước tại châu Á-Thái Bình Dương trong thời gian tới.

Nhóm phóng viên có mặt trên tàu Cảnh sát biển Việt Nam tại khu vực gần giàn khoan Hải Dương 981. Ảnh: CNN

 

Trước các hành động gần đây của Trung Quốc, hãng tin Roi-tơ bình luận: Châu Á khó mà có lòng tin vào ý định hoặc tuyên bố của Trung Quốc là thực sự mong muốn hòa bình. Trong khi đó, trong bài viết đăng tải trên tờ Thế giới của Pháp, nhà báo B. Pê-đrô-lê-ti (Brice Pedroletti) nhấn mạnh rằng, Trung Quốc từng tuyên bố rằng, nước này đang “trỗi dậy một cách hòa bình” nhưng thực ra không phải vậy. Theo nhà báo B. Pê-đrô-lê-ti, cùng việc mạo danh “quyền lịch sử”, Trung Quốc đang cố làm đảo lộn hiện trạng về biên giới biển. Để đạt được giấc mộng về một cường quốc biển, Bắc Kinh sẵn sàng dùng mọi biện pháp, phớt lờ luật pháp quốc tế, sử dụng ưu thế quân sự chèn ép nước nhỏ nhằm thúc đẩy các yêu sách của mình.

Tờ South China Morning Post dẫn lời Phó giáo sư Lý Minh Giang của Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam, Xin-ga-po, cho rằng, giờ đây, Trung Quốc không thể xóa bỏ được hình ảnh xấu của mình. Phó giáo sư Lý Minh Giang nhận định, đang tồn tại một nhận thức rằng: "Những gì Trung Quốc làm khác xa với những gì họ nói”.

Trước những hành vi gây căng thẳng tại Biển Đông của Trung Quốc, trong bài viết đăng trên National Interest, với tựa đề “Kế hoạch cứu Biển Đông khỏi thảm họa”, chuyên gia X. Ta-gát (Stewart Taggart) thuộc Tổ chức Nghiên cứu Grenatec cho rằng, kiện Trung Quốc ra Tòa án quốc tế là việc cần làm. “Cơ chế trọng tài quốc tế là phương án tốt nhất. Việt Nam và Phi-líp-pin cần tiếp tục quốc tế hóa vấn đề Biển Đông. Sự chỉ trích của quốc tế đối với Trung Quốc sẽ buộc nước này phải xuống thang căng thẳng”, chuyên gia X. Ta-gát nói.

Trong khi đó, tờ Manila Standard Today lại lên án việc Trung Quốc phớt lờ đơn kiện “đường 9 đoạn” của Ma-ni-la và công bố bản đồ “đường 10 đoạn” đe dọa an ninh Đông Nam Á. Theo Manila Standard Today, ngay cả Chính quyền Bắc Kinh cũng hiểu rằng, nước này trên thực tế không có cơ sở đòi chủ quyền Biển Đông bởi “tấm bản đồ "đường 9 đoạn" chỉ là sản phẩm của sự tưởng tượng”.

Tiến sĩ A. Vu-vinh (Alexander Vuving) thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ nhận định Trung Quốc có hai điểm yếu lớn trong các yêu sách về chủ quyền lãnh thổ trên biển. Thứ nhất, theo Tiến sĩ A. Vu-vinh, "đường lưỡi bò" là không phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển. Một điểm yếu lớn hơn của Trung Quốc là có tranh chấp lãnh thổ và hàng hải với những nước trong khu vực như: Nhật Bản, Phi-líp-pin… “Điều này có nghĩa khi có xung đột về lợi ích cốt lõi giữa Việt Nam và Trung Quốc, thì cũng có sự hội tụ lợi ích cốt lõi giữa Việt Nam và các nước khác trong khu vực. Nói cách khác, trong khi Trung Quốc cô độc trong tham vọng bá quyền ở Biển Đông, nước này sẽ gặp khó khăn hơn nếu các nước khác hợp sức cùng nhau”.

HOÀNG VŨ