Đánh chuột” đừng "làm vỡ bình"

QĐND - "Cách đây ít ngày, như mô tả của một số tờ báo trong nước, không khí nghị trường tại phiên thảo luận của Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XII, về tình hình thực hiện các nhiệm vụ kinh tế-xã hội năm 2010 và kế hoạch phát triển năm 2011 đã thực sự “nóng”, thậm chí là “rất nóng”, khi nhiều vị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) lên tiếng về những vấn đề liên quan đến vụ thua lỗ của Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (VINASHIN).

Những ý kiến khác biệt, thậm chí trái ngược nhau, và cả cái “nóng” của không khí thảo luận và tranh luận, dẫu ở một diễn đàn lớn và quan trọng như kỳ họp của Quốc hội, cũng là chuyện bình thường. Và chính những ý kiến đa chiều, xuất phát từ những góc nhìn khác nhau, tùy thuộc vào thông tin mà mỗi ĐBQH có được cũng như cách phân tích, lý giải và trình bày của mỗi người, lại giúp cho Quốc hội có thêm căn cứ để cân nhắc, đi đến thống nhất về chủ trương, giải pháp đối với mỗi vấn đề. Cử tri cả nước cũng luôn quan tâm theo dõi những cuộc thảo luận không phải một chiều như thế tại nghị trường.

Trở lại câu chuyện của VINASHIN, điều được khẳng định là tập đoàn kinh tế này đã làm ăn thua lỗ, thậm chí thua lỗ quá lớn, mà minh chứng là khoản nợ hơn 86.000 tỷ đồng, khiến nó đứng bên bờ vực phá sản, có nguy cơ “bị chìm” như báo chí thường mô tả, dù giá trị tài sản trên sổ sách hiện nay của VINASHIN, theo Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh, còn tới 103.774 tỷ đồng.

Không ai có thể biện minh cho những sai phạm của VINASHIN mà nói chính xác hơn là sai phạm của những người chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý và điều hành tập đoàn này.

Vấn đề được các ĐBQH tập trung thảo luận và cử tri cả nước quan tâm là cách xử lý VINASHIN, bao gồm cả việc xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan. Đa số ĐBQH tỏ ý tán thành chủ trương phải cứu VINASHIN thông qua phương án tái cơ cấu lại theo chỉ đạo của Chính phủ, giúp tập đoàn này từng bước khắc phục khó khăn, sớm kiện toàn về tổ chức, ổn định sản xuất, kinh doanh để dần dần lấy lại sức, tiến tới làm ăn có lãi, trả được nợ…, đồng thời phải xác định rõ trách nhiệm, xử lý những tổ chức và cá nhân có sai phạm trong quá trình để xảy ra những tiêu cực dẫn đến thua lỗ lớn ở VINASHIN. Tập đoàn kinh tế này có sai lầm, khuyết điểm, thậm chí là sai lầm, khuyết điểm rất nghiêm trọng, song không thể phủ nhận những thành tựu và đóng góp của nó đối với sự phát triển của đất nước kể từ khi Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam ra đời (năm 1996); và chính nhờ VINASHIN, với đội ngũ hơn 70.000 cán bộ, kỹ sư, công nhân kỹ thuật, trong đó nhiều người có tay nghề cao, cùng cơ sở vật chất-kỹ thuật và trình độ công nghệ tiên tiến, ngành công nghiệp đóng, sửa chữa tàu biển của nước ta đã có tiếng trong khu vực và trên thế giới. Đó là cách nhìn biện chứng và tích cực của nhiều ĐBQH và được đa số cử tri tán thành. Tuy nhiên, cũng có những ý kiến cho rằng VINASHIN là “u ám”, “thất vọng”. Thậm chí có đại biểu còn đề nghị Quốc hội thành lập Ủy ban lâm thời điều tra trách nhiệm của các thành viên Chính phủ trong vụ VINASHIN để trên cơ sở đó, vào thời gian cuối kỳ họp, "bỏ phiếu tín nhiệm” một số thành viên Chính phủ có liên quan. Cách đặt vấn đề như vậy không chỉ làm “nóng” nghị trường mà còn khiến dư luận băn khoăn là liệu có “vì nó mà làm rối rắm tình hình”, như lời ĐB Võ Trọng Việt (Sơn La), hay không.

Không ít ĐBQH tỏ ý không tán thành đề nghị trên. Thực tế cho thấy Quốc hội vẫn có thể thực hiện chức năng giám sát đối với quá trình xử lý các vụ việc tiêu cực ở VINASHIN mà không cần phải lập một ủy ban như vậy. Kết luận của Bộ Chính trị về Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam, kết quả kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, báo cáo của Chính phủ, kết quả điều tra của cơ quan công an về những sai phạm ở tập đoàn này hoàn toàn có thể là những căn cứ đáng tin cậy để Quốc hội xem xét. Ngoài ra, Quốc hội còn có các cơ quan chuyên môn  như Ủy ban Kinh tế, Ủy ban Tài chính-Ngân sách, Kiểm toán Nhà nước v.v.. Mặt khác, một Ủy ban lâm thời như vậy không thể hoàn thành việc điều tra một sớm một chiều, nhất là trong bối cảnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII sắp kết thúc.  

Không phải ngẫu nhiên mà Đài BBC và một số đài phương Tây khác sốt sắng đưa tin ngay và có nhiều bình luận xung quanh đề nghị  thành lập  Ủy ban lâm thời điều tra trách nhiệm của các thành viên Chính phủ trong vụ VINASHIN và "bỏ phiếu tín nhiệm” một số thành viên Chính phủ có liên quan. BBC còn “lồng ghép” thông tin khi nói rằng “Đảng Cộng sản Việt Nam đang chuẩn bị cho Đại hội XI, sẽ diễn ra vào tháng 1-2011” và rằng “cuối tháng này hoặc đầu tháng sau, Ban Chấp hành Trung ương Đảng sẽ họp phiên hội nghị cuối cùng để thống nhất nhân sự lãnh đạo cấp cao của Đảng”.

Đó là sự “lồng ghép” có chủ ý.

Nhân đây, cũng xin lưu ý rằng trong chiến lược “diễn biến hòa bình”, các thế lực thù địch luôn lợi dụng những khuyết điểm, yếu kém và sai lầm của chúng ta, kể cả trong quản lý kinh tế như các vụ PMU18, VINASHIN… để tuyên truyền kích động, làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với chế độ ta. Kinh tế nhà nước, mà đội quân chủ lực là các tập đoàn, các tổng công ty, luôn là mục tiêu nằm trong “tầm ngắm” của chúng. Chúng ra sức ca ngợi và tâng bốc vai trò của kinh tế tư nhân hòng phủ nhận vai trò của kinh tế nhà nước. Chúng luôn mong có những “VINASHIN” thứ hai, thứ ba… Thế mà ngay ở ta, thật lạ là đã có những ý kiến đòi tước bỏ vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước.

VINASHIN là bài học cay đắng như ý kiến của một số ĐBQH. Nhưng từ bài học cay đắng này có thể rút ra nhiều kinh nghiệm quý trong công tác chỉ đạo, quản lý, điều hành, kiểm tra, giám sát hoạt động của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước.

Bức xúc về những sai phạm ở VINASHIN là điều dễ hiểu. Những tập thể và cá nhân liên quan đến những sai phạm ở tập đoàn này, tùy theo mức độ sai lầm, khuyết điểm của họ, đều phải chịu trách nhiệm, kể cả trách nhiệm hình sự, nếu kết quả điều tra cho thấy họ vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, với tư cách một tập đoàn kinh tế nhà nước, VINASHIN cần được bảo vệ. Theo định hướng phát triển mà Đảng ta và nhân dân ta đã lựa chọn, kinh tế nhà nước luôn phải giữ vai trò chủ đạo.

“Đánh chuột” nhưng xin đừng “làm vỡ bình”.