Thời gian gần đây, thuốc bảo vệ thực vật Ga3 (Gibberellic Acid) - “thần dược siêu tăng trưởng” - được bày bán nhiều ở thị trường huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Đây là loại thuốc không nằm trong “Danh mục thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) được phép sử dụng tại Việt Nam”. Thế nhưng, một số người dân mua loại thuốc này và phun cho lúa, kết quả là lúa hết sâu bệnh, lên xanh tốt, nhưng không trổ đòng.

Theo đơn thư kiến nghị của một số nông dân xã Cẩm Sơn, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, chúng tôi tìm đến các xóm 3, 8, 9, 10 trong thời tiết oi bức của mùa hè miền Trung.

Chị Nguyễn Thị Hiếu (xóm 9) cho chúng tôi hay: “Gia đình tôi có 8 sào lúa bị sâu cuốn ăn, nhờ ông Nguyễn Hữu Cường, một người buôn thuốc BVTV trong xã mua thuốc BVTV giúp. Theo lời giới thiệu của ông Cường, đây là thuốc Ga3 mà ông ấy mua tại đại lý của bà Bùi Thị Trúc (kỹ sư, cán bộ Trạm BVTV huyện); thuốc chất lượng tốt, bảo đảm phun một lần lúa tốt lại hết sâu bệnh. Không riêng gì tôi mà nhiều hộ khác trong xã cũng nhờ ông Cường mua thuốc này về dùng. Gia đình làm theo hướng dẫn phun 1 gói/sào, được 3 ngày lúa tốt “phọt” lên, nhưng sau đó chỉ tốt lá chứ không hề trổ đòng. Hôm trước, có đoàn cán bộ xã, huyện về, sau khi kiểm tra kết luận lúa này không thể trổ đòng, kết hạt được! Cả gia đình trông chờ vào mấy sào lúa, nay không trổ bông thì lấy gì để sống bây giờ? Cắt  về cho trâu, bò  ăn thì tiếc của, nhưng để lại ngày nào thì xót ngày ấy”.

Ông Nguyễn Hữu Cường giới thiệu về “thần dược” Ga3 mà ông khẳng định mua ở đại lý Trúc Phùng.

Chị Nguyễn Thị Tý, một nông dân khác, ngậm ngùi chia sẻ: “Gia đình tôi cũng có 1 mẫu ruộng lúa bị sâu cuốn lá ăn. Sau khi nhờ ông Cường mua hộ 10 gói thuốc Ga3 tại đại lý Trúc Phùng về, mới phun được 8 gói/8 sào vào ngày 19-7, còn 2 sào chưa phun kịp. Phun hôm trước, hôm sau ra thăm ruộng, thấy lúa đã xanh mướt, vài ngày sau cả ruộng lúa bỗng nhiên tốt vụt lên, cao khoảng 1m. Thế nhưng, trong khi các ruộng bên cạnh lúa đã trổ đòng, thì ruộng lúa nhà mình cứ đứng trơ trơ. Hoảng hồn, tôi nhờ ông Cường chở ra đại lý bà Trúc để hỏi, nhưng bà ấy trốn biệt tăm. Đã thế ông Phùng (chồng bà Trúc) còn khuyên, các bác cứ về nhà bón thêm ka-li là lúa trổ đòng lại bình thường, không can chi mô”.

Người nông dân thì bức xúc, còn ông Nguyễn Hữu Cường vẫn khẳng định: “Tôi chỉ mua thuốc Ga3 (thần dược siêu tăng trưởng do Công ty CP Dịch vụ kỹ thuật Nông nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh sản xuất) tại đại lý bà Bùi Thị Trúc, cán bộ Trạm BVTV huyện”. Như để chứng minh, ông Cường còn chìa cho chúng tôi xem 18 gói thuốc chưa bán hết ông vẫn đang cất giữ.

Đem tâm sự của người nông dân, chúng tôi  tìm đến UBND xã Cẩm Sơn. Tại đây, chúng tôi được ông Nguyễn Thanh Hà, Phó chủ tịch UBND xã cho xem “Biên bản làm việc giữa UBND xã, cán bộ khuyến nông huyện, đại diện xóm trưởng xóm 9 và ông Nguyễn Hữu Cường”. Nội dung biên bản ghi rõ: Số thuốc mà ông Cường mua về từ đại lý Trúc Phùng là 6 hộp lớn (mỗi hộp 18 gói) tương đương lượng thuốc phun trên 12 mẫu. Hiện ông Cường đã bán hết 5 hộp cho người nông dân, còn lại 1 hộp (18 gói) đang cất giữ tại nhà.

Về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Châu, Trạm phó Trạm BVTV huyện Cẩm Xuyên cho biết: “Hôm trước Trạm trưởng Bùi Quang Dung trực tiếp xuống cơ sở giải quyết vụ việc. Giờ trạm trưởng đi vắng, nên tôi không nắm được nội dung”. Tuy vậy, bà Châu cũng công nhận: “Gia đình nhà chị Trúc, nhân viên của trạm có mở đại lý bán thuốc trừ sâu. Nhưng liệu họ (nông dân) có mua thuốc Ga3 ở đại lý chị Trúc hay không thì chưa rõ. Vì hiện nay, loại thuốc này bán đầy trên thị trường huyện”.

Khi chúng tôi trao đổi: Theo Thông tư 24/2010/TT-BNNPTNT ngày 8-4-2010 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thuốc Ga3 không nằm trong “Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam”, thì bà Châu ngạc nhiên rồi nói: “Tôi cũng bận suốt nên chưa đọc thông tư này!”. Thế nhưng, khi chúng tôi hỏi, tại sao biết thuốc Ga3 tràn ngập thị trường mà Trạm BVTV huyện, với tư cách cơ quan chức năng lại không phối hợp với các đơn vị liên quan đi kiểm tra, xử lý, thì bà Châu liền cho số điện thoại của ông Dung, trạm trưởng và nói: Các anh cứ liên hệ trực tiếp với Trạm trưởng thì sẽ biết mọi chuyện!

Quay trở lại đại lý Trúc Phùng, thật may mắn chúng tôi gặp được bà chủ Bùi Thị Trúc. Khi biết ý định của chúng tôi, bà Trúc cho biết: “Mang tiếng là tôi bán nhưng hai tháng nay tôi bị ốm nặng xin nghỉ việc ở trạm để đi bệnh viện điều trị mới về. Ở nhà có chồng và một đứa cháu bán giùm. Nhưng các anh thấy đấy, trên thị trường huyện Cẩm Xuyên, loại thuốc này không thiếu gì đại lý bán, chắc chi họ mua của gia đình tôi!

Chị Hiếu, chị Tý và chị Hương trên ruộng lúa phun thuốc Ga3 nên không thể trổ đòng

“Đồng đổ cho tướng, tướng lại đổ cho đồng”, cơ quan chức năng có trách nhiệm quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này, thì hầu như đứng ngoài cuộc, chỉ có người dân là khổ. Lúa cấy, sắp đến ngày thu hoạch, không trổ đòng, cái đói đang treo lơ lửng và bất cứ lúc nào cũng đổ ập xuống gia đình họ. Vì cuộc sống của người dân, rất mong UBND huyện Cẩm Xuyên và UBND tỉnh Hà Tĩnh, các cơ quan chức năng sớm vào cuộc điều tra, xác định rõ ngọn nguồn, trong đó phải làm rõ có phải Ga3 là thuốc gây ra tình trạng trên. Nếu đúng thì phải có biện pháp thu hồi kịp thời và xử lý nghiêm những kẻ làm ăn bất chính trục lợi trên mồ hôi, nước mắt của người nông dân.

Bài và ảnh: Tấn Phát