Chân lý lịch sử và thông điệp hòa bình

Gần nửa thế kỷ đã trôi qua, thảm kịch diệt chủng ngày nào nay đã thành một vết sẹo lớn vĩnh viễn không thể xóa mờ, song chân lý và ý nghĩa thời đại của Chiến thắng 7-1 là điều không thể phủ nhận.

Việc ngày nay chúng ta nhìn nhận đúng đắn, sâu sắc sự kiện này không chỉ là yêu cầu của lịch sử, mà còn là nền tảng quan trọng để củng cố quan hệ hữu nghị Việt Nam - Campuchia và lan tỏa thông điệp hòa bình, hữu nghị và hợp tác trong khu vực cũng như trên thế giới.

Lực lượng vũ trang cách mạng Campuchia cùng Quân tình nguyện Việt Nam tiến vào giải phóng thủ đô Phnom Penh, lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot - Ieng Sary, ngày 7-1-1979. Ảnh tư liệu: TTXVN

Thảm họa diệt chủng - nỗi đau không thể lãng quên

Chế độ diệt chủng Pol Pot - Ieng Sary là ký ức đen tối, đau thương nhất trong lịch sử dân tộc Campuchia và cũng là thảm họa của nhân loại trong thế kỷ XX.

Ngay sau khi giành được chính quyền, chính quyền do Pol Pot cầm đầu đã tiến hành xây dựng một xã hội chưa từng có trong lịch sử, khi tách biệt đất nước với thế giới bên ngoài. Chúng thực hiện chính sách phản động trên toàn quốc, áp đặt những chính sách độc tài hết sức dã man, thủ tiêu mọi quyền tự do dân chủ của nhân dân, biến họ thành nô lệ thực thi mọi mệnh lệnh của “Angkar”.

Với luận điệu và khẩu hiệu “xóa bỏ giai cấp”, chính quyền Campuchia Dân chủ đã xóa bỏ thành thị, lùa người dân từ thành thị về nông thôn, ép buộc họ phải làm nông dân, cưỡng bức lao động khổ sai, xóa bỏ trường học, giết hại trí thức, hủy bỏ hệ thống giáo dục, thủ tiêu văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp của nhân dân Campuchia, xóa bỏ một cách thô bạo tự do tín ngưỡng...

Chỉ trong 3 năm 8 tháng 20 ngày (17-4-1975 / 7-1-1979), chúng đã sát hại hàng triệu người dân Campuchia vô tội. Những “cánh đồng chết”, những hố chôn tập thể và các trại giam khét tiếng là minh chứng không thể chối cãi cho tội ác diệt chủng - tội ác chống lại loài người. Đó là nỗi đau không chỉ của Campuchia, mà là nỗi ám ảnh trong lương tri nhân loại tiến bộ.

Không dừng lại ở việc tàn sát nhân dân mình, tập đoàn phản động Pol Pot - Ieng Sary còn thực thi chính sách đối ngoại cực đoan, kích động thù hằn dân tộc, tiến hành các hoạt động quân sự xâm phạm nghiêm trọng biên giới Tây Nam Việt Nam, gây ra nhiều tội ác đối với dân thường vô tội. Những hành động đó không chỉ đe dọa trực tiếp đến độc lập, chủ quyền của Việt Nam, mà còn làm trầm trọng thêm tình hình bất ổn trong khu vực.

Chính nghĩa và nghĩa vụ quốc tế trong sáng

Trước những hành động xâm lấn và tội ác ngày càng leo thang của chế độ phản động Pol Pot - Ieng Sary, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã nhiều lần bày tỏ thiện chí, mong muốn giải quyết bất đồng bằng con đường hòa bình, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, giữ gìn tình đoàn kết hữu nghị giữa hai dân tộc.

Đáp lại đề nghị đầy thiện chí của Việt Nam, chế độ Pol Pot - Ieng Sary không những không chịu gặp gỡ, trao đổi với phía Việt Nam, mà còn tăng cường xâm lấn quân sự dọc biên giới hai nước, mở nhiều cuộc tiến công lớn sang lãnh thổ Việt Nam trên toàn tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia, suốt từ các tỉnh Kiên Giang, An Giang (2 tỉnh sáp nhập nay là tỉnh An Giang) lên tới Tây Nguyên, gây vô vàn tội ác với nhân dân Việt Nam.

Trước tình hình đó, Việt Nam buộc phải thực hiện quyền tự vệ chính đáng, phối hợp với lực lượng cách mạng Campuchia xóa bỏ chế độ diệt chủng, giúp nhân dân Campuchia hồi sinh.

Từ ngày 23-12-1978, các binh đoàn chủ lực của Việt Nam tiến hành chiến dịch tổng phản công trên toàn tuyến biên giới, tiêu diệt hàng chục nghìn tên địch, đẩy chúng vào thế bị động, lúng túng và tan rã từng mảng lớn. Ngày 7-1-1979, thủ đô Phnom Penh hoàn toàn được giải phóng. Phần lớn lực lượng Pol Pot - Ieng Sary bị tiêu diệt và tan rã, số còn lại lẩn trốn vào rừng trên tuyến biên giới phía Tây Campuchia.

Chiến thắng ngày 7-1-1979 là kết quả của sự phối hợp chiến đấu giữa quân đội Việt Nam với các lực lượng cách mạng chân chính Campuchia, được sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân Campuchia. Đây là chiến công chung của hai dân tộc, được tôi luyện trong hoàn cảnh lịch sử đặc biệt cam go. Đối với Việt Nam, thắng lợi này tiếp tục khẳng định bản chất hòa bình, chính nghĩa của Quân đội nhân dân Việt Nam - đội quân từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam đã anh dũng hy sinh trên đất bạn Campuchia, mang theo lý tưởng cao đẹp vì con người, vì hòa bình, vì tình đoàn kết quốc tế trong sáng.

Những hy sinh đó đã được nhân dân và lãnh đạo Campuchia ghi nhận một cách trân trọng. Nhiều thế hệ lãnh đạo Campuchia khẳng định, Chiến thắng 7-1 là ngày Campuchia được hồi sinh, là điều kiện tiên quyết để đất nước thoát khỏi bóng đen diệt chủng và từng bước ổn định, phát triển. Đó là sự thật lịch sử khách quan, không thể phủ nhận, không thể xuyên tạc.

Đoàn công tác của Quân tình nguyện Việt Nam đến thăm, cứu trợ đồng bào Campuchia ngay sau khi đất nước thoát khỏi chế độ diệt chủng. Ảnh tư liệu: TTXVN

Công lý lịch sử và sự thật không thể bóp méo

Trong một thời gian dài, do những toan tính chính trị và định kiến lịch sử, những hy sinh to lớn, tinh thần quốc tế cao cả và trong sáng của Việt Nam khi giúp nhân dân Campuchia hồi sinh, thoát khỏi nạn diệt chủng còn bị bóp méo, quy kết là “xâm lược Campuchia” và còn bị không ít dư luận không đúng đắn từ cộng đồng quốc tế.

Tuy nhiên, chân lý lịch sử không thể bị che giấu. Việc Quân tình nguyện Việt Nam cùng lực lượng yêu nước Campuchia tiến vào giải phóng Phnom Penh, lật đổ chế độ diệt chủng do bè lũ Pol Pot - Ieng Sary cầm đầu ngày 7-1-1979 không phải là hành động can thiệp hay áp đặt, mà là đáp lời kêu gọi khẩn thiết của Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia, thực thi nghĩa vụ quốc tế trong sáng, xuất phát từ tinh thần nhân đạo, phù hợp với các chuẩn mực của luật pháp quốc tế. Lịch sử đã chứng minh, nếu không có hành động kịp thời và quyết đoán đó, thảm họa diệt chủng ở Campuchia có thể còn kéo dài, với những hậu quả không thể lường hết.

Phán quyết của Tòa án đặc biệt xét xử tội ác Khmer Đỏ năm 2018 đã khẳng định rõ bản chất diệt chủng của chế độ Pol Pot - Ieng Sary, qua đó trả lại công bằng cho các nạn nhân, khẳng định tính chính nghĩa, nhân đạo của việc Việt Nam giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm họa diệt chủng. Đây là thắng lợi của sự thật lịch sử và công lý. Như nhiều học giả đã nêu quan điểm, phán quyết tuy muộn màng, nhưng quan trọng là thế giới đã nhận thức đúng đắn về lịch sử, để từ đó rút ra những bài học sâu sắc cho hiện tại và tương lai.

Thông điệp hòa bình bền vững cho hôm nay và mai sau

Chiến thắng 7-1 không chỉ thuộc về quá khứ. Giá trị lớn nhất của sự kiện này nằm ở thông điệp nhân văn và hòa bình bền vững mà nó để lại. Đó là bài học cảnh tỉnh về sự nguy hiểm của chủ nghĩa cực đoan, hận thù dân tộc và những tư tưởng phản nhân loại; đồng thời khẳng định rằng, chỉ có hòa bình, hợp tác và tôn trọng lẫn nhau mới là con đường đúng đắn để các quốc gia cùng tồn tại và phát triển.

Suốt 47 năm qua, quan hệ Việt Nam - Campuchia không ngừng được củng cố và phát triển, trên nền tảng láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài. Hai nước kiên trì nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, cùng hướng tới mục tiêu hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của mỗi quốc gia và của khu vực.

Trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, việc nhìn lại Chiến thắng 7-1 càng có ý nghĩa thời sự sâu sắc. Đó là lời nhắc nhở rằng, hòa bình không phải là điều hiển nhiên, mà là thành quả của sự hy sinh, của nhận thức đúng đắn và của tinh thần trách nhiệm chung đối với nhân loại.

Chiến thắng 7-1, vì thế, mãi mãi là chân lý lịch sử không thể phủ nhận; là biểu tượng của nghĩa vụ quốc tế trong sáng, minh chứng sinh động cho sức mạnh của đoàn kết và nhân đạo, thông điệp hòa bình bền vững mà Việt Nam và Campuchia cùng nhau gìn giữ, vun đắp cho hôm nay và cho các thế hệ mai sau.