Bầu không khí ấm áp và cởi mở đã tràn về Bán đảo Triều Tiên sau hơn 5 thập kỷ khi cuộc gặp Thượng đỉnh liên Triều lịch sử giữa Tổng thống Hàn Quốc Rô Mu Hiên và Chủ tịch Triều Tiên Kim Châng In đang mở ra con đường hòa giải và thống nhất hai miền.

Khác với chuyến thăm Bình Nhưỡng vào năm 2000 bằng chuyên cơ của cựu Tổng thống Kim Tê Chung, trong chuyến đi lần này, Tổng thống Rô Mu Hiên đã chọn đường bộ để tới tham dự cuộc gặp song phương cấp cao với Chủ tịch Triều Tiên Kim Châng In. Quyết định được ông Rô Mu Hiên lên kế hoạch từ nhiều tháng trước này đã được ví như một tín hiệu báo “tin vui” cho cuộc gặp liên Triều lần hai. Tại lằn ranh phân định biên giới hai miền, nhân dân Triều Tiên và Hàn Quốc đã được chứng kiến thời khắc lịch sử khi Tổng thống Rô Mu Hiên bước qua vạch sơn mỏng manh nhưng đã tồn tại ở đó suốt hơn 50 năm qua như một vật cản trong tiến trình hòa hợp trên bán đảo.

Hình ảnh người đứng đầu Chính phủ Hàn Quốc chậm rãi bước qua vùng giới tuyến phân định với nụ cười rạng rỡ trên môi được mong đợi là động thái chấm dứt thời kỳ “băng giá” giữa hai miền sau nhiều năm. Kể từ năm 1953, thỏa thuận ngừng bắn liên Triều được thiết lập cùng với sự ra đời của vùng phi quân sự phân chia hai miền Triều Tiên. Thế nhưng, một thực tế vẫn tồn tại dai dẳng suốt hơn 5 thập kỷ qua là, cho tới nay, Hàn Quốc và Triều Tiên mặc dù đã “ngừng bắn” song vẫn chưa chấm dứt “chiến tranh” vì thiếu một hiệp ước hòa bình. Chính tình trạng căng thẳng này đã từng đẩy lùi không ít các nỗ lực hòa hợp hai miền nhiều năm qua. Thế nên, khi Tổng thống Rô Mu Hiên bước qua vạch phân định biên giới cùng với mong muốn xây dựng một hiệp định hòa bình với Triều Tiên, khoảnh khắc đó như lật sang một trang mới trong mối quan hệ hai miền, bừng sáng lên như một tín hiệu hy vọng về một Bán đảo Triều Tiên nối liền và thông suốt.

Xét dưới nhiều góc độ, có thể nói, cuộc gặp Thượng đỉnh liên Triều lần này là sự chuyển hóa tất yếu từ những dấu hiệu “ấm” dần lên trong quan hệ hai miền vài năm qua. Quan hệ thương mại giữa hai bên đang chứng kiến những bước phát triển vượt bậc. Mặc dù vẫn tồn tại một số khúc mắc về vấn đề hạt nhân của Bình Nhưỡng, nhưng trong 8 tháng đầu năm 2007, kim ngạch thương mại giữa hai miền đã đạt hơn 1 tỷ USD, tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Các chuyên gia ước tính đến hết năm nay, kim ngạch thương mại liên Triều sẽ vượt ngưỡng 1,7 tỷ USD, gấp 4 lần so với năm 2000 khi cuộc gặp cấp cao liên Triều lần thứ nhất được tổ chức. Bên cạnh đó, nhiều chuyến hàng viện trợ trị giá hàng trăm triệu USD từ Hàn Quốc vẫn đang hối hả cập cảng Triều Tiên, giúp Bình Nhưỡng khắc phục thiên tai và cải thiện chất lượng sống, các gia đình bị ly tán hồi chiến tranh đã được gặp gỡ, hoạt động nhân đạo giữa hai miền liên tục được nối lại và tuyến đường sắt liên Triều cũng đã đi vào vận hành.

Những gì đang diễn ra tại cuộc gặp lần này cho thấy, cả Bình Nhưỡng và Xơ-un đều cố gắng tận dụng những cơ hội thuận lợi mà chuyến thăm của Tổng thống Rô Mu Hiên tạo ra để hâm nóng lại bầu không khí giữa hai miền. Gắn liền với các trọng tâm thảo luận về kinh tế, chính trị, văn hóa và tôn giáo là những phát biểu “thẳng thắn và cởi mở” của Chủ tịch Kim Châng In trong cuộc thảo luận song phương với Tổng thống Hàn Quốc. Niềm tin giữa hai bên đã bước đầu được củng cố khi Tuyên bố chung dự kiến được hai nhà lãnh đạo đưa ra trong ngày 4-10, được đánh giá sẽ có chung mong muốn quá khứ sẽ không là vật cản giữa hai bên.

Có thể còn quá sớm để nói tới những thành quả hợp tác mà cuộc gặp mang lại cho hai miền Triều Tiên trong thời gian tới, song đã đến thời điểm để khẳng định rằng, với khát vọng xây dựng một cơ chế hòa bình liên Triều của lãnh đạo hai miền, hội nghị lần này không chỉ được tin tưởng là động lực mạnh mẽ đưa Bán đảo Triều Tiên tiến tới con đường hòa hợp dân tộc, mà còn giúp giải quyết những khúc mắc cuối cùng xung quanh vấn đề hạt nhân của Bình Nhưỡng. Nói như vậy vì có thể khẳng định rằng, quan hệ Triều Tiên - Hàn Quốc trong bất cứ hoàn cảnh nào vẫn sẽ là mắt xích cơ bản để giải quyết các vấn đề trên Bán đảo Triều Tiên, trong đó không thể tách rời vấn đề hạt nhân của Bình Nhưỡng.

Quan hệ hai miền Triều Tiên đang được nuôi dưỡng bằng dòng sữa tươi mát từ những hoạt động hợp tác sôi động trong thời gian qua. Sau cuộc gặp liên Triều lần thứ nhất năm 2000, nay với triển vọng khả quan từ cuộc gặp Thượng đỉnh lần này, người dân hai miền lại có thêm niềm tin về một nền hòa bình và thống nhất vĩnh viễn trên bán đảo.

LINH AN