100 ngày trước (16-9), người dân Nhật Bản vui mừng chào đón và đặt nhiều hi vọng vào những cam kết khi Thủ tướng Y.Ha-tô-y-a-ma, Chủ tịch Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) lên cầm quyền sau chiến thắng ngoạn mục của DPJ trong cuộc tổng tuyển cử trước đó. Nay, niềm hi vọng ấy dường như đang trở thành sự băn khoăn.

Vào thời điểm Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma giành chiến thắng, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác trên thế giới vẫn chưa thoát khỏi cuộc khủng hoảng tài chính thế giới.

Bằng sự nỗ lực suốt 100 ngày đầu tiên, Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma và các thành viên trong nội các đã chèo lái con thuyền Nhật Bản vượt qua khủng hoảng tài chính thế giới, đạt được những thành quả nhất định. Trong những tháng cuối năm 2009, kinh tế Nhật Bản đang có những dấu hiệu phục hồi trở lại; tiêu dùng cá nhân tăng, xuất khẩu cũng tăng 6,4% so với giai đoạn 3 tháng trước, đánh dấu quý thứ hai tăng liên tiếp; tỉ lệ thất nghiệp đã giảm từ 5,7% tháng 7 xuống còn 5,1% vào tháng 11… Trong chính sách đối nội, các ưu tiên về chương trình phúc lợi xã hội như trợ cấp trẻ em, vấn đề lương hưu... đã bắt đầu được thực thi. 

Kinh tế Nhật Bản đã có khởi sắc nhất định sau 100 ngày cầm quyền của Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma. Ảnh: AFP

Trong chính sách đối ngoại, Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma đã thể hiện rõ nét quan điểm coi trọng quan hệ láng giềng châu Á, chủ trương xây dựng quan hệ bình đẳng hơn với Mỹ. Kể từ khi lên nắm quyền, Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma và các quan chức cấp cao Nhật Bản liên tục tham dự các diễn đàn cấp cao quốc tế và khu vực, thể hiện được vị thế của Nhật Bản trong giải quyết các vấn đề toàn cầu và khu vực, nhất là vấn đề thay đổi khí hậu, đối phó với khủng hoảng kinh tế. Ảnh hưởng của Nhật Bản so với thời điểm chính quyền tiền nhiệm đã được nâng cao trên trường quốc tế. 

Đầu tháng 12-2009, Chính phủ Nhật Bản đã quyết định công bố gói kích thích kinh tế mới trị giá 7.200 tỉ yên, tương đương 81 tỉ USD, nhằm phục hồi kinh tế, thực thi các cam kết của Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma với cử tri nhằm nâng uy tín của Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma. Giới phân tích và người dân Nhật đã bày tỏ thái độ hoan nghênh đối với gói kích thích kinh tế này. Các chuyên gia cho rằng, đây là một động thái cần thiết. Các kế hoạch chi tiêu của DPJ có thể tạo được sức nâng ngắn hạn đối với nền kinh tế vừa mới trỗi dậy sau khủng hoảng.

 Một số thành công trên của Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma vẫn chưa đủ đáp ứng những kì vọng của cử tri Nhật Bản, chưa để lại nhiều dấu ấn sau 100 ngày cầm quyền và tham vọng cải tổ sâu rộng nước Nhật của Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma đang bị chỉ trích khiến điểm tín nhiệm của ông đã sụt giảm đáng kể.

Trong cuộc thăm dò dư luận mới đây, nhiều người được hỏi nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng này là do ông Ha-tô-y-a-ma chưa biến những cam kết của mình thành chính sách cụ thể. Thêm vào đó, những chỉ số không mấy vui như sự phục hồi của nền kinh tế Nhật đang chững lại, sản xuất công nghiệp tăng trưởng chậm, tiền lương giảm tháng thứ 17 liên tục... đã góp phần lấy đi sự ủng hộ của dân chúng Nhật đối với Thủ tướng Ha-tô-y-a-ma. Tờ Yomiuri cho biết, tỉ lệ ủng hộ của ông Ha-tô-y-a-ma trong tháng 12 đã giảm còn 59%. T.Ka-tô (Tetsuo Kato), giáo sư Chính trị học thuộc Đại học Hitotsubashi tại Tô-ki-ô (Tokyo) cho rằng: “Ông Ha-tô-y-a-ma đứng trước nguy cơ bị cử tri tẩy chay, nếu không nhanh chóng thực thi nhiều biện pháp cụ thể từ nay tới cuộc bầu cử Thượng viện vào tháng bảy tới”.

NGUYỄN HÒA