Những ngày này, niềm vui như đang nhân đôi với cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 102, bởi năm 2016 qua đi đơn vị đạt nhiều thành tích đáng ghi nhận, mặc dù đây là năm có nhiều khó khăn chi phối, tác động. Thêm nữa, những ngày đầu năm 2017 cũng là dịp đơn vị tròn 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành.
Đứng trong khuôn viên phòng truyền thống của trung đoàn, chặng đường dài 70 năm với vô vàn thành tích được làm nên bởi mồ hôi, xương máu của lớp lớp thế hệ cán bộ, chiến sĩ như thước phim sắc nét, sinh động, chầm chậm quay đều hình dung sự tiếp nối lứa cán bộ, chiến sĩ hôm nay. Thượng tá Vũ Xuân Thọ, Chính ủy Trung đoàn 102 tự hào chia sẻ: “Toàn quốc kháng chiến bùng nổ (19-12-1946), sau những ngày đầu ta nhận định khi địch chiếm được vùng ngoại vi Hà Nội sẽ quay lại đánh chiếm Liên khu I. Bởi vậy phải có lực lượng mạnh để đối phó với chúng. Vì vậy, ngày 6-1-1947, Trung đoàn Liên khu 1 được thành lập và sau đó được Hội nghị quân sự toàn quốc họp ngày 12-1-1947 quyết nghị tặng danh hiệu Trung đoàn Thủ đô”.
Thực hành huấn luyện kỹ năng lái xe trên địa hình đồi núi ở Trung đoàn 102.
Rạp Tố Như (nay là Nhà hát Cải lương Hà Nội), nơi chứng kiến lời thề “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô. Sắt son với lời thề ấy, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã mưu trí, sáng tạo, anh dũng chiến đấu kìm chân thực dân Pháp trong nội thành Hà Nội, tạo điều kiện cho cả nước có thời gian chuẩn bị bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Cho đến hôm nay, trong ký ức các chiến sĩ quyết tử năm nào như Đại tá Nguyễn Trọng Hàm, Đại tá Nguyễn Huy Du vẫn còn hiển hiện kỷ niệm những ngày hạ cây xanh, cột điện; tổ chức phục kích, tập kích, phản kích quân Pháp trong mùa Đông bất tử 1946.
Đi suốt chiều dài cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Trung đoàn 102 đã tham gia nhiều chiến dịch lớn, nhỏ, đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong chiến dịch này, phát huy truyền thống “Quyết tử” của Trung đoàn Thủ đô, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã nêu gương sáng về lòng dũng cảm như Trung đoàn trưởng Hùng Sinh bị thương 7 lần trong một ngày, nhưng vẫn tự băng bó và tiếp tục vừa chỉ huy vừa đánh địch; đồng chí Nguyễn Văn Ty còn lại một mình vẫn hiên ngang chặn đánh cả một mũi tiến công của địch, buộc lựu đạn thành từng chùm 3 quả, cơ động linh hoạt tiêu diệt và bẻ gãy nhiều đợt xung phong của địch. Khi bị thương vào miệng, đồng chí tự băng bó rồi tiếp tục chiến đấu giữ vững trận địa chờ đồng đội đến chi viện...
Câu chuyện lịch sử của đơn vị năm xưa vẫn là dề tài hấp dẫn đối với cán bộ, chiến sĩ đơn vị hôm nay. Tại khu vực luyện tập điều lệnh đội ngũ chuẩn bị cho Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập Trung đoàn 102, Trung tá Nguyễn Ngọc Khánh, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 102 cho biết: “Từ năm 1979, thực hiện chủ trương của cấp trên về xây dựng một số sư đoàn chủ lực có sức cơ động cao, làm nhiệm vụ cơ động chiến lược SSCĐ, Sư đoàn 308 được Bộ Quốc phòng chọn để xây dựng sư đoàn bộ binh cơ giới đầu tiên. Và Trung đoàn 102 được lựa chọn làm điểm.
Nhiệm vụ “đi đầu” ấy đã đặt ra những khó khăn, thách thức không nhỏ, song cũng là trách nhiệm và vinh dự lớn đối với cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 102. Ngay sau đó, đơn vị nhanh chóng sắp xếp cơ cấu, tổ chức theo biên chế của một trung đoàn bộ binh cơ giới; tổ chức các lớp tập huấn chuyển binh chủng, từng bước nắm được tính năng, tác dụng và biết cách sử dụng các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật cần thiết, nắm được các khoa mục huấn luyện bộ binh cơ giới từ phân đội đến trung đoàn. Đợt diễn tập đầu tiên nhằm “thử lửa” các đơn vị bộ binh cơ giới cho thấy Trung đoàn 102 đã hoàn thành tốt nhiệm vụ; các tình huống được xử trí linh hoạt, nhanh chóng, chuẩn xác. Phát huy kết quả đó, trong những năm sau này, Trung đoàn Thủ đô đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong các cuộc diễn tập. Đó là minh chứng sinh động cho chất lượng huấn luyện và khả năng SSCĐ của Trung đoàn 102.
Theo Thượng úy Lê Văn Cường, Đại đội trưởng Đại đội 5, Tiểu đoàn 8 (Trung đoàn 102) thì đặc điểm của đơn vị bộ binh cơ giới là ngoài tổ chức huấn luyện các nội dung chung như các đơn vị bộ binh, còn phải tổ chức huấn luyện chuyên ngành bộ binh cơ giới, như huấn luyện kỹ thuật ngắm bắn của pháo thủ; kỹ thuật các bài lái và khả năng hiệp đồng giữa các thành viên kíp xe… Để nâng cao chất lượng huấn luyện và khả năng SSCĐ cần phải duy trì đúng, đủ, nghiêm túc các khâu, các bước cũng như chấp hành nghiêm nguyên tắc, phương châm trong huấn luyện.
Tổng kết năm 2016 cho thấy, trình độ, năng lực tổ chức chỉ huy và thực hành huấn luyện của đội ngũ cán bộ các cấp ở đơn vị được nâng lên; 100% cán bộ huấn luyện được theo phân cấp, 90% cán bộ tiểu đoàn, 85% cán bộ đại đội, 80% cán bộ trung đội huấn luyện đạt khá, giỏi; diễn tập thực binh có bắn đạn thật tại Trường bắn TB1 đạt kết quả cao, bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Trung tá Nguyễn Quốc Khánh khẳng định: “Trong những năm tới, Trung đoàn 102 xác định tiếp tục triển khai toàn diện, đồng bộ các biện pháp nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị; xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, đơn vị VMTD”.
Bài và ảnh: SÔNG CẦU