QĐND - Ngay phía sau Khoa Cấp cứu ban đầu của Bệnh viện 103 là Khoa Điều trị tích cực (thuộc Bộ môn-Khoa Hồi sức cấp cứu). Bên trong buồng bệnh, những con người phủ chăn ga trắng toát, nhịp bíp bíp, sóng điện từ của các thiết bị hỗ trợ, đôi bàn tay thoăn thoắt của các thầy thuốc. Phía ngoài khuôn viên của khoa luôn ken chân người nhà các bệnh nhân với những khuôn mặt lúc nặng trĩu lo âu, lúc lại mỉm cười chộn rộn. Sắc thái tình cảm ấy khá đặc trưng khi bước chân vào các cơ sở y tế, càng đúng hơn với những ai có người thân từng vào Khoa Điều trị tích cực (còn gọi là Khoa Hồi sức cấp cứu) của Bệnh viện 103 (Học viện Quân y). Cấp cứu y khoa là một lĩnh vực rất đặc biệt trong ngành y. Những thầy thuốc làm trong lĩnh vực này đòi hỏi phải có trình độ chuyên môn cao cũng như sự tận tâm, bản lĩnh, xử lý nhanh, giàu kinh nghiệm và thực sự sáng suốt khi đưa ra các quyết định với người bệnh. Bởi vì, những bệnh nhân được chuyển tới điều trị ở khoa này, hầu hết trong số họ-nói theo cách dân gian là “mười phần chết, một phần sống”. Nói theo cách của các nhà chuyên môn: Thầy thuốc phải biết cách để giành lại sự sống cho bệnh nhân trong khoảng thời gian tích tắc, vì thế Bộ môn-Khoa luôn được coi là nơi “đầu sóng”, là “điểm tựa” của cả bệnh viện! Nói một cách nôm na hơn, người bệnh vào khoa là để vượt qua “cửa tử”.

Các thầy thuốc Bộ môn-Khoa Hồi sức cấp cứu Bệnh viện 103 thăm, khám bệnh nhân.

Chúng tôi băn khoăn mãi khi nghĩ về hai chữ “cửa tử” nhưng rồi nhiều lần được chứng kiến công việc của tập thể những thầy thuốc Bộ môn-Khoa Hồi sức cấp cứu mới thấy để ra được “cửa sinh”, cái đoạn “cửa tử” chênh vênh, hiểm nguy lắm. Mỗi ngày, không dưới 10 ca bệnh nặng được cấp cứu, mỗi năm gần 2000 người được cấp cứu, điều trị và cũng có hàng trăm hoàn cảnh, trường hợp “đáng nhớ” ở đây. Đó là những ca tai nạn giao thông đa chấn thương, những ca liên quan đến “hàng nóng”, máu của bệnh nhân phun vào mặt thầy thuốc. Là những người gặp tai nạn được đưa vào, cứu sống và hàng chục ngày sau người nhà mới tìm thấy… Mới đây nhất, các nạn nhân của vụ sập giàn giáo tại công trường xây dựng ở Mỗ Lao (Hà Đông) cũng phải “qua tay” của các thầy thuốc Khoa Hồi sức cấp cứu.

Mở cuốn sổ theo dõi bệnh nhân mà Thiếu tá, Điều dưỡng trưởng Trần Như Tâm đưa, tôi để ý đến những dòng chữ tóm tắt: “Thiều Khắc Quang, 18 tuổi, Trung đoàn 664, sốc đa chấn thương do tai nạn, chấn thương bụng kín, vỡ lách, tràn khí, tràn dịch màng phổi trái; ý thức lơ mơ, mạch, huyết áp tụt… Xử lý: Mổ cấp cứu, cắt toàn bộ lách, đặt nội khí quản, dẫn lưu khí dịch màng phổi… Bệnh nhân ra viện ổn định...”. Một trường hợp khác mà lẽ ra, bệnh nhân đã có thể chết: Đó là anh Hòa ở Vạn Phúc, Hà Đông bị điện giật, vào cấp cứu khi đã ngừng tim, phổi, đồng tử giãn… nhưng các bác sĩ không bó tay mà dùng các biện pháp hồi sinh tim, phổi, não bằng cách đặt ống nội khí quản, ép tim lồng ngực, tiêm thuốc trực tiếp buồng tim. Rất nhiều những ca bệnh hiểm nghèo như thế đã hồi phục, xuất viện.

Đại tá, PGS, TS Mai Xuân Hiên, Chủ nhiệm Bộ môn, người có nhiều năm gắn bó ở nơi “đầu sóng, ngọn gió” này cũng như Đại tá, TS Tô Vũ Khương, Chủ nhiệm Khoa vốn là “dân chuyên môn” nên khi chúng tôi muốn tìm hiểu về công việc, các anh chỉ ngắn gọn: “Suốt 24/24 giờ, cán bộ, nhân viên của khoa phải thay nhau có mặt bên người bệnh. Một người bệnh được cứu sống, đó là niềm vui, niềm tự hào của các thầy thuốc”.

Thiếu tướng, PGS, TS Hoàng Mạnh An, Giám đốc Bệnh viện 103 đánh giá: Không chỉ làm nhiệm vụ điều trị, các thầy thuốc của Bộ môn-Khoa còn là những người thầy trực tiếp tham gia công tác giảng dạy, nghiên cứu và ứng dụng những tiến bộ y học hiện đại, luôn được các thế hệ học trò, người bệnh tin yêu, mến phục. Bộ môn bảo đảm dạy, tham gia huấn luyện ở các tuyến trong và ngoài quân đội. Đội ngũ giảng viên gồm những GS, PGS, TS, Thạc sĩ, chuyên khoa cấp II là những nhà giáo có uy tín, kinh nghiệm tham gia đào tạo các bậc đại học, chuyên khoa sơ bộ, bác sĩ cơ sở, chuyên khoa I, chuyên khoa II, cao học và nghiên cứu sinh. Bộ môn đã chủ biên 5 đầu sách Hồi sức cấp cứu cho đối tượng đại học, sau đại học và tham gia viết 8 sách chuyên khảo. Nhiều bác sĩ quân y-dân y theo học chuyên ngành Hồi sức cấp cứu ở đây đã có nhiều cống hiến cho sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khỏe bộ đội và nhân dân.

Bên cạnh việc giảng dạy theo chương trình, Bộ môn-Khoa Hồi sức cấp cứu còn tự tổ chức huấn luyện nâng cao trình độ cho nhân viên theo chuyên khoa của mình như kỹ thuật chạy thận nhân tạo, điều trị chăm sóc sau ghép thận, chăm sóc theo dõi bệnh nhân nặng, bệnh nhân thở máy dài ngày, tổ chức cấp cứu bệnh nhân đa chấn thương nặng và cấp cứu hàng loạt... Chính vì thế, Bộ môn-Khoa khi tham gia chủ trì 12 đề tài nhánh cấp Nhà nước, trong đó đề tài ghép thận, ghép gan, ghép tim... đã được nghiệm thu đạt xuất sắc và đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về đề tài ghép gan. Năm 2011, Bộ môn-Khoa được tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhất. Bộ môn-Khoa còn có trung tâm thận nhân tạo riêng phục vụ cho điều trị bệnh nhân suy thận mãn và chạy thận nhân tạo cấp cứu. Đồng thời các bác sĩ trẻ triển khai kỹ thuật lọc máu liên tục (là một trong kỹ thuật mới, hiện đại của thế kỷ 21) trong các bệnh như suy đa tạng, viêm tụy cấp mức độ nặng, suy gan... nhờ đó đã cứu chữa thành công nhiều trường hợp hiểm nghèo mà trước đây không thể cứu được.

Các giải thưởng trong nghiên cứu khoa học

- Giải khuyến khích VIFOTEC năm 1997; giải nhất VIFOTEC năm 2010.

- Giải thưởng Hồ Chí Minh về tham gia đề tài ghép gan.

- Bằng khen của Chính phủ (năm 2010) về thành tích xuất sắc trong thực hiện thành công ca ghép tim trên người đầu tiên tại Việt Nam.

- Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế về thành tích hướng dẫn sinh viên, bác sĩ trẻ nghiên cứu khoa học.

- Nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật được Bộ Quốc phòng, Học viện Quân y, Bệnh viện 103 tặng bằng khen, giấy khen, trong đó một sáng kiến đạt giải VIFOTEC năm 2010 và được cấp bằng độc quyền sáng chế.

Bài và ảnh: Ngô Anh Thu