Tốt nghiệp sĩ quan ra trường, về đơn vị, Thành được bổ nhiệm làm trung đội trưởng một trung đội của sư đoàn bộ binh chủ lực. Sau 5 năm phấn đấu, anh được đề bạt chức đại đội phó, rồi đại đội trưởng. Đại đội 5 của Thành là một đơn vị có nhiều thành tích trong huấn luyện và công tác, được chọn làm đơn vị điểm về huấn luyện và xây dựng nền nếp chính quy.

Lần ấy, trong diễn tập thực binh của trung đoàn, đại đội 5 nhận nhiệm vụ phục kích trên đoạn đường liên tỉnh chặn "đánh" đoàn xe chở quân tiếp viện lên điểm cao 106 của địch. Sau khi đi trinh sát cùng với tiểu đoàn trưởng đến khu vực Hợp Lưu, dự kiến là khu vực chọn làm trận địa phục kích của đơn vị, đại đội trưởng Thành quan sát cụ thể, tỉ mỉ toàn cảnh khu vực chiến đấu, anh chú ý đến từng bờ đất, gốc cây, ước lượng quãng đường mà xe cơ giới của địch có thể đi qua để bố trí trận địa phục kích. Khu vực đại đội 5 chọn là một địa hình tương đối phù hợp cho trận phục kích, nhất là khi bố trí đội hình có nhiều thuận lợi, nhưng gặp không ít khó khăn vì nơi bố trí lực lượng khá xa mặt đường. Thành báo cáo ý định chiến đấu và phương án phục kích của đại đội với tiểu đoàn trưởng. Suy nghĩ, tiểu đoàn trưởng gợi ý cho đại đội muốn chắc thắng, phải tổ chức bố trí đội hình theo kiểu đánh "độn thổ" thì mới gây bất ngờ cho chúng. Lĩnh hội gợi ý của tiểu đoàn trưởng, trở về đơn vị Thành ra ngay thực địa và chọn vị trí đào hầm "độn thổ". Công việc hoàn tất theo đúng ý định tác chiến, anh rất yên tâm và tin chắc rằng "trận đánh" sẽ thắng lợi.

Đúng như phương án, sau khi có một vài xe trinh sát của địch đi qua, đoàn xe cơ giới chở quân đã vào gọn trận địa phục kích của đại đội 5. Một phát tín hiệu đỏ bắn lên, nhận được lệnh chiến đấu, Thành lệnh cho bộ phận chặn đầu nổ súng, chiếc xe đi đầu "trúng đạn" nằm chắn ngang đường. Bất ngờ, gặp hỏa lực ta chặn đứng, đội hình xe cơ giới địch tản rộng và quay đầu tháo chạy. Lúc này, bộ binh ta từ các hầm "độn thổ" bật lên xung phong tiêu diệt địch. Nhưng vì vị trí các hầm "độn thổ" cách xa mặt đường nên khi vận động tới thì xe địch đã cơ động tháo chạy mất quá nhiều, lính địch trên xe nhảy xuống chống trả quyết liệt, hiệu quả diệt địch của đại đội không cao. Trận đánh kết thúc và được đánh giá là hoàn thành ở mức độ trung bình.

Thành tự kiểm điểm và rút ra cho mình nhiều điều bổ ích. Do tính chủ quan, nắm địch không chắc, nghiên cứu địa hình không kỹ, chưa có kinh nghiệm chiến đấu và không lường trước các tình huống xảy ra. Địch cơ động bằng xe cơ giới tốc độ nhanh, lẽ ra các hầm "độn thổ" phải bố trí gần mặt đường, quãng đường vận động ngắn, để khi địch đến, có lệnh chiến đấu bộ đội hất nắp hầm bật dậy là tiêu diệt được địch ngay, hiệu quả chiến đấu sẽ cao hơn. Bài học từ thực tế huấn luyện chiến đấu đã bổ sung kiến thức và kinh nghiệm cho anh, để sau này Thành trở thành cán bộ chỉ huy giỏi, có tư duy chiến thuật sâu, biết phán đoán địch, ta, dự kiến được các tình huống nảy sinh và quyết đoán trong chỉ huy thì mới giành được thắng lợi trọn vẹn.

NGUYỄN VĂN LAI