“Trái tim” của mọi sản phẩm

QĐND - Phụ nữ Nhà máy Z121 được nhiều người ở đây ví như vậy. Điều này chẳng phải ngẫu nhiên, mà còn bởi các chị là người trực tiếp sản xuất ra những phụ kiện nổ, bộ lửa, liều phóng, hỏa cụ, nụ xùy, dây nổ, kíp nổ... Đây là những là “trái tim” của mọi loại sản phẩm quốc phòng, kinh tế; những mặt hàng sản xuất chủ đạo do nhà máy sản xuất.

Những đôi “Bàn tay vàng”

Ở Nhà máy Z121 hiện phụ nữ chiếm gần 60% tổng quân số. Đặc biệt, nhiều tổ sản xuất các mặt hàng quan trọng 100% công nhân, thợ kỹ thuật, cán bộ quản lý đều là... nữ, như: Bao gói nụ xùy, chọn hạt lửa, hàn cầu điện trở...
Thượng tá Trần Anh Vinh, Giám đốc Xí nghiệp 2, giải thích với chúng tôi: “Là đơn vị chuyên sản xuất các phụ kiện nổ, mà hầu hết các khâu sản xuất phải làm thủ công; nhiều công đoạn quan trọng mà nam giới khó thực hiện được, như các khâu: Hàn cầu điện trở, đong thuốc gợi nổ, chọn hạt lửa... Không thể khác là ngoài những đôi bàn tay khéo léo và bản chất cẩn thận, kiên trì của phụ nữ mới đảm nhiệm tốt được các phần việc này”.

Tại Tổ hàn cầu điện trở, chúng tôi được chứng kiến các nữ công nhân đang cần mẫn hàn những sợi dây nhỏ hơn sợi tóc. Chị Chu Thị Hương, tâm sự: “Đường kính của dây chỉ 0,04mm, nên yêu cầu phải rất tinh mắt và thận trọng kết hợp với đôi tay khéo để điều chỉnh đầu dây và nhiệt độ của mỏ hàn sao cho vừa chuẩn. Phải làm được như vậy mối hàn mới chắc chắn, đẹp và không bị sót. Thời gian đầu chưa quen, nên năng suất lao động của tôi rất thấp. Nhưng nay, tôi đã làm được hơn 150 sản phẩm/ngày”.

Một góc Tổ hàn cầu điện trở, Xí nghiệp II, Nhà máy Z121.

Cũng với các yêu cầu hết sức khắt khe, các nữ công nhân ở Tổ chọn hạt lửa tay thoăn thoắt nhặt kíp nổ từ dây chuyền xếp vào khuôn. Ở đây, trong giờ làm việc hạn chế đến mức thấp nhất “nói và hỏi chuyện”, vì chỉ sao nhãng một giây, không quan sát kỹ và nhặt chậm so với dây chuyền đang hoạt động là dễ bị sót lại kíp nổ, mà để kíp nổ quay trở lại máy thì sự nguy hiểm thật khó lường hết... Tại các xí nghiệp của Nhà máy Z121 có nhiều công đoạn phức tạp, nguy hiểm, dễ cháy nổ mà chủ yếu phải thao tác bằng thủ công nên công nhân không những chấp hành nghiêm quy trình kỹ thuật công nghệ mà còn phải nhanh tay, nhanh mắt; vì chỉ một sơ suất nhỏ là ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, thậm chí gây nguy hiểm đến tính mạng con người. Quan sát những sản phẩm của Tổ bao gói nụ xùy (Xí nghiệp 1) chúng tôi càng thêm khâm phục những đôi “Bàn tay vàng” của các nữ công nhân quốc phòng ở đây. Có những loại sản phẩm chỉ nhỏ hơn đầu đũa mà các chị khéo léo nén được cả chiếc lò xo, kíp nổ và các loại thuốc nổ vào trong đó. Hơn nữa, sản phẩm của tổ chỉ có chính phẩm, không có thứ phẩm, bởi nụ xùy kém chất lượng thì “vũ khí” không còn tác dụng; đặc biệt là các sản phẩm pháo hoa, có giá trị cao, phục vụ trong nước và xuất khẩu.

Mỗi hội viên một sáng kiến

Cùng với phong trào thi đua của phụ nữ cả nước, các phong trào thi đua của phụ nữ Nhà máy Z121 luôn bám sát nhiệm vụ chính trị, kế hoạch sản xuất quốc phòng và kinh tế của đơn vị; bảo đảm việc làm, nâng cao đời sống cho hội viên. Các phong trào: “An toàn, chất lượng, hiệu quả là trách nhiệm của mỗi phụ nữ”, “Luyện tay nghề, nâng cao chất lượng sản phẩm quốc phòng”... đặc biệt là phong trào tích cực học tập, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nhanh chóng tiếp cận công nghệ mới, với chỉ tiêu “Mỗi hội viên một sáng kiến” đã đem lại hiệu quả thiết thực.

Chỉ tính từ đầu năm 2010 đến nay, phụ nữ Nhà máy Z121 có hơn 100 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, tiêu biểu là các sáng kiến: “Cắt dây lò so khía nhám bằng máy”, “Cắt ngòi pháo hoa bằng dưỡng”... tiết kiệm và làm lợi hàng trăm triệu đồng. Chúng tôi được tham quan sáng kiến cải tiến dụng cụ sản xuất pháo hoa “Ép đầu chỉ” của chị Nguyễn Thị Tuấn, Tổ trưởng Tổ bao gói nụ xùy. Chính nhờ sáng kiến này, chị Tuấn đã đưa năng suất tăng hơn 150%. Trước đây làm thủ công, mỗi lần chỉ ép đơn được từng cái, với cải tiến này, máy nén thủy lực ép 50 cái/lần. Từ những thao tác trong sản xuất, Thiếu tá Vũ Thị Bình, Tổ trưởng Tổ chọn hạt lửa đã có nhiều sáng kiến làm tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, tiết kiệm nguyên vật liệu. Điển hình như sáng kiến dùng phoi gỗ loại bỏ bụi thuốc bám ngoài thành hạt lửa. Trước đây, phoi này chỉ dùng được một lần cho một loại sản phẩm là loại bỏ; chị Bình đã tìm tòi, sử dụng khí nén khô để phủi bụi thuốc, sáng kiến này áp dụng được cho nhiều loại sản phẩm, năng suất tăng hơn 200%. Để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao, mặt hàng kinh tế luôn mới mẻ với chất lượng khắt khe, các tổ phụ nữ còn thành lập ra các nhóm sản xuất phân công thợ giỏi kèm cặp thợ mới, giúp nhau nhanh chóng nâng cao tay nghề.

Với đôi bàn tay khéo léo, tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo trong sản xuất, phụ nữ Nhà máy Z121 đã góp phần quan trọng cùng nhà máy sản xuất hàng quốc phòng luôn hoàn thành trước kế hoạch; nhiều mặt hàng đột xuất vượt định mức gần 300% với khối lượng lớn, an toàn tuyệt đối; các sản phẩm kinh tế luôn đáp ứng được yêu cầu khách hàng, đặc biệt là các loại sản phẩm pháo hoa xuất khẩu; 100% phụ nữ có đủ việc làm; thu nhập năm sau cao hơn năm trước (năm 2010, bình quân hơn 5 triệu đồng/người/tháng).

Bài và ảnh: Mai Phương