Đêm hè, trăng thượng tuần không đủ soi đường cho trung đội hành quân bí mật tiếp cận trận địa địch bố trí ở điểm cao. Đến chân cao điểm, trung đội triển khai đội hình chiến đấu và tiến hành tập bài “Trung đội bộ binh tập kích địch phòng ngự”. Tôi được thầy giáo Nam chọn làm trung đội trưởng tập bài chiến thuật đêm ấy.

Khi đội hình đã ổn định, thầy phát tình huống: “Trên điểm cao 27,8 có một tiểu đội tăng cường của địch nằm trong đội hình cấp trên phòng ngự tạm thời. Trung đội có nhiệm vụ tập kích tiêu diệt toàn bộ tiểu đội địch trên cao điểm hoàn thành nhiệm vụ, tiếp tục phát triển chiến đấu và sẵn sàng nhận nhiệm vụ khác”.

Nhận tình huống xong, tôi nhanh chóng hình thành ý định chiến đấu và bình tĩnh hạ lệnh cho các tiểu đội bắt đầu tập và vận động phát triển chiến đấu. Khi đến khu vực cắm cờ trắng ở sườn cao điểm, tôi đoán là cửa mở vội hạ lệnh cho toàn trung đội: “thu đội hình vượt cửa mở” và phát triển đánh vào bên trong cao điểm. Toàn trung đội theo mệnh lệnh của tôi hành động chiến đấu rất nhịp nhàng ăn khớp. Tưởng phương án xử lý của mình như vậy là phù hợp, “trận đánh” sẽ giành được thắng lợi và được thầy giáo cho điểm cao, nào ngờ, khi đội hình đang tiến vào cửa mở thì một hồi còi vang lên, khẩu lệnh của thầy Nam dứt khoát:

- Trung đội 2 dừng tập, lui quân về vị trí tập lại.

Tôi giật thót người và cho trung đội lui về vị trí ban đầu chờ ý kiến nhận xét, kết luận của thầy giáo.

Sau khi tập trung toàn đội hình, thầy phân tích: “Đây là hình thức chiến đấu tập kích đánh quân địch phòng ngự tạm thời chưa kịp xây dựng trận địa phòng ngự kiên cố, chưa có các hàng rào bảo vệ trận địa vững chắc. Chiến đấu tập kích khác với chiến đấu tiến công, khi xử lý tình huống các đồng chí không được máy móc, mà phải có tư duy chiến thuật, nhạy bén trong chỉ huy thì mới giành được thắng lợi”.

Rồi thầy kết luận:

- Nếu trong chiến đấu tiến công địch phòng ngự trận địa, bộ đội phải thu đội hình vượt qua cửa mở, phát triển đánh chiếm trận địa địch là đúng. Nhưng trong tình huống này, người trung đội trưởng phải xử lý linh hoạt là cho hỏa lực trung liên bắn mạnh thu hút địch, đội hình còn lại của trung đội phải bí mật vòng bên sườn nhanh chóng tập kích vào trận địch và tiêu diệt chúng trên điểm cao.

Năm tháng đã đi qua, nhưng tôi còn thấm thía mãi bài học chiến thuật năm ấy. Đã là người chỉ huy trong huấn luyện cũng như trong chiến đấu cần phải nắm chắc tình hình địch, địa hình và nguyên tắc tác chiến, có tư duy chiến thuật đúng đắn, xử lý tình huống nhạy bén, linh hoạt, quyết đoán và phù hợp.

NGUYỄN VĂN LAI