QĐND - Hai trận đánh máy bay B-52 của Tiểu đoàn 57 (Đoàn Phòng không Hà Nội) rạng sáng ngày 21-12-1972 diễn ra chỉ cách nhau có 10 phút. Mỗi trận đánh chỉ phóng một quả tên lửa, tiêu diệt 2 máy bay B-52 của Mỹ. Trong các trận đánh này, tiểu đoàn được mệnh danh “ba nhất”: Thời gian diễn ra giữa hai trận ngắn nhất, tiêu hao tên lửa ít nhất và hiệu quả tiêu diệt máy bay B-52 cao nhất trong lịch sử phòng không thế giới.

Kíp chiến đấu Tiểu đoàn Tên lửa Phòng không 57 rút kinh nghiệm các đánh máy bay B-52. Ảnh tư liệu.

Đạt được “ba nhất” trên, trước hết đó là do sự chuẩn bị tích cực, rút kinh nghiệm kịp thời trong quá trình tác chiến. Cán bộ, kíp điều khiển, trắc thủ đã nêu cao tinh thần sáng tạo, chỉ huy quyết đoán và nêu cao tinh thần quyết thắng tập thể. Tiểu đoàn đã chấp hành nghiêm mệnh lệnh của trên, nắm chắc hướng tiến công chủ yếu của địch, kiên quyết đánh thắng địch. Tiểu đoàn nghiêm khắc rút kinh nghiệm của các trận đánh máy bay B-52 trước,  tìm ra những nguyên nhân dẫn đến chưa thành công hay hiệu quả thấp; đồng thời vận dụng những cách đánh hay của đơn vị bạn, nhất là những kinh nghiệm chiến đấu với máy bay B-52 trước đây ở chiến trường Khu IV. Trong tác chiến, tiểu đoàn quán triệt và chú trọng hiệp đồng chặt chẽ, mọi thời điểm, luôn tạo sự gắn kết giữa ba trắc thủ với sĩ quan điều khiển, tất cả cùng là một khối.

Trận đánh đạt hiệu suất cao còn do sự chuẩn bị chu đáo về khí tài và xử lý tình huống nhanh, nhất là người chỉ huy đưa ra mệnh lệnh kịp thời. Thời cơ để tiêu diệt máy bay diễn ra rất ngắn, nên người chỉ huy và kíp chiến đấu phải rất khẩn trương, đạt trình độ xử trí nhanh. Trình độ của sĩ quan điều khiển và kíp trắc thủ là yếu tố rất quan trọng, do trong tác chiến với máy bay B-52, kíp chiến đấu tên lửa phải khắc phục nhiễu, nhanh chóng xác định, chọn và bám sát thống nhất vào giải nhiễu của máy bay B-52. Nhờ rút kinh nghiệm kịp thời, vận dụng cách đánh sáng tạo, tiểu đoàn đã lập nên chiến công tiêu biểu, xứng đáng danh hiệu “ba nhất” trong trận “Điện Biên Phủ trên không” oai hùng.

Dương Hà