QĐND - Dân quân tự vệ gồm dân quân tự vệ nòng cốt và dân quân tự vệ rộng rãi.

Dân quân tự vệ nòng cốt gồm: Dân quân tự vệ cơ động; Dân quân tự vệ tại chỗ; Dân quân tự vệ biển; Dân quân tự vệ: Phòng không, pháo binh, công binh, trinh sát, thông tin, phòng hóa, y tế.

Có ý kiến cho rằng: Quy định thành phần của lực lượng dân quân tự vệ và thành phần của lực lượng dân quân tự vệ nòng cốt chưa thật phù hợp với phương châm xây dựng và tổ chức hoạt động của dân quân tự vệ.

 Vấn đề này được làm rõ như sau: Thành phần của dân quân tự vệ gồm dân quân tự vệ nòng cốt, dân quân tự vệ rộng rãi, quy định này phù hợp với điều kiện của đất nước ta vừa có hòa bình để xây dựng đất nước vừa phải sẵn sàng đối phó với những nguy cơ tiềm ẩn mà kẻ thù dễ lợi dụng để gây ra chiến tranh. Thời bình xây dựng lực lượng dân quân tự vệ nòng cốt vững mạnh, rộng khắp nhằm tạo nguồn để tăng cường lực lượng phối hợp làm nhiệm vụ giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở cơ sở, địa phương; đồng thời thực hiện việc đăng ký, quản lý chặt chẽ lực lượng dân quân tự vệ rộng rãi để khi có tình huống khẩn cấp, hoặc chiến tranh là có thể mở rộng lực lượng nhằm tăng cường, bổ sung cho lực lượng chiến đấu, phục vụ chiến đấu được kịp thời, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương ở cơ sở.

Thành phần của lực lượng dân quân tự vệ nòng cốt gồm: Dân quân tự vệ cơ động, dân quân tự vệ tại chỗ, dân quân tự vệ: Phòng không, pháo binh, công binh, trinh sát, thông tin, phòng hóa, y tế, dân quân tự vệ biển; căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ khu vực phòng thủ của địa phương, sự chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tư lệnh Quân khu, Bộ chỉ huy Quân sự cấp tỉnh, Ban chỉ huy Quân sự cấp huyện xây dựng đề án lực lượng trình chính quyền cùng cấp phê chuẩn.

Tổng kết hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, 20 năm thực hiện Nghị định 29/HĐBT ngày 29-1-1990 của Hội đồng Bộ trưởng và Pháp lệnh Dân quân tự vệ từ năm 1996 - 2009, việc xây dựng lực lượng dân quân tự vệ là một nội dung quan trọng của Đảng, một trong 3 thành phần của lực lượng vũ trang nhân dân là hiện thân của chế độ chính trị, phù hợp với thực tiễn và yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn mới của cách mạng.  

Quốc An