Nhất là đối với bà con người Mông, người Thái ở các bản thuộc khu tái định cư, bởi Tết này là Tết đầu tiên bà con dân bản được đón Tết ở nơi mới, nhà mới, những nếp nhà sàn quây quần trên một khu đất bằng phẳng, an toàn vững chắc… Khắp các bản làng đều rộn lên tiếng khèn, điệu khặp “Người Mông ơn Đảng”, hòa vào tiếng khèn, điệu khặp, điệu xòe bên vò rượu ngô, rượu sắn là màu xanh áo lính, là tiếng cười nói, là lời chúc tụng năm mới hạnh phúc và bình an của quân và dân miền biên viễn…

Theo chân cán bộ, chiến sĩ Đoàn Kinh tế Quốc phòng 5, từ Thị trấn Mường Lát, dọc theo Sông Mã, sau đó men theo suối Sim, chúng tôi vượt qua gần 40km để hòa chung trong không khí đón Tết Nguyên đán Kỷ Hợi của bản Na Chừa, xã Mường Chanh, huyện Mường Lát. Bản nằm lọt thỏm giữa sự che chắn của 4 dãy núi cao, gần 70 nếp nhà đã và đang vang lên tiếng chày giã gạo để chuẩn bị cho nồi bánh chưng ngày Tết. Những năm trước kia, mỗi hộ dân ở cách nhau hàng ki-lô-mét, nằm dọc hai bên bờ suối Sim, chính vì vậy trận lũ lịch sử, cách đây hơn 4 tháng, gần 70 hộ dân của Bản Na Chừa đã bị lũ cuốn trôi hoàn toàn nhà cửa…

Mùa Xuân Kỷ Hợi này, cả bản tập trung tại một khu dân cư. Những ngôi nhà mới nằm sát cạnh nhau, trên một nền đất vừa được san ủi, bằng phẳng. Ở đó, đang râm ran tiếng nói cười của tình quân và dân miền biên giới, người gánh gạo, người bắt gà, kẻ mổ lợn, phơi măng, hai ba hộ mổ chung một con lợn, quây quần bên chiếu gói bánh chưng, giò lụa… Không khí của bản làng nơi đây càng như thắp thêm tình quân dân son sắt, quân với dân một ý chí, tạo nên thế trận quốc phòng vững chắc nơi biên giới phía tây tỉnh Thanh Hóa.

Chuẩn bị cho bữa cơm đoàn kết quân, dân.

Thượng tá Nguyễn Đình Tấn, Phó chính ủy Đoàn Kinh tế Quốc phòng 5, Quân khu 4 cho biết: Gần 4 tháng cán bộ, chiến sĩ của đoàn đã trực tiếp thực hiện 4 cùng với nhân dân 3 bản bị thiệt hại nặng nề sau cơn lũ quét (bao gồm: Bản Pọng, xã Tam Chung; bản Qua, xã Quang Chiểu và bản Na Chừa, xã Mường Chanh) giúp dân xây dựng khu tái định cư, làm nhà, phục hóa diện tích đất bị vùi lấp, hoang hóa, nhanh chóng ổn định đời sống nhân dân… Bên cạnh đó, đơn vị đã kịp thời nắm bắt tình hình các hộ dân trên địa bàn, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, tổ chức hỗ trợ các gia đình bị thiệt hại, đảm bảo “không để người dân vùng lũ nào không có Tết”… Đến nay, mọi công tác chuẩn bị Tết cho bà con đã cơ bản đủ đầy. Đại đa số các hộ dân bị lũ cuốn mất nhà cửa đã được đón Tết trong nhà mới….

Ấm tình Quân - dân chờ bánh Chưng chín.

Trong căn nhà còn thơm mùi gỗ mới, chị Vi Thị Cùng, bản Na Chừa, tay thoăn thoắt đơm từng suất cơm nếp đang còn nghi ngút khói chia sẻ: Gia đình mình biết ơn bộ đội nhiều lắm. Cơn lũ quét qua nhà cửa mất hết, nhà mình được Nhà nước hỗ trợ 45 triệu đồng và được sự góp công của bộ đội nên năm nay gia đình được đón Tết trong ngôi nhà mới… Ăn Tết chung cùng bộ đội vui lắm, bộ đội còn tổ chức cho 3 đến 5 hộ chung nhau một con lợn; tổ chức gói bánh chưng tặng các hộ nghèo, gói giò, tổ chức bữa cơm đoàn kết quân-dân, vui văn hóa, văn nghệ, Tết này bản mình là vui nhất từ trước đến nay đấy…

Gói bánh Chưng tặng các gia đình chính sách, các hộ nghèo.

Đồng chí Lầu Minh Pó, Phó bí thư thường trực huyện ủy Mường Lát dẫn chúng tôi đến thăm các khu tái định cư thuộc diện các hộ dân bị mất nhà cửa trong lũ dữ… Đứng dưới thung lũng, trên những nền nhà vẫn còn ngổn ngang đất đá, rác rừng, chính là nơi cơn lũ quét qua. Hơn 10 ngày chia cắt với thế giới bên ngoài, nếu không có sự chung tay, góp sức của bộ đội nơi đây thì có lẽ thiệt hại còn lớn hơn rất nhiều. Trong mưa lũ, bộ đội không chỉ giúp nhân dân sơ tán, di chuyển tài sản, tạo nơi ăn ở cho hàng nghìn nhân khẩu thuộc diện mất hết nhà cửa. Sau mưa lũ, bộ đội đã kịp thời tổ chức, khắc phục hậu quả, thông tuyến đường giao thông, vận chuyển lương thực, thực phẩm, các nhu yếu phẩm cứu trợ khẩn cấp các hộ dân vùng bị chia cắt. Đặc biệt, để kịp tiến độ cho các hộ dân bị mất nhà có nhà mới được ăn Tết trong dịp này, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ các đơn vị của Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa, Đoàn KTQP 5, các Đồn Biên phòng, Ban CHQS huyện Mường Lát, dân quân cơ động của các xã trên địa bàn đã chạy đua với thời gian, trực tiếp đến các địa bàn thực hiện 4 cùng với nhân dân, giúp địa phương hoàn thành việc xây dựng khu tái định cư, làm nhà, khôi phục diện tích đất bị hoang hóa vùi lấp, đảm bảo để nhân dân đón Tết vui tươi.

Mùa Xuân đã về trên khắp các bản làng vùng cao biên giới xứ Thanh. Với người dân vùng lũ, trong những nếp nhà sàn kiên cố, mùa Xuân đến đã mang theo niềm vui, niềm tin và hy vọng vào một năm mới tốt lành, may mắn và sự no ấm, đủ đầy.

Bài và ảnh: HOÀNG KHÁNH TRÌNH