Xử lý an toàn quả bom. Ảnh: bomicen.vn

QĐND Online - Chiến tranh đã đi qua hơn 30 năm, nhưng những di tích của một quá khứ ‘máu và lửa’vẫn đang là nỗi đau nhức nhối trên mảnh đất Việt Nam. Nào là di chứng của chất độc da cam, nào la bom mìn chưa được phát hiện ngày đêm đe doạ đến tính mạng của con người. Trước những vấn đề nhức nhối đó, Trung tâm công nghệ xử lý (CNXL) bom mìn đang ngày đêm nỗ lực để đem lại sự yên bình trên từng mảnh đất quê hương.

Ra đời theo đòi hỏi của thực tiễn

Ngày 24-9-1996, Bộ trưởng Quốc phòng quyết định thành lập Trung tâm CNXL bom mìn thuộc Bộ tư lệnh công binh. Đơn vị là cơ quan đầu ngành của toàn quân chuyên biệt trong lĩnh vực xử lý bom mìn, bao gồm cả các nội dung huấn luyện chuyên môn cho các đơn vị cùng chức năng.

Mặc dù đội ngũ nhân viên của trung tâm còn rất hạn chế so với hàng triệu bom mìn còn rải rác trên quê hương, các cán bộ chiễn sĩ của trung tâm không quan khó khăn giăng mình trên khắp mọi miền Tổ quốc. Ba cụm hoạt động của trung tâm hiện đang được triển khai tại ba miền: Thường Tín – Hà Tây phụ trách miền Bắc, Đà Nẵng là cơ sở của miền Trung và thành phố Hồ Chí Minh cùng trạm Bình Phước phụ trách miền Nam.

Ngoài chức năng xử lý, tư vấn xử lý cho các đơn vị trong việc xử lý bom mìn, trung tâm đang đảm nhiệm chức năng đầu ngành về xử lý các vật liệu nổ ở cấp độ 5. Bom mìn, đạn dược không còn thời hạn sử dụng sẽ được trung tâm thụ lý, sau đó phân cấp rồi quyết định phương án huỷ bỏ.

Đến nay, kho K822 đã xử lý 250 chùm bom phốt pho CBU 22A/A1 với tổng khối lượng 68 tấn. Tại Cam Ranh, việc tiêu huỷ 195,65 tấn bom đạn các loại từ kho K858 Hải Quân cũng do trung tâm phụ trách.

Việc xử lý an toàn tuyệt đối số bom đạn nguy hiểm trên bước đâu khẳng định khả năng thực hiện nhiệm vụ của trung tâm, đồng thời tích luỹ kinh nghiệm cho cán bộ, nhân viên trong triển khai các nhiệm vụ tiếp theo.

Những con số ấn tượng

Phá bom mìn. Ảnh: bomicen.vn

Trong hơn 11 năm qua, trung tâm đã xử lý an toàn tuyệt đối gần 7.000 tấn bom đạn cấp 5 và hơn 600 tấn bom đạn khác dò tìm được trên các công trình, trong đó hầu hết là các loại bom đạn khó xử lý và cực kỳ nguy hiểm.

Theo công tác được giao phó, trung tâm còn dò tìm hàng chục héc-ta mặt bằng ô nhiễm từ bom mìn tại các công trình quân sự như sân bay Pleiku, sân bay Đà Nẵng cùng một số các công trình quốc phòng trọng điểm khác.

Với những thành tích đạt được, trung tâm đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng nhất và Cụm 3 được Nhà nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng nhất.

Các công trình trung tâm tham gia rà phá hầu hết đều thuộc các địa bàn trọng điểm như dọc biên giới phía bắc, các tỉnh miền Trung-Tây Nguyên, vùng duyên hải, hải đảo hay các công trình quốc gia như đường Hồ Chí Minh, hệ thống đường dây 500KV Bắc-Nam.

Trung bình mỗi năm, trung tâm làm sạch bom mìn trên diện tích hàng nghìn héc-ta, thu và xử lý gần 200 quả bom từ 250-3.000 bảng. Trung tâm cũng đã xây dựng được một trang web có địa chỉ: www.bomicen.vn.

Ghi nhận thành tích thực hiện nhiệm vụ rà phá bom mìn, đặc biệt trên công trình đường Hồ Chí Minh, ngày 12-9-2001 Chủ tịch nước Cộng hoà XHCN Việt Nam đã tặng thưởng Huân chương chiến công hạng nhì cho trung tâm CNXL bom mìn.

Hoàng Anh