Nơi tâm bão đi qua

Hôm qua (4-10), nhóm phóng viên báo Quân đội nhân dân chúng tôi trở lại Kỳ Anh (Hà Tĩnh) và Quảng Trạch (Quảng Bình), nơi tâm bão số 5 vừa đi qua tại hai huyện này đêm hôm trước. Thật không thể tưởng tượng nổi sức mạnh của gió giật cấp 13. Hầu hết các ngôi nhà lợp ngói, lợp tôn đều bị tốc mái, một số nhà cấp 4 đã bị sập. Cây cối, cột điện đổ ngổn ngang. Trên nhiều ngôi nhà bị hư hỏng nặng, chúng tôi bắt gặp những cán bộ chiến sĩ quân đội với màu áo xanh thân thuộc đang cặm cụi giúp dân. Thầy giáo Phạm Ngọc Thành, Hiệu trưởng trường THCS Quảng Đông (Quảng Trạch) xúc động nói: "Ngôi trường của chúng tôi bị hư hỏng rất nặng, may mà được các anh bộ đội đến giúp kịp thời. Tập thể giáo viên chúng tôi và gần 400 học sinh của trường sẽ không bao giờ quên được công sức của các anh"...

Thức trắng đêm để bảo vệ an toàn tuyến đê Kỳ Hà trước cơn bão dữ, nhưng ngay từ sáng sớm ngày 4-9, các cán bộ chiến sĩ thuộc Ban chỉ huy quân sự huyện Kỳ Anh và Trường quân sự tỉnh Hà Tĩnh đã có mặt tại thôn Đông Hà, một trong những thôn bị thiệt hại nặng nhất của xã Kỳ Hà và cả huyện Kỳ Anh do bão số 5 gây ra. Công việc đầu tiên của đoàn công tác đặc biệt này là chặt hạ cây cối đổ ngang đường đi để bảo đảm giao thông trong thôn thông suốt. Sau đó, từng tổ công tác đến các gia đình chính sách, gia đình neo đơn để giúp dân khắc phục hậu quả.

Chị Phạm Thị Hiệp, 47 tuổi, là mẹ của 5 cháu nhỏ ở đội 1 thôn Đông Hà xúc động nói:

- May mà có các anh bộ đội đến giúp, nếu không sáu mẹ con em chẳng biết xoay xở làm sao.

Ông Võ Xuân Hòe, 72 tuổi, cả đời gắn bó với mảnh đất của thôn Đông Hà cho rằng: Từ thủa bé đến giờ ông chưa được chứng kiến trận bão nào mạnh như bão số 5. Gần như 100 % cây lấy gỗ, cây ăn quả trong thôn đều bị đổ hoặc bị nghiêng. Còn ông Võ Xuân Thủy, trưởng thôn Đông Hà thì đưa ra con số: 100 % nhà dân của thôn Đông Hà đều bị hư hại, trong đó có khoảng một nửa bị tốc mái nặng.

Ông Hòe còn cho biết thêm, may là đoạn đê xung yếu Kỳ Hà đã được các anh bộ đội giữ vững, nếu không thì cả thôn Đông Hà sẽ bị xóa sạch.

Đội quân tham gia giúp dân xã Kỳ Hà vẫn là những cán bộ chiến sĩ đêm hôm trước đã tham gia bảo vệ đê. Chúng tôi để ý thấy trên khóe mắt của nhiều người đã thâm quầng, biểu hiện của việc thiếu ngủ, nhưng trước nhiệm vụ giúp dân, tất cả đều cố gắng hoàn thành. Binh nhất Trương Công Luật thuộc cơ quan quân sự huyện Kỳ Anh nhẹ nhàng bới đống đổ nát, tìm ra những viên ngói còn lành đưa cho đồng đội. Luật nói với tôi: Lúc này hầu như nhà ai cũng bị tốc mái, ngói chắc chắn sẽ hiếm và đắt, vì thế, bọn em cố gắng tận dụng cho dân những gì có thể dùng được.

Chứng kiến sự làm việc giúp dân hăng say của cán bộ, chiến sĩ Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Hà Tĩnh tại thôn Đông Hà, xã Kỳ Hà, Trung tướng Đoàn Sinh Hưởng, Tư lệnh Quân khu 4 rất hài lòng. Trung tướng cho rằng: Giúp dân khẩn trương khắc phục hậu quả bão số 5 là nhiệm vụ trọng tâm của quân khu trong tuần này.

Dù bão đã đi qua từ đêm 3-10, dù cán bộ và nhân dân Kỳ Anh rất cố gắng, dù đã được sự giúp đỡ tận tình của các đơn vị quân đội, nhưng cho đến chiều tối hôm qua (4-10), trên địa bàn huyện Kỳ Anh vẫn còn ngổn ngang do bão. Hệ thống điện bị tê liệt, các cột điện cơ bản đều chưa được dựng lại. Đặc biệt là hệ thống trường học, trạm y tế đều bị hư hỏng. Thầy giáo Trần Đức Nhuận, Hiệu trưởng trường Trung học cơ sở thị trấn Kỳ Anh buồn rầu thông báo với chúng tôi: Cố gắng lắm thì đến đầu tuần tới, các cháu học sinh mới có thể đến trường được vì các mái nhà đều bị tốc, cây cối trong trường đổ ngổn ngang. Thiệt hại về vật chất ước tính gần 100 triệu đồng mà ngân sách của huyện có hạn.

Thượng tá Nguyễn Thường Minh, Chính trị viên, Ban chỉ huy quân sự huyện Kỳ Anh đưa cho chúng tôi bảng tổng hợp bước đầu về thiệt hại do bão số 5 gây ra trên địa bàn huyện với những con số không vui: Cả huyện có 7 người bị thương, trong đó có một bị thương nặng; gần như 100 % số nhà lợp ngói trong huyện bị tốc mái; gần như 100 % hoa màu, cây vụ đông của huyện bị mất trắng. Cả huyện Kỳ Anh đang gồng mình để vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Trên đường đi về huyện Quảng Trạch, huyện bị bão số 5 tàn phá nặng nề nhất của tỉnh Quảng Bình, đã không ít lần chúng tôi phải dừng lại đôi ba phút tại các xã Quảng Thọ, Quảng Tân...để ghi lại những bức ảnh về hậu quả mà cơn bão số 5 để lại nơi đây. Những gốc cây cổ thụ, những cây cột điện bị quật ngã hay những căn nhà xơ xác vì bị gió thổi bay mất mái, tất cả như gợi lại hình ảnh sức tàn phá của cơn bão và những khó khăn mà chúng tôi đã gặp đêm hôm trước đó.

Chúng tôi đến Ban chỉ huy quân sự huyện Quảng Trạch vào đúng lúc tại đây đang diễn ra cuộc họp giữa UBND huyện, Ban chỉ huy quân sự huyện với Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Bình để rút kinh nghiệm về việc đối phó với cơn bão số 5 và triển khai một số công việc cấp bách giúp dân ổn định đời sống sau bão. Theo đồng chí Đậu Minh Ngọc, Chủ tịch UBND huyện Quảng Trạch thì bão số 5 là cơn bão với sức gió mạnh hiếm có đi vào Quảng Trạch. Do có sự chuẩn bị chu đáo, đặc biệt là sự phối hợp và giúp đỡ của các đơn vị quân đội trên địa bàn nên dù là huyện bị bão số 5 tàn phá dữ dội nhất của tỉnh Quảng Bình, nhưng cả huyện không có ai tử vong, chỉ có 27 người bị thương, trong đó có cả những thuyền viên bị thương được Bộ đội Biên phòng cấp cứu đưa đi điều trị tại huyện. Tuy nhiên, thiệt hại do bão số 5 gây ra đối với toàn huyện vẫn là rất lớn. Gần như toàn bộ diện tích cây vụ đông, cây hoa màu của huyện bị mất trắng, cả huyện có 25 nhà sập hoàn toàn, 1500 ngôi nhà bị tốc mái nặng, 20.000 ngôi nhà bị tốc mái nhẹ. Đáng chú ý là tất cả các trường học, các trạm y tế trong huyện đều bị hư hỏng. Hệ thống điện lưới, điện thoại bị ngưng trệ. UBND huyện đề nghị Bộ chỉ huy quân sự tỉnh tăng cường bộ đội xuống các xã để sửa chữa ngay các trường học, trạm y tế và giúp đỡ các gia đình chính sách, gia đình neo đơn sửa chữa nhà cửa, ổn định cuộc sống.

Phát biểu ý kiến tại cuộc họp, đồng chí đại tá Nguyễn Quốc Trị, Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự Quảng Bình cho rằng, ngay từ sáng sớm 4-10, Bộ chỉ huy quân sự Quảng Trị đã chủ động điều động lực lượng xuống các xã giúp dân. Tuy nhiên đồng chí cũng lưu ý chính quyền địa phương phải lựa chọn công việc để bộ đội làm có hiệu quả, trước mắt ưu tiên việc sửa chữa trường lớp cho các cháu học sinh sớm có nơi học tập.

Được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của các đồng chí trong Ban CHQS huyện Quảng Trạch, chúng tôi lại vượt một đoạn đường dài để đến với trường trung học cơ sở Quảng Đông. Ngôi trường tiến tiến xuất sắc của tỉnh Quảng Bình sau một đêm bão đi qua ngổn ngang cây đổ. Phòng học của các cháu và ngay cả khu nội trú dành cho các thầy, cô giáo cũng hầu hết bị tốc mái và hư hỏng nặng.

Chính tại đây, chúng tôi có dịp được chứng kiến chiến công thầm lặng của các cán bộ, chiến sĩ của tiểu đoàn 42 thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Bình, những người đang tập trung hết sức lực cho việc tu sửa ngôi trường để các cháu học sinh sớm được đến trường trở lại. Tốp này khuân gạch ngói lợp lại mái trường vốn đã tả tơi sau một đêm bị mưa bão quần nát, tốp kia thu dọn đống ngổn ngang dưới sân trường. Tiểu đoàn trưởng, thiếu tá Ngô Văn Lệ với vóc dáng cao cao, rắn rỏi và làn da sạm nắng vừa chỉ đạo, động viên bộ đội tập trung, mau chóng hoàn thành công việc vừa anh thủ trò chuyện với chúng tôi. Anh cho biết quân số của tiểu đoàn đi giúp địa phương khắc phục hậu quả cơn bão số 5 lần này có 50 cán bộ, chiến sĩ và chia thành nhiều nhóm nhỏ: “Ngay trong buổi sáng ngay sau cơn bão, anh em đã hành quân đi tu sửa, lợp lái mái nhà cho trường tiểu học Vĩnh Sơn thuộc xã Quảng Đông và một trường mầm non trong địa bàn. Tiếp đến là cử bộ đội đến sửa sang, dọn dẹp lại nhà cửa cho 5 gia đình chính sách, giúp họ sớm ổn định cuộc sống. Công việc nhiều, mệt thì có mệt nhưng tất cả anh em đều hăng hái, hết sức mình hoàn thành nhiệm vụ. Giúp nhân dân và được nhân dân tin tưởng trong những lúc khó khăn thế này vinh dự lắm chứ” - Tiểu đoàn trưởng Ngô Văn Lệ hồ hởi “khoe” với chúng tôi như vậy.

Chúng tôi được biết, trong số cán bộ chiến sĩ của tiểu đoàn 42 giúp dân, có nhiều người cũng có nhà bị hư hỏng do bão, nhưng vì nhiệm vụ giúp dân, họ vẫn yên tâm ở lại.

Cô giáo Mai Thị Hoài Vân, giáo viên tiếng Anh của trường THCS Quảng Đông xúc động nói với chúng tôi: "Nhà giáo bọn em "chân yếu, tay mềm", may mà được các anh bộ đội đến giúp. Còn đồng chí Phạm Ngọc Thành, Hiệu trưởng nhà trường thì cảm kích phát biểu: "Nếu không có các đồng chí bộ đội đến giúp thì Ban giám hiệu nhà trường, các thày cô giáo khó mà xoay sở nổi với một đống công việc ngổn ngang do bão và các em học sinh chẳng biết bao giờ mới được trở lại trường học. Mặc dù là một trường có bề thành tích trong huyện nhưng cơ sở vật chất và tài chính vẫn còn thiếu thốn lắm. Các chiến sĩ đến đây giúp nhưng nhà trường cũng chẳng có gì bồi dưỡng, thậm chí các anh còn phải tự mang gạo, nấu cơm tại chỗ để tiện cho công việc.”

Bão số 5 đã đi qua, hai huyện chịu ảnh hưởng nặng nề của bão là Kỳ Anh và Quảng Trạch được sự giúp đỡ của bộ đội đã qua giai đoạn khó khăn nhất của việc khắc phục hậu quả. Thế nhưng trong những ngày tới, khi nước rút, lương thực dự trữ đã cạn, vốn, giống cây vụ đông không còn..., khó khăn mới lại bắt đầu, rất cần sự trợ giúp của nhân dân cả nước./.

Bài, ảnh: Đỗ Phú Thọ và Vũ Hùng