QĐND – Đồn Bần-Yên Nhân nằm cạnh Quốc lộ 5 nối Hà Nội - Hải Phòng, có một trung đội lính khố xanh đồn trú do một viên sĩ quan Pháp chỉ huy. Đồn kiểm soát trục đường bộ từ Bần tới phố Nối (Hưng Yên). Sau khi Nhật đảo chính Pháp, tinh thần của binh lính ở đồn rất hoang mang. Nắm được thời cơ này, du kích và lực lượng vũ trang cách mạng ở Hưng Yên quyết tâm diệt đồn địch để thu vũ khí, chuẩn bị cho khởi nghĩa giành chính quyền.

Tận dụng các mối quan hệ giữa binh lính trong đồn với bà con, du kích địa phương khai thác thông tin, nắm chắc tình hình trong đồn, đặc biệt là sơ đồ bố trí hỏa lực, quy luật hoạt động của địch. Phương án đánh đồn được du kích địa phương lựa chọn là đóng giả một tốp lính Nhật vào cướp đồn, tước vũ khí. Được trên chấp thuận, một kế hoạch tác chiến được triển khai cụ thể, bao gồm: Tổ đóng giả lính Nhật trực tiếp tấn công đồn; tổ làm nhiệm vụ khống chế tên lý trưởng ở Bần không cho chúng kịp trở tay hỗ trợ; một tổ khống chế cầu Giai Phạm cảnh giới; một tổ khác cắt đường dây điện thoại không cho liên lạc giữa Hà Nội và tỉnh lỵ Hưng Yên.

Đêm 12-3-1945, khi các tổ tập trung đầy đủ ở ngã ba Quán Chuột, cách Quốc lộ 5 khoảng 200m, Xứ ủy viên phụ trách phong trào Hưng Yên trực tiếp giao nhiệm vụ. Theo kế hoạch các tổ vào vị trí. “Tốp lính Nhật” gõ chân rầm rập trên đường, tiến thẳng tới cổng đồn. Sau pháo hiệu lệnh, cổng đồn mở toang (do có cơ sở ta cài ở bên trong). Tổ chiến đấu liền hô: “Xung phong!”, rồi ào ạt xông vào đồn, khiến địch không kịp trở tay. Toàn bộ lính trong đồn hoảng hốt giơ tay hàng. Ta thu được 24 súng trường cùng 6 hòm đạn, rồi rút ngay trong đêm.

Trận đánh thành công nhờ chuẩn bị kỹ, bố trí lực lượng cụ thể, giữ bí mật tác chiến tốt; đặc biệt là việc trinh sát, nắm tình hình, vận động giác ngộ binh lính trong đồn làm cơ sở cho ta.

Đức Giang (Theo Lịch sử Hưng Yên)