Trên tuyến chi viện chiến lược mang tên Bác Hồ kính yêu, đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai đã huy động tổng lực phương tiện, vũ khí chiến tranh để ngăn chặn con đường nối từ hậu phương ra tiền tuyến. Nhưng, “Vỏ quýt dày có móng tay nhọn”, cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong Trường Sơn đã có rất nhiều sáng tạo độc đáo để chống lại âm mưu của kẻ thù.

Lừa thiết bị điện tử hiện đại của Mỹ

Hòng cắt đứt tuyến chi viện Hồ Chí Minh xuyên dãy Trường Sơn, quân đội Mỹ đã nghiên cứu và đặt hàng chế tạo thiết bị điện tử có thể “đánh hơi người”. Thiết bị này được máy bay Mỹ rải khắp tuyến đường, khi phát hiện, chúng cho máy bay tới ném bom. Ban đầu, vì thiết bị này mà Bộ đội Trường Sơn cũng bị thiệt hại. Thế nhưng, sau khi tìm hiểu, các cán bộ chiến sĩ phát hiện được điểm yếu của thiết bị này là chỉ biết “ngửi” qua mùi a-mô-ni-ắc có trong nước tiểu. Và thế là từng thùng nước tiểu được Bộ đội Trường Sơn mang đi treo rải rác trong rừng. Theo sự chỉ dẫn của thiết bị điện tử, máy bay Mỹ cứ lao vào chỗ đặt nước tiểu đó mà trút bom.

Trước đó, khi máy bay Mỹ thả “cây nhiệt đới” để theo dõi hoạt động của đường Trường Sơn cũng đã được Bộ đội Trường Sơn “vô hiệu hóa” bằng cách ngắt mạch điện và “cây nhiệt đới” đã được cải thiện thành chiếc đài cho bộ đội ta nghe “Đài Tiếng nói Việt Nam”.

Dùng than củi thay... xăng

Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa Xuân năm 1968, đế quốc Mỹ thua to đã điên cuồng ngăn chặn, bắn phá tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn nối liền hậu phương miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam. Các đoạn tuyến phía trong của tuyến chi viện thiếu nghiêm trọng lương thực, thực phẩm. Khẩu phần ăn của mỗi người đã phải giảm xuống chỉ còn 0,3kg gạo/ngày. Đặc biệt là thiếu xăng làm tê liệt vận chuyển cơ giới. “Một tấn xăng qua trọng điểm đã phải đổi hàng chục mạng người” (Lịch sử Đoàn 559-Bộ đội Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh, NXB QĐND 1999, trang 304). Lúc đó tại xưởng sửa chữa ô tô thuộc tiểu đoàn xe 56, Binh trạm 44 do Nguyễn Ngọc Quỳnh làm Trạm trưởng đã mạnh dạn đề xuất phương án dùng than củi Trường Sơn thay xăng để chạy máy phát điện và chạy ô tô. Nguồn nhiên liệu vô tận này đã giúp cho đơn vị hoàn thành nhiệm vụ và Thiếu úy Nguyễn Ngọc Quỳnh, Trạm trưởng đã được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Ô tô chạy trên... cáp treo

Đó là sáng kiến độc đáo của Viện Kỹ thuật giao thông và đồng chí Nguyễn Trọng Quyến. Khi ấy đồng chí Quyến đang là giáo viên khoa Xe máy của Trường sĩ quan Hậu cần, được chọn là người lái xe đầu tiên đi trên cáp. Sau nhiều lần thử nghiệm, việc cho xe đi trên cáp đã thành công. Ô tô chạy trên cáp treo được áp dụng 2 năm trên đường Trường Sơn (khu vực Tây Quảng Bình và Bắc Quảng Trị). Chỉ cần hai sợi dây cáp căng qua sông, qua suối là ô tô đặc biệt này có thể vượt qua. Địch có chụp tọa độ cũng chỉ thấy hai vệt dây chứ không đoán được đó là cầu.

Làm đường “kín” che mắt máy bay địch

Từ giữa năm 1971, việc bảo đảm giao thông ở Tây Trường Sơn vô cùng khó khăn. Địch dùng máy bay AC 130 có trang bị những thiết bị trinh sát ban đêm để đánh phá xe của ta hành quân trong đêm. Giữa lúc khó khăn đó, Binh trạm 31 và Binh trạm 32 đã nghĩ ra phương án độc đáo, làm đường dưới các lùm cây và cho xe chạy ban ngày. Ở những nơi không có cây thì đào cây rừng về trồng hai bên, sau đó ngụy trang cho xe chạy.

Máy bay AC 130 đã bị vô hiệu hóa. Trong mùa khô 1971-1972, đường “kín” Trường Sơn đã đảm nhiệm được 71% kế hoạch vận chuyển cho cuộc tiến công chiến lược 1972. Mạng đường kín Trường Sơn là một sáng tạo độc đáo của bộ đội và thanh niên xung phong Trường Sơn.

LÊ HÀ THÚY

(Theo tài liệu của Binh đoàn 12)