Cách đây 60 năm, thành Huế đã được chứng kiến sự sục sôi, cuộn sóng cách mạng của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ, đồng bào chiến đấu chống lại thực dân Pháp bên dòng sông Hương thơ mộng. Là những học sinh trường Quốc học Huế, chúng tôi cũng bị cuốn vào khí thế chuẩn bị kháng chiến của người dân thành Huế.

Tôi được bổ sung vào đội liên lạc, trinh sát viên mặt trận khu B (nam sông Hương) rồi sau đó nhập vào Tiểu đoàn tiếp phòng quân Huế do anh Lê Khang làm tiểu đoàn trưởng và anh Trần Văn Bành làm chính trị viên.

Người dân Huế đã đứng lên chiến đấu chống thực dân Pháp bên dòng sông Hương (ảnh: Tư liệu).

Đêm 19, rạng sáng ngày 20-12-1946, mặt trận Huế bắt đầu tiến công quân Pháp. Bộ đội chủ lực cùng tự vệ thành và dân quân du kích các huyện phụ cận liên tiếp đánh vào các vị trí như: khách sạn Mo-ranh, Sáp Phăng-giông, Pen-lơ-ranh, nhà Mác-bớp, Miếu Đại Càng v.v.. Toàn thành phố sôi sục khí thế đánh giặc như thể uất ức bao năm kìm nén nay mới được dịp bung ra theo lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Quân ta liên tục tấn công quân Pháp, đêm nào cũng đánh, đêm nào cũng thấy tiếng hô xung phong, mặc dù sau mỗi một đêm, danh sách các liệt sĩ lại dài thêm ra trên bàn thờ của các đại đội. Những ngày quân ta đánh giặc, dân hai bên bờ sông Hương cũng không sợ giặc mà còn đổ ra bờ sông theo dõi quân ta đánh địch. Nhờ thông thạo địa hình, ngóc ngách các ngõ phố, đội liên lạc của chúng tôi lợi dụng bờ cây, ụ đất thoắt ẩn, thoắt hiện đưa thư từ, thông tin đến vị trí các đại đội nhanh chóng, kịp thời.

Sau gần hai tháng tiến công địch, ta chuyển sang bao vây chặn địch, kìm giữ chúng để ta có thời gian chuyển sang trường kỳ kháng chiến. Những ngày đánh địch ở thành Huế, chúng tôi đã tiêu diệt được 200 tên địch, bắn rơi một máy bay Mo-ran, đồng thời phá hủy một số xe tăng, xe ô tô của chúng.

TRẦN NGỌC QUỲ