QĐND - Sau gần 1 năm xây dựng, củng cố, Bộ Tổng tham mưu đã hình thành cơ bản về mặt cơ cấu, tổ chức và đã thực hiện khá tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ của mình. Bộ Tổng tham mưu đã giúp Bộ Quốc phòng và các đơn vị mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, thực hiện các bước trong kế hoạch xây dựng, củng cố quân đội. Cơ quan Quân huấn đã giúp Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn xây dựng nội dung, chương trình huấn luyện, khai giảng khóa 1 tại Sơn Tây vào ngày 25-6-1946. Bộ Tổng tham mưu cũng tiến hành mở hai lớp bổ túc cán bộ trung cấp, sơ cấp tại khu vực Tông (Sơn Tây) vào giữa năm 1946. Đội ngũ cán bộ do Bộ Tổng tham mưu thực hiện bồi dưỡng, đào tạo đã trở thành đội ngũ cán bộ nòng cốt của các đơn vị trong toàn quân.

Cùng với nhiệm vụ trên, Bộ Tổng tham mưu đã tăng cường công tác nắm địch, chuẩn bị sẵn sàng cho những tình huống phức tạp. Trước những hành động xâm lược ngày càng trắng trợn của thực dân Pháp, đầu tháng 9-1946, Tổng Bí thư Trường Chinh đã triệu tập Tổng Tham mưu trưởng lên báo cáo tình hình chiến sự và công việc. Trong buổi báo cáo này, đồng chí Trường Chinh đã chỉ thị cho Bộ Tổng tham mưu phải “tích cực sẵn sàng về quân sự và chính trị, đối phó với những bất trắc có thể xảy ra”.

Theo chỉ thị của Trung ương, Bộ Tổng tham mưu cử cán bộ xuống các đơn vị, địa phương nắm chắc tình hình tổ chức, huấn luyện, bảo đảm trang bị, vũ khí, cơ sở vật chất phục vụ sẵn sàng chiến đấu. Các cơ quan cũng tăng cường nắm chắc mọi diễn biến, hành động của địch, đồng thời tổ chức mạng thông tin bảo đảm thông suốt. Về chiến thuật, Bộ Tổng tham mưu tập trung nghiên cứu cách đánh, cách phá hoại cầu cống, đường sá để có thể làm chậm bước tiến của địch.

Cho đến ngày 13-12-1946, trong hội nghị các Khu trưởng do Bộ Quốc phòng-Tổng chỉ huy triệu tập, đồng chí Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái và đồng chí Cục trưởng Chính trị Văn Tiến Dũng đã báo cáo khá đầy đủ công tác chuẩn bị chiến đấu của các đơn vị và tinh thần của bộ đội, đồng thời thảo luận cụ thể kế hoạch tác chiến của thủ đô Hà Nội.

Ngày 19-12-1946, Kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Các đơn vị của ta bất ngờ đồng loạt nổ súng vào các vị trí quân Pháp đóng quân tại Hà Nội, khiến địch bị động đối phó. Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái trực tiếp chỉ đạo chiến đấu tại pháo đài Láng. Các cơ quan, phái viên của Bộ Tổng tham mưu trực tiếp nắm tình hình, theo dõi và chỉ đạo cuộc chiến đấu ở các thành phố, thị xã và các địa phương. Nhờ theo dõi địch sát sao, đánh giá đúng âm mưu, hành động xâm lược của địch, lại có sự chuẩn bị kỹ về phương án, lực lượng và kế hoạch tác chiến, Bộ Tổng tham mưu đã góp phần cùng các đơn vị giành thắng lợi bước đầu trong đợt tác chiến tại Hà Nội, phá tan ý định đánh nhanh, thắng nhanh của thực dân Pháp. Kết quả tác chiến ở Hà Nội trong thời kỳ Kháng chiến toàn quốc là bước phát triển mới trong nghệ thuật mở đầu chiến tranh và là sự kế thừa truyền thống đánh thắng trận đầu của Quân đội ta.

TRẦN QUANG