Thiếu tá Nguyễn Văn Hải

QĐND  Online - Mười bốn năm qua, Thiếu tá Nguyễn Văn Hải, Đội trưởng đội tìm kiếm, quy tập mộ liệt sỹ 192 (Bộ chỉ huy Quân sự Thừa Thiên-Huế) đã cùng đồng đội băng rừng, lội suối vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ để tìm kiếm, quy tập hàng trăm hài cốt liệt sỹ đưa về đất mẹ.

Tốt nghiệp Trường sĩ quan Lục quân một năm 1996, anh xung phong về công tác tại Đội 192. Mười bốn năm qua, anh đã quen với phong tục tập quán, lối sống của từng bản làng, bộ tộc Lào. Rừng Trường Sơn cheo leo, hiểm trở vậy mà anh thuộc như lòng bàn tay. Dấu chân anh và đồng đội đã in khắp các cánh rừng Sa-ra-van, Xiêng Khoảng, Khăm Muộn. Những nơi ngày xưa cha anh đã từng hành quân chiến đấu, bây giờ anh và đồng đội có mặt; lật từng hốc đá, moi từng rễ cây, tìm cho bằng được hài cốt liệt sỹ.

Anh và đồng đội phải hành quân bộ hàng chục cây số trong rừng, trên vai nặng 30, 40 kg. Leo lên các đỉnh núi cao chìm trong mây, dốc dựng đứng, nhìn thấy đã rùng mình. Một bên là vực sâu thăm thẳm, chỉ cần sơ sẩy một chút, trượt chân là đánh đổi cả tính mạng. Những lúc như thế, anh Hải luôn gương mẫu, xung phong đi đầu. Nơi nào khó khăn, gian khổ, anh lên trước để anh em làm theo, rồi động viên anh em cố gắng vượt qua. Có những chiến sỹ mệt quá, đuối sức không đi nổi, anh Hải phải dìu anh em và động viên mọi người cố gắng đi tiếp.

Mùa khô năm 2004, đang tìm kiếm hài cốt liệt sỹ ở huyện Tà Ôi thuộc tỉnh Sa-ra-van, được dân bản báo tin ở bản Bạc tỉnh Xê Công có mộ liệt sỹ, mặc dù không thuộc địa bàn của Đội phụ trách, đường sá lại quá xa, hiểm trở, nhưng anh động viên anh em lên đường. Từ Tà Ôi đến bản Bạc phải hành quân gần 10 ngày đêm qua nhiều thác cao, đèo dốc. Lương thực mang theo hết, còn lại mấy gói mì tôm chia nhau 4, 5 người một gói cầm hơi. Đói, mệt, nhiều người lả đi, suýt chết trong rừng. Nhưng, nhờ ý chí và nghị lực của toàn đội, mọi người dìu nhau về an toàn. Chuyến ấy tìm được 4 hài cốt liệt sỹ, ai cũng hài lòng.

Trong quãng thời gian đi quy tập mộ liệt sỹ, Đội trưởng Nguyễn Văn Hải đã có lần gặp trường hợp thi hài còn nguyên vẹn và trực tiếp cất bốc. Nhiều gia đình khi tìm được hài cốt người thân đã viết thư cho anh tỏ lòng biết ơn sâu sắc. Riêng mùa khô năm nay anh đã trực tiếp cất bốc mộ liệt sỹ Nguyễn Khải Nhật quê ở Từ Liêm (Hà Nội). Anh Nguyễn Phúc Hằng - em trai của liệt sỹ và gia đình rất cảm động, coi anh Hải như người con trong nhà. Có lần đi vào những vùng đất có chất độc đi-ô-xin, khu vực bom, mìn, nhiều người ái ngại. Nhưng rồi tình cảm đồng đội đã thôi thúc anh vượt qua hiểm nguy, quyết tìm bằng được hài cốt liệt sỹ. Ở bản A Vao, khi đang đào tìm hài cốt liệt sỹ thì có nhiều mảnh đạn M79, đạn cối và nhiều loại vật nổ. Nhiều người sợ nổ, không dám đào tiếp. Anh Hải đã kiên trì đào, tìm được 2 mộ. Hầu như năm nào Đội tìm kiếm, quy tập mộ liệt sỹ 192 do anh chỉ huy cũng đạt thành tích cao, tìm được nhiều hài cốt liệt sỹ .

Chúng tôi đến thăm nhà anh Hải khi anh vừa trở về sau đợt tìm kiếm mộ liệt sỹ năm 2010. Vợ chồng anh đang thuê nhà ở khu tập thể Viện Quân y 268. Chị Dương Thị Thu Hiền, vợ anh tâm sự: “Cưới nhau được vài tháng anh Hải đi làm nhiệm vụ tìm hài cốt cho đến nay, Tết nào anh cũng không về, ở nhà một mình nuôi con nhỏ, nhiều lúc em nghĩ cũng tủi thân. Nhưng em hiểu, anh đang làm nhiệm vụ thiêng liêng cao cả. Em động viên anh cố gắng hoàn thành công việc được giao". Vừa trở về được vài tháng, hiện nay anh Hải và đồng đội lại đang có mặt ở đèo Phước Tượng, huyện Phú Lộc (Thừa Thiên-Huế) để tiếp tục tìm kiếm mộ liệt sỹ.

Mười bốn năm qua, bước chân của anh Hải cùng đồng đội đã đi qua hầu hết các cánh rừng sâu giữa đại ngàn Trường Sơn trên đất bạn Lào. Đến nay, anh cùng đồng đội đã tìm kiếm được hơn 600 hài cốt liệt sỹ về an táng tại quê hương. Với những thành tích đó, Đội quy tập mộ liệt sỹ do anh chỉ huy đã vinh dự được nhà nước tặng thưởng danh hiệu Đơn vị anh hùng Lực lượng vũ trang. Riêng cá nhân anh đã vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng ba và nhiều phần thưởng cao quý.

Bài, ảnh: Trần Đình Thăng