Huấn luyện tiêu tẩy độc trên vũ khí trang bị tại phân đội phòng hóa C05.

Trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao, trong khắc phục, xử lý sự cố, thảm họa môi trường... người lính phòng hóa “vào cuộc” không chỉ bằng ý chí, nghị lực, mà phải thực sự giỏi về chuyên môn, có khí tài hiện đại, tin cậy để bảo toàn lực lượng, giành thắng lợi, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao...

Vững tin trước hiểm nguy

Về sự vất vả, nguy hiểm của bộ đội phòng hóa trong huấn luyện, SSCĐ, xử lý sự cố môi trường, có những điều chỉ trực tiếp chứng kiến mới hiểu được. Ngày hè, mang bộ đồ phòng hóa “kín mít”, với đầy đủ vũ khí, khí tài, hành quân bộ, thực hiện nhiệm vụ trên quãng đường 5km, nhiều chiến sĩ “hao” mất hơn 3kg trọng lượng cơ thể. Trong xác định, xử lý nguồn phóng xạ, chất độc đi-ô-xin, chỉ một sơ suất nhỏ, không may tác nhân độc hại “ngấm” vào cơ thể, không chỉ nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng của bản thân mà còn để lại di chứng, hậu quả cho thế hệ sau...

Chúng tôi chứng kiến buổi huấn luyện thực hành trinh sát, tiêu tẩy của Phân đội phòng hóa C05, Binh chủng Hóa học. Trời mát mẻ, vậy mà chỉ sau một khoa mục huấn luyện trong bộ quần áo cao su, mặt nạ phòng độc, quân phục chiến sĩ đều ướt sũng mồ hôi. Kíp xe tiêu tẩy gồm: Bùi Văn Mão (trưởng xe) Vũ Tất Thắng, Nguyễn Trung Hiếu (tiêu tẩy viên) thực hiện nhiệm vụ khá thuần thục, chuẩn xác. Đại úy Lại Hồng Sơn, Phó chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng phân đội giải thích thêm: “Đây là tình huống tập bài rất thuận lợi trong doanh trại, để các anh hình dung một phần công việc của người lính phòng hóa. Thực tế, chỉ riêng việc chiến sĩ lái xe mặc bộ đồ phòng hóa, điều khiển chiếc xe tải đặc chủng “cồng kềnh” kia cũng không đơn giản. Phân đội chủ yếu huấn luyện, thực hiện nhiệm vụ ban đêm, trong điều kiện ánh sáng hạn chế, nếu không huấn luyện cơ bản, thuần thục, nắm chắc thao tác trang bị, khí tài... thì khó hoàn thành nhiệm vụ...”.

Bãi tập đối với bộ đội hóa học có những khó khăn đặc thù, bởi liên quan đến việc sử dụng hóa chất, tạo khói... ảnh hưởng đến môi trường, cuộc sống sinh hoạt của người dân. Để huấn luyện sát thực tế, binh chủng chỉ đạo nghiên cứu, ứng dụng các tác nhân mô phỏng, công nghệ thông tin, tạo môi trường ảo; sử dụng hóa chất công nghiệp, mô phỏng tác động chất độc lên động vật; tăng cường sử dụng băng hình giáo khoa, tư liệu... Đại tá Phạm Đức Thọ, Phó chính ủy Trường sĩ quan Phòng hóa nêu kinh nghiệm: Giáo viên, học viên phải tiếp cận, làm quen với bài giảng điện tử; xây dựng các thiết bị mô phỏng, phòng học chuyên ngành, chuyên dùng đồng bộ, hiện đại. Nhà trường coi trọng đào tạo sát thực tế; tăng cường cử giáo viên đi học tập nâng cao trình độ và đi thực tế đơn vị cơ sở. Những năm gần đây, trường đều thành lập khung tham gia diễn tập trong đội hình binh chủng; cán bộ, giáo viên “nhập vai” trên cương vị lãnh đạo, chỉ huy các cấp, bảo đảm sát nhiệm vụ, chức trách, nâng cao khả năng xử lý tình huống thực tế. Mỗi năm nhà trường tổ chức từ 4 đến 6 cuộc diễn tập cho các khóa học viên; chú trọng huấn luyện phòng hóa không chỉ ở vùng rừng núi, mà còn ở vùng đồng bằng, sông nước...

Chiến đấu, công tác không tách rời

Với Bộ đội Hóa học, nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ, bảo đảm phòng hóa luôn gắn với xử lý, khắc phục sự cố hóa chất, nhiễm xạ, cháy nổ... Đại tá, Tư lệnh Binh chủng Phạm Quốc Trung khẳng định: Tròn nửa thế kỷ xây dựng, chiến đấu trưởng thành, Bộ đội Hóa học luôn phát huy truyền thống “Phòng chống tốt, chiến đấu giỏi”, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của “đội quân chiến đấu, đội quân công tác”. Binh chủng thực hiện đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp tổ chức huấn luyện, chú trọng huấn luyện thực hành; vừa huấn luyện, vừa lồng ghép, đưa bộ đội vào hoạt động thực tiễn; kết hợp nhiệm vụ trước mắt và lâu dài; kết hợp xử lý sự cố hóa chất, ô nhiễm, bảo vệ môi trường... với huấn luyện. Binh chủng hoàn thành tốt nhiệm vụ tham gia diễn tập hiệp đồng quân chủng, binh chủng; bám sát bộ đội để bảo đảm phòng hóa; tham gia diễn tập cứu hộ, cứu nạn; làm nòng cốt trong nhiều nhiệm vụ xử lý, bảo vệ môi trường, tham gia phát triển kinh tế-xã hội... được các cấp ghi nhận, đánh giá cao.

Chiến tranh đã đi qua hơn 30 năm, nhưng hậu quả của hơn 9.000 tấn chất độc CS và phương tiện chứa CS, đặc biệt là hàng chục triệu lít chất độc hóa học chứa đi-ô-xin do địch sử dụng trên chiến trường vẫn chưa khắc phục hết, đã và đang để lại hậu quả nặng nề với con người và môi trường. Nhiệm vụ của Bộ đội Hóa học là tiếp tục điều tra, công bố địa bàn, tổ chức thu gom, xử lý, làm sạch môi trường. Còn biết bao công việc độc hại, nguy hiểm, đột xuất trên địa bàn toàn quốc mà Bộ đội Hóa học luôn sẵn sàng giải quyết. Đó là các sự cố cháy nổ cơ sở hóa chất; rò rỉ, thất lạc nguồn phóng xạ, hóa chất làm nhiễm độc, nhiễm xạ; các điểm ô nhiễm nặng do thuốc trừ sâu, thu hủy pháo; chôn lấp gia súc, gia cầm bị dịch bệnh; nước sinh hoạt vùng lũ lụt bị ô nhiễm nặng...

Để nâng cao trình độ, khả năng SSCĐ, ứng phó, xử lý hiệu quả các tình huống, Bộ đội Hóa học vào cuộc không chỉ bằng lực lượng tinh nhuệ, có bản lĩnh, được huấn luyện chuyên sâu... mà còn bằng những phương tiện, khí tài tự nghiên cứu, cải tiến, sản xuất đạt chất lượng, tiêu chuẩn quốc tế, bảo đảm độ tin cao. Có được thành công đó, một phần do binh chủng luôn ưu tiên tuyển chọn, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là đội ngũ cán bộ kỹ thuật hóa học quân sự, bảo đảm không chỉ khai thác tốt VKTBKT, khí tài phòng hóa, các dây chuyền công nghệ mới, mà còn trở thành những chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực nghiên cứu, chế tạo các khí tài phòng hóa bằng nguyên liệu, vật liệu và khả năng công nghệ trong nước, phù hợp nghệ thuật, đặc điểm tác chiến của bộ đội ta trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao.

Bài và ảnh: ANH QUÂN-MẠNH HƯNG