QĐND - Kể từ ngày thành lập 25-9-1945 đến nay, Cục Bản đồ (tiền thân là Phòng Đồ bản) thuộc Bộ Tổng tham mưu (BTTM) đã phát triển toàn diện, có đội ngũ cán bộ trình độ cao, trang bị công nghệ hiện đại. Cục trở thành cơ quan đầu ngành về công tác địa hình quân sự (ĐHQS); tham mưu chiến lược giúp BTTM, Bộ Quốc phòng (BQP) quản lý nhà nước về đo đạc và bản đồ toàn quân.

Trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, cứu nước và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, cán bộ, nhân viên, chiến sĩ ngành ĐHQS luôn nỗ lực phấn đấu, khắc phục mọi khó khăn, đoàn kết, sáng tạo, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần vào thắng lợi chung của toàn dân tộc. Đất nước bước vào công cuộc đổi mới, Cục Bản đồ được trên quan tâm đầu tư phát triển toàn diện, tiếp cận với tiến bộ khoa học-công nghệ (KHCN) chuyên ngành trong và ngoài nước, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao của quân đội trong tình hình mới.

Cán bộ, nhân viên kỹ thuật Cục Bản đồ theo dõi các thông số cơ sở dữ liệu địa hình quân sự.
Ảnh: Minh Trường

Cục Bản đồ làm tốt chức năng tham mưu với Đảng ủy, Thủ trưởng BTTM quy hoạch, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhân viên chuyên môn có trình độ cao; tăng cường năng lực, tiềm lực KHCN cho ngành ĐHQS. Tổ chức ngành ĐHQS toàn quân từng bước xây dựng hoàn thiện ở cả ba cấp chiến lược, chiến dịch và chiến thuật. Lực lượng cán bộ ngành ĐHQS hiện có trình độ đại học và sau đại học chiếm hơn 88%, trong đó 15,5% là tiến sĩ, thạc sĩ thuộc các lĩnh vực trắc địa, bản đồ, viễn thám và địa lý... Nhờ đó, cục đã tham mưu hiệu quả với Thủ trưởng BQP, BTTM trong việc tham gia xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc ngành trong BQP; phối hợp với các bộ, ngành tham gia xây dựng Dự án Luật Đo đạc và Bản đồ của nước ta.

Đảng ủy, chỉ huy Cục Bản đồ luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác nghiên cứu khoa học (NCKH), ứng dụng tiến bộ KHCN mới vào các lĩnh vực của ngành. Trong khoảng 10 năm trở lại đây, cục chủ trì, tham gia triển khai thực hiện và hoàn thành nhiều đề tài NCKH cấp Nhà nước, BQP và cấp cơ sở. Nổi bật là đề tài cấp Nhà nước về nghiên cứu khai thác, ứng dụng ảnh vệ tinh thuộc Chương trình KHCN-VT/12-15. Kết quả các đề tài NCKH đều được đưa vào ứng dụng, tạo được hiệu quả thiết thực; góp phần đưa Cục Bản đồ đi tiên phong về nhiều lĩnh vực kỹ thuật của ngành đo đạc và bản đồ nước ta. Hiện nay, cục có đủ khả năng làm chủ công nghệ địa hình tiên tiến; tổ hợp của các công nghệ định vị, bản đồ số, viễn thám, hệ thống thông tin địa lý, mô phỏng; ứng dụng những thành tựu KHCN hiện đại về hàng không, vũ trụ, điện tử, tin học, viễn thông... vào nhiệm vụ tham mưu và bảo đảm địa hình cho các hoạt động của quân đội. Cục còn tổ chức chuyển giao công nghệ, sản phẩm bản đồ cho các đơn vị toàn quân, phục vụ hiệu quả công tác huấn luyện, diễn tập, SSCĐ và thực hiện các nhiệm vụ khác.

Trong những năm gần đây, nhiệm vụ của Cục Bản đồ không ngừng phát triển, trong đó có nhiều nhiệm vụ mang ý nghĩa lớn về chính trị, quân sự, ngoại giao và kinh tế. Nổi bật là Cục Bản đồ được Đảng, Nhà nước, quân đội giao thực hiện nhiệm vụ thành lập bản đồ địa hình, tổng đồ, bản đồ không gian ba chiều (3D) phục vụ đàm phán, phân định, hoạch định, quản lý biên giới quốc gia của nước ta trên đất liền với Trung Quốc, Lào, Cam-pu chia; trên biển với Trung Quốc; phục vụ phân giới cắm mốc biên giới đất liền với các nước trên. Cục đã hoàn thành Đề án “Thống nhất tên gọi bằng tiếng Việt các đảo, đá, bãi cạn, bãi ngầm và các đối tượng địa lý khác trên vùng biển của Việt Nam” và nhiều dự án, nhiệm vụ khác. Hiện nay, cục đang triển khai thực hiện các nhiệm vụ, công trình, dự án quan trọng phục vụ quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh hợp tác quốc tế về đào tạo, học tập kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ chuyên ngành; hoàn thành tốt nhiệm vụ quốc tế với các nước bạn Lào, Cam-pu-chia và Cu-ba. Qua hoạt động hợp tác và làm nhiệm vụ quốc tế, trình độ, năng lực của cán bộ, nhân viên ngành ĐHQS nâng lên rõ rệt, góp phần hội nhập với xu hướng chung của thế giới, giúp ngành phát triển vững chắc.

Trong thời gian tới, Cục Bản đồ tập trung nâng cao trình độ, năng lực và chất lượng tham mưu với Quân ủy Trung ương, BQP, BTTM để quản lý và thực hiện tốt công tác ĐHQS. Toàn ngành tiếp tục đẩy mạnh công tác NCKH, ứng dụng tiến bộ KHCN mới; mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, nhất là với các nước phát triển; đồng thời làm tốt công tác phối hợp, liên kết, kết hợp quốc phòng với kinh tế, khai thác mọi nguồn lực cho sản xuất quốc phòng. Cục tăng cường phối hợp với các quân, binh chủng củng cố vững chắc hệ thống bản đồ toàn quân; nghiên cứu phục vụ khai thác hiệu quả vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại, công nghệ cao mới đưa vào trang bị, bảo đảm tốt cho huấn luyện, diễn tập và SSCĐ. Toàn ngành không ngừng rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn nghiệp vụ; xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện.

Thiếu tướng TRẦN VĂN THẮNG - Cục trưởng Cục Bản đồ, Bộ Tổng tham mưu