Cuộc sống tách biệt, khép kín và bình lặng vốn đã trở nên quen thuộc với những phạm nhân ở Trại tạm giam T771. Thế nhưng, không khí của Tết đến, Xuân về cứ lặng lẽ tỏa lan, khiến tâm trạng của họ không tránh khỏi những day dứt, ân hận và nuối tiếc.
Trong câu chuyện với chúng tôi, Đại tá Lưu Văn Dụng, Giám thị Trại tạm giam T771 cho biết: Trại tạm giam T771 quản lý, giam giữ phạm nhân phục vụ công tác điều tra và giáo dục cải tạo; hầu hết phạm nhân phạm tội nghiêm trọng, có mức án cao. Trại hiện có gần 70 phạm nhân, trong đó gần 20 phạm nhân là nữ. Dịp này, cán bộ và quản giáo trại có nhiều biện pháp quan tâm bảo đảm các chế độ theo quy định, bổ sung cải thiện đời sống, điều kiện ăn, ở cho các phạm nhân, đồng thời tổ chức gói bánh chưng, tăng cường các hoạt động văn hóa tinh thần, giúp các phạm nhân cảm nhận được hương vị Tết trong trại thật ấm áp tình người.
Cán bộ Ban Phụ nữ quân đội và cán bộ quản giáo trò chuyện, động viên phạm nhân nữ.
“Tình cảm và sự quan tâm, động viên, giáo dục kịp thời bằng những việc làm hết sức cụ thể của đội ngũ cán bộ, quản giáo trong trại đã góp phần cảm hóa chúng tôi, giúp chúng tôi có niềm tin, thêm động lực để làm lại cuộc đời”-đó là tâm sự của phạm nhân Đỗ Thị Vân. Trước khi thụ án, Đỗ Thị Vân từng là nhân viên Ban Hậu cần Bộ CHQS tỉnh Hải Dương. Tương lai tươi sáng của Vân đã khép lại với tội lừa đảo, chiếm dụng tài sản gần 2 tỷ đồng. Vân bị kết án 13 năm tù. Vân kể, những ngày đầu tiên trong tù thật đáng sợ, cuộc đời tưởng như đặt dấu chấm hết với sự bi quan, chán nản và tuyệt vọng cùng cực. Nhưng rồi được sự cảm hóa của đội ngũ cán bộ trại giam, Vân lấy lại niềm tin và nghị lực, lao động chăm chỉ, nhiệt tình, động viên các phạm nhân nữ tích cực cải tạo. Những cố gắng của Vân được nhìn nhận và được cán bộ trại tin tưởng giao giữ vai trò buồng trưởng của buồng phạm nhân nữ. Do cải tạo tốt, Vân đã được giảm án. Và Tết Bính thân này là cái Tết cuối cùng trong tù của Vân.
Số phận phạm nhân Ngô Thị Thu Chung, nguyên Thiếu tá, bác sĩ Phòng Quân y, Cục Hậu cần, Quân khu 1, cũng thật trắc trở. Lấy chồng năm 21 tuổi, khi con gái 15 tuổi, chồng mắc bệnh hiểm nghèo và mất, Chung đi bước nữa. Tưởng rằng cuộc sống cứ thế êm đẹp, ai ngờ, chỉ trong giây phút vì cái lợi trước mắt, Chung cùng chồng đã làm giả giấy tờ hồ sơ thương binh và cả hai đã phải trả giá. Chung bị kết án 8 năm tù, chồng 12 năm tù. Kể lại hoàn cảnh rơi vào vòng lao lý, chúng tôi thấy những giọt nước mắt rưng rưng đọng trên khuôn mặt Chung. Gạt vội những giọt nước mắt, giọng Chung có phần lạc quan hơn. Chung bảo, may mắn cho cuộc đời mình bởi dù vợ chồng lâm vào vòng lao lý nhưng tình cảm vẫn không hề sứt mẻ. Chung may mắn hơn nhiều phạm nhân nữ trong trại, bởi tháng nào giám thị cũng tạo điều kiện để vợ chồng gặp nhau một lần. Mỗi dịp gặp nhau, cả hai lại cùng động viên cố gắng cải tạo tốt để sớm được trở về với cuộc sống đời thường.
Cũng giống như Vân, Chung, phạm nhân Duyên Thị Liên Anh nguyên là bác sĩ làm việc tại Viện Y học cổ truyền Quân đội. Tâm sự với chúng tôi, Liên Anh bộc bạch: "Năm nay là lần thứ hai tôi đón Tết trong trại giam. Buồn vì nhớ người thân, lại thêm lo lắng cho con đang ở tuổi cần sự hướng dẫn, bảo ban của người lớn… Cũng may, bạn bè đồng nghiệp cũ ở Viện Y học cổ truyền Quân đội hiểu và cảm thông với lỗi lầm mà tôi gây ra, vẫn luôn quan tâm thăm hỏi, động viên cả về tinh thần và vật chất. Mỗi lần được chị em trong hội phụ nữ đến thăm, tôi thấy thật ân hận và mong muốn sửa chữa lỗi lầm của mình".
Có thể nói, hầu hết phạm nhân khi đặt chân vào Trại tạm giam T771 đều mang nặng mặc cảm, sự bi quan, chán nản với cuộc đời. Có phạm nhân vào trại vẫn được sống trong tình yêu thương, tha thứ của người thân. Thế nhưng không phải phạm nhân nào cũng được như vậy. Có phạm nhân khi bị kết án, đồng nghĩa đánh mất gia đình, người thân, bạn bè, tương lai dường như chấm hết. Thế nhưng, bằng sự yêu thương và tinh thần trách nhiệm, đội ngũ cán bộ, quản giáo Trại tạm giam T771 đã dần cảm hóa, tiếp thêm nghị lực cho phạm nhân để vượt qua mặc cảm.
Những ngày áp Tết cổ truyền của dân tộc, các phạm nhân nữ của trại không nghĩ mình có niềm vui khi được đón nhận món quà ấm áp do Ban Phụ nữ Quân đội trao tặng. Chúng tôi thấy những khuôn mặt phạm nhân nữ rưng rưng xúc động, những đôi mắt ngân ngấn lệ khi được Thượng tá Bùi Thị Lan Phương, Trưởng ban Phụ nữ Quân đội ân cần hỏi thăm, động viên cố gắng vượt qua chính mình, cải tạo tốt để làm lại cuộc đời. Đại tá Lưu Văn Dụng chia sẻ: Sự quan tâm và động viên của Ban Phụ nữ Quân đội dành cho những nữ tù nhân của trại vào thời điểm này thật ý nghĩa và xúc động, giúp các phạm nhân cảm nhận được tình người ấm áp.
Rời Trại tạm giam T771, chúng tôi tin rằng, phía sau bức tường khép kín kia, không chỉ riêng những phạm nhân nữ mà tất cả phạm nhân ở đây sẽ đón một cái Tết đầy ắp tình người, giúp họ có thêm niềm tin và nghị lực, cố gắng cải tạo tốt để trở lại làm người lương thiện.
Bài và ảnh: KIM ANH