QĐND - Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, trong sửa chữa đại tu máy nổ của ô tô, thì nguyên công đúc hợp kim chống ma sát vào thân biên, pa-li-ê là khó khăn và phức tạp nhất, thường do các thợ cả, có kinh nghiệm, tuổi nghề cao mới làm được. Tiếp theo là phải tiện, cạo rà với cổ trục cơ, nên việc sửa chữa đại tu máy nổ ô tô mất nhiều thời gian, xe phải nằm chờ máy…

Là cán bộ kỹ thuật của Cục Quản lý xe-máy, qua tìm hiểu thực tế và đọc sách hướng dẫn, tài liệu kỹ thuật… giúp tôi khẳng định nguyên công cạo biên, pa-li-ê là không khoa học, trái với lý thuyết bôi trơn, đặc biệt khi máy nổ làm việc trong môi trường nóng, vòng quay cao, cần phải bôi trơn bằng bơm dầu có áp lực 5mg/cm2.

Tôi trình bày quá trình nghiên cứu với trên và đề nghị thay đổi, bỏ việc cạo biên pa-li-ê và thay bằng tiện chính xác đạt độ bóng và có khe hở giữa bề mặt hợp kim và bề mặt ở cổ trục theo tiêu chuẩn từng loại máy. Một lần, khoảng năm 1967, Nhà máy sửa chữa ô tô Z-151 có dịch cúm, thợ cạo biên, pa-li-ê ốm, phải nghỉ hơn 50% quân số. Là Phó trưởng phòng Kỹ thuật sửa chữa, Cục Quản lý xe-máy, tôi đến gặp lãnh đạo nhà máy đề nghị giải quyết việc thiếu thợ cạo biên, pa-li-ê bằng thay đổi công nghệ, bỏ nguyên công cạo biên, pa-li-ê và cho tôi được tiến hành thử nghiệm trên máy nổ của xe Zil-157 và Zil-130.

Các nguyên công tiện bạc biên, pa-li-ê trên máy chuyên dùng được đo, kiểm, bảo đảm đúng quy định kỹ thuật, lắp xong, chạy rà nguội, rà nóng đúng chế độ, thử công suất đều đạt. Các nắp biên, pa-li-ê được tháo ra, quan sát mặt trong đều có màu xám nhạt như ở máy tổng thành. Sau khi thử nghiệm thành công, Phòng Kỹ thuật sửa chữa Cục Quản lý xe-máy báo cáo và đề nghị cục triệu tập đại diện các nhà máy sửa chữa đại tu ô tô của cục, các xưởng sửa chữa xe ô tô của các quân khu, quân chủng, quân đoàn… về Nhà máy Z-151 để nghe phổ biến về công nghệ mới và tham quan thực tế.

Có thể nói đây là sự thay đổi công nghệ lớn, có giá trị cao trong sản xuất và sửa chữa đại tu máy nổ ô tô, ứng dụng hiệu quả cả trong các nhà máy sửa chữa ô tô của quân đội và dân sự. Đó là một dấu ấn đậm nét trong cuộc đời làm công tác kỹ thuật về sửa chữa đại tu ô tô của tôi.

NGUYỄN VĂN MAI