QĐND - Nằm trên độ cao 548m so với mặt nước biển, cứ điểm Động Toàn được địch xây dựng thành một căn cứ phòng thủ kiên cố, trên ba mỏm núi tạo thế liên hoàn, hỗ trợ cho nhau. Cứ điểm do lực lượng Tiểu đoàn 4, Lữ đoàn lính thủy đánh bộ 147 quân ngụy Sài Gòn chốt giữ, được xác định là “con mắt thần” ở phía Tây, trong tuyến phòng thủ liên hoàn từ Dốc Miếu, Động Toàn, động Ông Do, điểm cao 367 bao bọc lấy vùng đồng bằng và các thị xã, thị trấn trên địa bàn Trị-Thiên.

 Đánh chiếm điểm cao 13 phía Bắc Quảng Trị. Ảnh tư liệu.

Nhiệm vụ tiêu diệt cứ điểm Động Toàn được Sư đoàn 304 giao cho Trung đoàn 66. Theo lệnh của Sư đoàn, ngày 28-3-1972 các đơn vị của Trung đoàn 66 cơ động vào chiếm lĩnh trận địa. Đúng 11 giờ 30 phút ngày 30-3, Sư đoàn dùng hỏa lực pháo binh, hỏa tiễn bắn mở màn. Lợi dụng kết quả bắn của hỏa lực, các tiểu đoàn của Trung đoàn 66 nhanh chóng đưa lực lượng lên mở cửa. Nhưng do địch chống trả quyết liệt, đến 1 giờ ngày 31-3, Đại đội 1, Tiểu đoàn 7 mới mở được 5 lớp hàng rào; Đại đội 6, Tiểu đoàn 8 tổ chức đẩy lùi quân địch tiến vào đến vị trí xuất phát tiến công. Các hướng Đông Bắc, Đông Nam do Đại đội 3, Đại đội 5 đảm nhiệm tiến công cũng không phát triển được.

Trước tình hình khó khăn của Trung đoàn 66, chỉ huy Sư đoàn lệnh cho đơn vị xốc lại đội hình chiến đấu, chỉ huy Trung đoàn Pháo binh 68 bắn mãnh liệt vào các mỏm A và B của cứ điểm Động Toàn, tạo điều kiện cho các hướng, mũi của ta nhanh chóng mở thông cửa mở, phát triển chiến đấu vào bên trong. Ta và địch giành giật nhau từng lô cốt, ụ súng, từng đoạn chiến hào… Sau nhiều đợt tiến công, 6 giờ ngày 1-4, Trung đoàn mới làm chủ được cứ điểm Động Toàn. Bộ phận địch sống sót còn lại rút chạy theo sườn Đông Bắc cứ điểm về hướng điểm cao 303. Phát hiện địch rút chạy, Tiểu đoàn 7 tiếp tục chỉ huy Đại đội 4 và cối 82mm chặn địch; đồng thời chỉ huy Đại đội 2 và Đại đội 3 bao vây, tổ chức tiêu diệt gọn. Đến 10 giờ ngày 1-4, toàn bộ lực lượng địch ở cứ điểm Động Toàn, gồm 2 đại đội và một trung đội, cùng sở chỉ huy của Tiểu đoàn 4, Lữ đoàn lính thủy đánh bộ 147 ngụy bị xóa sổ hoàn toàn.

Cứ điểm Động Toàn - “Con mắt thần” của địch bị tiêu diệt đã tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị đánh Mai Lộc, Ba Hồ và các mục tiêu trọng yếu khác, đập tan tuyến phòng thủ phía tây Quảng Trị của địch.

Vũ Xuân Dân