QĐND - Cánh Bắc - cánh chủ lực của mặt trận Huế do đồng chí Trần Anh Liên làm Chính ủy, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1968 là đơn vị đầu tiên nổ súng vào Thành phố Huế. Để giành thắng lợi, các đơn vị đã thực hiện nghiêm việc giữ bí mật, hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng, bất ngờ tiến công địch.

Lực lượng vũ trang Thành phố Huế phối hợp chiến đấu.

Chiều 30-1-1968, từ núi rừng thuộc địa phận Hương Trà, các đơn vị bắt đầu xuất kích. Trong mỗi cánh quân lúc này, ngoài lực lượng bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, còn có các đội biệt động, đội công tác khởi nghĩa, cán bộ dân vận mặt trận. Cuộc hành quân phải vượt qua đồi núi, khe suối, làng mạc; nhất là vượt qua vành đai bảo vệ vòng ngoài của địch để tiếp cận mục tiêu. Với một lực lượng hành quân như thế, công tác bí mật đặt lên hàng đầu và tổ chức chặt chẽ, an toàn để bảo đảm tập kết tại vị trí quy định đúng giờ...

Các đơn vị đã tổ chức các mũi trinh sát, nắm tình hình qua các cơ sở cách mạng, hiệp đồng với lực lượng vũ trang địa phương phối hợp tác chiến. Đúng 2 giờ 33 phút ngày 31-1-1968 (ngày mồng 2 Tết Mậu Thân), từ tuyến xuất phát xung phong, các mũi tấn công đồng loạt, nhanh chóng đánh chiếm những mục tiêu quan trọng của địch như: Mang Cá, cửa An Hòa, cửa Chánh Tây, sân bay Tây Lộc, Cửa Hữu, Đại Nội, Cột Cờ, cửa Thượng Tứ, cửa Đông Ba. Phối hợp với cánh quân phía Bắc, các đơn vị ở phía Nam cũng đồng loạt nổ súng tiêu diệt Trung đoàn thiết giáp ngụy ở Tam Thai, khu Nam Giao, Kho Rèn, Sở Cảnh sát ngụy, Đài Phát thanh, tòa Tỉnh trưởng, tiểu khu Thừa Thiên Phan Sào Nam, khách sạn Thuận Hóa... Sau 3 giờ chiến đấu, ta đã chiếm được các mục tiêu trọng yếu và làm chủ phần lớn địa bàn thành phố. Lúc 7 giờ 30 phút ngày 31-1-1968, lá cờ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam được kéo lên tung bay trên cột cờ trước Ngọ Môn, báo hiệu Huế được giải phóng.

Đòn tấn công mở đầu trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 ở Huế giành được thắng lợi là do công tác chuẩn bị chu đáo, hiệp đồng chặt chẽ, bí mật, bất ngờ tiến công địch. Bị đánh bất ngờ nên địch hoang mang, lúng túng, không thể ứng cứu cho nhau. Toàn bộ 36 cơ quan ngụy quyền ở Thành phố Huế đều bị ta đánh chiếm và thiết lập được chính quyền cách mạng trong các quận, phường và các xã vùng ven đô, cũng như ở nhiều vùng nông thôn trong tỉnh...

Dương Hà (Dựa theo Lịch sử Thừa Thiên-Huế)