QĐND - Sự phát triển và tiến bộ khoa học-công nghệ đã và đang không ngừng ứng dụng vào lĩnh vực nghiên cứu thiết kế, chế tạo các loại trang bị vận tải quân sự, tạo nên những hệ thống trang bị vận tải tiên tiến, đồng bộ, hoàn chỉnh, biên chế hợp lý... Trang bị vận tải quân sự ngày càng được quân đội các nước chú trọng nghiên cứu nâng cấp, phát triển hiện đại theo hướng nâng cao khả năng cơ động, đa năng, tự bảo vệ tốt, tăng năng suất, hiệu quả vận tải đáp ứng yêu cầu của cuộc chiến tranh công nghệ cao.

Xe vận tải quân sự hạng nặng hiện đại TRM-10.000 của quân đội Pháp. Nguồn: Internet.

Tính cơ động cao là yêu cầu cơ bản đặt ra đối với các trang bị vận tải quân sự. Yêu cầu khẩn trương đáp ứng vũ khí, đạn dược, vật chất cho chiến trường và khả năng hoạt động tốt trong các điều kiện địa hình, môi trường, thời tiết khí hậu khắc nghiệt đòi hỏi trang bị vận tải quân sự cần có sự phát triển mới. Quân đội các nước Mỹ, Pháp, Đức, Anh, I-ta-li-a, Nga... không ngừng phát triển các thế hệ xe vận tải quân sự mới. Hãng Rơ-nôn (Renault) cung cấp cho quân đội Pháp hàng loạt các loại xe vận tải quân sự tiên tiến, trong đó có xe TRM-10.000 trang bị các thiết bị, máy móc, dụng cụ như xưởng sửa chữa hiện đại di động. Gần đây, quân đội Nga đã phát triển các kiểu loại xe tiếp nạp xăng dầu, sức chứa từ 2000 lít đến 10.000 lít. Một trong số đó là xe ATZ-7-4310 sử dụng khung gầm xe Kamaz-4310, trọng lượng toàn bộ 15,34 tấn và chỉ có một người lái. Xe ATZ-7-4310 sức chứa 7000 lít, thuộc hệ xe tiếp dầu cơ động nhanh, sử dụng trong điều kiện dã chiến, trang bị cho các phân đội nhỏ. Quân đội Đức được trang bị các loại xe cơ động nhanh và xe vận tải hạng nặng cơ động nhanh. I-ta-li-a phát triển xe vận tải cơ động LMV có khả năng vận chuyển bằng máy bay. Để nâng cao tính năng cơ động, các phương tiện vận tải hiện đại còn được trang bị xếp dỡ đồng bộ để đưa vũ khí, vật chất lên xe và giải phóng hàng nhanh, đáp ứng thời cơ tác chiến. Quân đội Anh đã phát triển kiểu xe vận tải CB-41OM trang bị hệ thống xếp dỡ tiên tiến, có khả năng cơ động 60km/giờ.

Đa năng hóa trang bị vận tải quân sự là yêu cầu bức thiết trong chiến tranh công nghệ cao. Các loại xe vận tải thế hệ mới không chỉ cơ động cao, năng suất vận chuyển hàng hóa lớn, mà còn có khả năng chiến đấu hiệu quả, cứu hộ, cứu nạn, sửa chữa kịp thời và có khả năng làm nhiệm vụ thông tin liên lạc, truyền số liệu. Quân đội Mỹ, Nga, các nước NATO, Trung Quốc và một số nước khác đang chú trọng phát triển các thế hệ xe vận tải quân sự lưỡng dụng, vừa vận tải vừa chiến đấu, vừa có thể tham gia vận tải dân sự. Quân đội Anh phát triển xe vận tải trang bị cần cẩu vừa bốc xếp hàng hóa, vừa bảo đảm cứu kéo, đồng thời có thể mang pháo binh tác chiến ngay trên đường hành quân. Pháp phát triển thế hệ xe vận tải chuyên chở xe tăng, thiết giáp, đồng thời cho chức năng xe công trình sửa chữa, cứu kéo và cứu hộ, cứu nạn. Quân đội Hoàng gia Anh trang bị thế hệ xe vận tải thiết kế dạng mô-đun, cơ động tốt trên nhiều địa hình, trang bị thiết bị chống lầy và mang cầu phao đa năng MEXE-2Flote, có thể tác chiến trên vùng bờ biển, đầm lầy.

Khả năng tự bảo vệ của các phương tiện vận tải quân sự ngày càng nâng cao nhằm đáp ứng tốt nhiệm vụ vận tải cho chiến trường. Ngoài việc trang bị các thiết bị bảo vệ thụ động như giáp chống đạn, chống mìn, xe vận tải thế hệ mới còn được thiết kế bệ súng pháo phòng không, vị trí cho xạ thủ hỏa lực chống tăng và các mục tiêu mặt đất. Quân đội một số nước chú trọng ứng dụng vật liệu và kết cấu xe kiểu mới, nhằm hạn chế sự bức xạ nhiệt, bức xạ điện từ, giúp xe có khả năng tàng hình, làm cho đối phương khó trinh sát, phát hiện bằng các thiết bị trinh sát hiện đại. Các nước Nga, Trung Quốc, Nam Phi, Ấn Độ nâng cấp khả năng tự bảo vệ của xe bằng cách tăng độ bền, sự thích nghi trong mọi điều kiện địa hình, thời tiết; nâng cao tốc độ việt dã và khả năng vượt chướng ngại vật. Các hệ xe mới như Ural, Kamaz có khả năng lội ngầm ở độ sâu từ 0,8m đến 1,2m; tốc độ hành trình đạt từ 80km/giờ đến 120km/giờ. Khả năng cơ động cao giúp cho xe phòng tránh hiệu quả hơn trước sự tiến công của các loại vũ khí công nghệ cao của đối phương.

Giang Hồng Cương