QĐND - Nằm trong mục tiêu hiện đại hóa ngành trinh sát kỹ thuật của quân đội ta, Học viện Kỹ thuật Quân sự được Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ tổ chức nghiên cứu phát triển, chế tạo các thiết bị vô tuyến điện tử và hệ thống định vị vô tuyến chuyên dụng để đưa vào trang bị. Được Nhà nước, Bộ Quốc phòng đầu tư kinh phí, từ năm 2009, Học viện Kỹ thuật Quân sự triển khai nhiệm vụ khoa học-công nghệ cấp Nhà nước về nghiên cứu thiết kế, chế tạo hệ thống quan trắc không gian chuyên dụng kích thước nhỏ, hoạt động ở vùng cự ly gần. Đây là nhiệm vụ phát triển trên cơ sở đề tài nghiên cứu cấp cơ sở thực hiện từ năm 2007, do Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Trung tướng Phạm Thế Long, Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự chủ trì. Sản phẩm là một trong những công trình chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng.

Cán bộ Bộ môn Công nghệ điện tử nghiên cứu thiết bị lắp ráp cho hệ thống.

Các thiết bị vô tuyến điện tử, trong đó có hệ thống định vị vô tuyến chuyên dụng hiện đại là sản phẩm tích hợp của nhiều ngành khoa học, kỹ thuật, bao gồm: Vô tuyến điện, kỹ thuật điều khiển, tự động hóa, cơ khí, cơ-điện tử, vật liệu mới... Để có sản phẩm công nghệ cao, các nhà khoa học phải tiếp cận nguyên lý thiết kế, chế tạo mới, với tư duy hệ thống, tích hợp các tính năng ưu việt của những thiết bị tương đương hiện có trong trang bị của quân đội các nước có trình độ khoa học-kỹ thuật và công nghiệp quốc phòng phát triển. Thiết bị tạo ra không theo mẫu của nước ngoài để bảo đảm tính bản quyền sản phẩm. Từ những mục tiêu, yêu cầu nhiêm vụ đề ra, Học viện Kỹ thuật Quân sự đã phối hợp với Cục Khoa học-Công nghệ và Môi trường Bộ Quốc phòng, Phòng Ra-đa (Cục Kỹ thuật Quân chủng Phòng không-Không quân), Phòng Thí nghiệm siêu cao tần thuộc Viện Ra-đa (Viện Khoa học và Công nghệ quân sự) để giải quyết các bài toán thiết kế, xác định các chỉ tiêu, yêu cầu kỹ thuật, chiến thuật và đánh giá sản phẩm, đồng thời khảo sát khả năng, năng lực chế tạo trong nước.

Cán bộ nghiên cứu của Học viện Kỹ thuật Quân sự tổ chức nghiên cứu, phân tích tổng hợp và khảo sát các giải pháp kỹ thuật, công nghệ của các thiết bị hiện có của nước ngoài. Kết quả được lựa chọn, ứng dụng vào thiết kế nguyên lý, kết cấu, xây dựng phần mềm điều khiển, xử lý dữ liệu và quy trình công nghệ chế tạo. Phần thiết kế tổng quát thiết bị dựa trên cơ sở hình thành hệ thống cấu hình mềm, tức là hệ thống tích hợp của nhiều thiết bị có khả năng hoạt động với một số chức năng theo chương trình do người thiết kế xây dựng. Sản phẩm sử dụng hệ thống ăng-ten mạng pha để quan trắc không gian theo chương trình ở mặt phẳng góc tà; phần hệ thống xử lý sử dụng máy tính nhúng. Các chương trình thiết kế chuyên dụng đều là các chương trình chuyên nghiệp để  bảo đảm độ chính xác và hiệu quả. Kết quả thiết kế đều được đo lường, kiểm tra bởi hệ thống đo, kiểm tra chuyên dụng.

Nhiệm vụ khoa học-công nghệ về nghiên cứu hệ thống quan trắc không gian chuyên dụng kích thước nhỏ, hoạt động ở vùng cự ly gần đã hoàn thành tốt các mục tiêu đề ra, bao gồm: Thiết kế tổng quát, thiết kế kỹ thuật và công nghệ; chế tạo mẫu trung gian đo hai tọa độ và đang triển khai chế tạo, lắp đặt sản phẩm đo ba tọa độ... Hệ thống quan trắc không gian chuyên dụng kích thước nhỏ, hoạt động ở vùng cự ly gần phát triển theo tiêu chí dòng sản phẩm, nên có khả năng ứng dụng rộng rãi trong các đơn vị phòng không, biên phòng, hải quân và các ngành kinh tế như giao thông vận tải, hàng không, tìm kiếm-cứu nạn...

Bài và ảnh: Hương Hồng Thu