Trận đánh cứ điểm Ba Vì của Trung đoàn bộ binh 141, Đại đoàn 312, ngày 29-12-1951, diễn ra ở địa hình rất phức tạp. Cứ điểm địch nằm ở độ cao 600m, với những vách đá dựng đứng, nhiều vực thẳm, cộng với rừng rậm, suối sâu… gây khó khăn lớn cho việc triển khai dây bọc trong điều kiện phải bảo đảm bí mật, nhanh chóng theo yêu cầu trận đánh đề ra. Quyết tâm bảo đảm thông tin chỉ huy trận đánh giành thắng lợi, phân đội thông tin hữu tuyến điện tranh thủ thời gian huấn luyện như: Học thuộc mật danh, ký hiệu liên lạc; tháo tay quay máy phát điện, buộc vồ chuông máy điện thoại để không phát ra tiếng động khi tiếp cận gần địch… Tuy vậy, khâu rải, thu dây bọc làm cả phân đội không yên tâm, vì sau thắng lợi chiến dịch Biên giới năm 1950, nhờ có viện trợ của các nước bạn, bộ đội thông tin nhận được nhiều trang bị kỹ thuật bảo đảm phục vụ liên lạc chỉ huy chiến đấu, nhưng phần lớn không đồng bộ, do nhiều chủng loại, nhất là dây bọc dã chiến. Có loại dây bọc được cuộn bằng ru-lô rất công kềnh, nặng nề không tiện cơ động với sức vóc người Việt Nam, đặc biệt là ở địa hình rừng núi; có loại dây bọc vẫn còn "nguyên đai, nguyên kiện" nên khi rải, thu phải cuộn vào cánh tay dẫn đến lượng dây cuộn được ít, lại hay bị rối xoắn, làm chậm tốc độ triển khai, thu hồi.

Vấn đề đặt ra là phải có một dụng cụ cuộn dây và ra dây tiện lợi, phù hợp với sức vóc của bộ đội ta. Thế là phân đội tổ chức một cuộc họp bàn, trong đó có nhóm những đồng chí từng đi ở chăn bò cho nhà giàu là sôi nổi nhất; anh em nhớ lại những lần vấn thừng lên sừng bò khi chăn thả trên đồng ruộng… Bàn bạc kỹ, rồi cả nhóm đi đến thống nhất, làm guồng dây theo mẫu "sừng bò" bằng tre để cuộn dây. Khi nhóm "trình diễn" sản phẩm trước phân đội, mọi người đều nhất trí. Do đó, bước vào trận đánh, với sản phẩm "mới", việc triển khai, thu hồi dây bọc rất thuận lợi, thông tin hữu tuyến điện luôn bảo đảm kịp thời, nhanh chóng cho chỉ huy, hiệp đồng chiến đấu, góp phần cùng đơn vị giành chiến thắng.

Trải qua nhiều năm tháng, chiếc guồng "sừng bò" vẫn được sử dụng rộng rãi, hiệu quả trong quân đội ta, ghi dấu ấn về trí thông minh và sự sáng tạo trong cải tiến trang bị của lớp cha anh những ngày đầu chống thực dân, đế quốc.

PHẠM THÀNH CÔNG