QĐND - Đọc lịch sử của Đoàn Tu Vũ (Đơn vị T8, Đoàn B02, Quân khu 7), tôi rất ấn tượng về những trận đánh của đơn vị trong cánh quân thứ 5 (hướng Tây Nam) tiến về giải phóng Sài Gòn Mùa Xuân 1975. Những chiến công oanh liệt ấy là niềm tự hào, kiêu hãnh của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến thần thánh đánh bại đế quốc sừng sỏ nhất ở thế kỷ 20. Những chiến sĩ quân giải phóng, đồng chí, đồng bào ở Long An, Tiền Giang, Đồng Nai, Sông Bé, Sài Gòn… và cả thế hệ học sinh, sinh viên yêu nước đã cùng dân tộc làm nên một mùa Xuân Đại thắng.

Buổi tối ngày 28-4 vừa qua, tôi có dịp ngồi nghe một vị tướng trò chuyện về thời trận mạc của ông. Là người đã bao lần vào sinh, ra tử, chỉ huy nhiều trận đánh để đời, những ký ức về Mùa Xuân 1975 trong ông lại hiển hiện. Khi được Nhà nước cho nghỉ chế độ, ông vẫn tích cực cùng mọi người chăm lo, đấu tranh vì quyền lợi của những nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin. Nhắc đến những ngày tháng cùng đoàn quân tiến về giải phóng Sài Gòn, ông sôi nổi hẳn lên... đứng thẳng người, đôi mắt long lanh như có lửa, đôi tay vung về phía trước như đang chỉ huy một trận đánh. Giọng nói sang sảng như đưa tôi về ký ức của một thời máu lửa nhưng rất đỗi oai hùng. Ông là Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, nguyên Tham mưu trưởng Quân khu 7, Phó chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam Việt Nam, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam Thành phố Hồ Chí Minh.

Nữ chiến sĩ biệt động trong ngày 30-4-1975. (Ảnh tư liệu)

 

Đầu tháng Tư năm 1975, Đoàn Tu Vũ được lệnh của cấp trên tổ chức lại lực lượng, chuẩn bị cho cuộc tổng tiến công... “Khi ấy tôi là Tham mưu phó, kiêm Trưởng Ban Tác chiến của đơn vị. Những trận đánh ở Đồng Tháp Mười, các huyện thuộc tỉnh Long An giáp ranh với Sài Gòn diễn ra rất quyết liệt” – Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ kể. Đoàn Tu Vũ tiến quân theo hướng từ Đồng Tháp Mười qua các huyện Chợ Gạo, Châu Thành của Mỹ Tho, rồi vượt sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây, huyện Tân Trụ, huyện Cần Giuộc của tỉnh Long An về Bình Chánh, vào cầu chữ Y của Sài Gòn. Điểm cuối cùng là đánh chiếm Tổng nha Cảnh sát, Bộ chỉ huy Hải quân và khu vực kho xăng Nhà Bè... của địch. Trên đường tiến quân, đơn vị phải chiến đấu nhiều trận ác liệt với quân địch cố thủ trong các đồn bốt bên đường. Đến sáng 30-4, cùng với các Sư đoàn 5, 9, 3 và các đơn vị khác trong cánh quân phía Tây Nam do Trung tướng Lê Đức Anh (lúc ấy) làm Tư lệnh, Đoàn Tu Vũ đã làm chủ toàn bộ đoạn đường từ cầu Ông Thìn đến nam huyện Bình Chánh và tiến thẳng về Tổng nha Cảnh sát, Bộ chỉ huy Hải quân, kho xăng Nhà Bè. Những chiến sĩ “chân đồng, vai sắt” hòa vào niềm hân hoan chiến thắng của người dân Sài Gòn và của cả dân tộc.

“Để có những trận đánh thắng lợi vào Sài Gòn, chúng tôi không bao giờ quên sự đùm bọc, giúp đỡ của đồng bào, đồng chí trên đường tiến quân” - Giọng của Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ lắng lại. Ông nhớ đến má Tư Bún ở huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang; nhớ anh Hai Thuần ở Tân Trụ, Long An; nhớ đến các má, các em ở Cần Giuộc, Bình Chánh, ở nội đô Sài Gòn và huyện Nhà Bè…

Ngày ở Đồng Tháp Mười chuẩn bị tiến quân về giải phóng Sài Gòn, cán bộ, chiến sĩ Đoàn Tu Vũ được má Tư Bún (bà Tư làm bún ở ấp Kênh Cái, xã Mỹ Trung, huyện Cái Bè) thương lắm. Má là cơ sở cách mạng, hoạt động bán công khai, có 2 con là liệt sĩ. Ngày ấy tiểu đoàn của anh Tám Thổ đóng quân trong nhà má Tư Bún. Thấy bộ đội chiến đấu với địch vất vả, hy sinh, má vận động bà con trong ấp đến động viên, thăm hỏi, chăm sóc. Đồng bào còn ra tận ngoài bưng để tiếp tế cho bộ đội. Biết một số anh em bị thương, má rơm rớm nước mắt nói với chỉ huy: “Các con phải băng bó, chăm sóc cẩn thận cho tụi nó nghen. Có cần gì cứ gọi cho má”. Ngay chiều hôm đó, má và cô con gái út ra chợ Thiên Hộ Dương (nằm trong vùng kiểm soát của địch) mua mì, kẹo bánh, thuốc tây, bông băng đem đến phục vụ bộ đội. Anh Thổ hỏi: “Má không sợ tụi lính phát hiện à?”. Má Tư cười: “Đám lính có xét hỏi, nhưng một người rỉ tai má nói: Bà mua những thứ này để tiếp tế cho Việt cộng phải không? Má bủn rủn hết cả chân tay. Tuy nhiên, người lính này lại giục má "đi nhanh không thằng đồn trưởng biết thì nguy đấy". Sau này má mới biết cậu lính đó là người của ta cài vào hàng ngũ địch. Sau này cậu ấy đã bị địch phát hiện và bắn chết rồi…”. Má Tư Bún đã về với tổ tiên cách đây 5 năm. Nhưng hình ảnh bà má Tiền Giang dũng cảm, mưu trí, hết lòng thương yêu bộ đội vẫn mãi còn ở trong trái tim những chiến sĩ Giải phóng quân.

Mùa xuân trên Thành phố Hồ Chí Minh

 

Ngày 20-4, khi Tham mưu phó Trần Ngọc Thổ nhận lệnh đưa quân qua sông Vàm Cỏ Tây để đêm ấy kịp đánh địch ở Tân Trụ, đoạn đi qua huyện Thạnh Phú, tỉnh Long An thì gặp trắc trở. Đoạn sông này quá rộng, lại có một giang thuyền với 13 chiếc tàu chiến của địch chỉ cách chỗ ta vượt sông có 2km. Chỉ huy đơn vị gặp đồng chí Hai Thuần, cán bộ huyện Tân Trụ đề nghị giúp đỡ. Chỉ 30 phút sau, 20 chiếc ghe máy lớn, mỗi chiếc có thể chở được 40 người được người dân mang tới. Bà con còn làm công tác địch vận lấy được nhiều chiếc thuyền của địch nữa. Ước tính có đến gần 400 người, trong đó có cả các cháu thiếu nhi cũng tham gia và giúp bộ đội vượt sông đánh giặc. Đêm ấy, anh Hai Thuần theo đơn vị đánh địch ở chi khu Tân Trụ. Khi chiến thắng đã cận kề, anh Hai Thuần và đồng chí Lê Thọ Vực – Trợ lý tác chiến Đoàn Tu Vũ đã anh dũng hy sinh…

Năm cánh quân của ta hùng dũng tiến vào giải phóng thành đô, trong niềm hạnh phúc hân hoan của đồng bào, đồng chí. Những tiếng hô: “Sài Gòn giải phóng muôn năm”, “Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn năm”… cứ ngân vang không ngớt. Ở cầu chữ Y, ven những con đường tiến vào Tổng nha Cảnh sát, vào Bộ chỉ huy Hải quân, Bộ Tổng tham mưu và Dinh Độc lập ngụy, hàng nghìn người dân đổ ra hai bên đường hò reo, vẫy chào quân giải phóng. Các mẹ, các chị, các em mang dừa, bánh kẹo, cơm nắm, hoa quả ra khoác vào tay bộ đội. Họ ôm chầm lấy các anh như con em ở xa lâu lắm mới về. Nhiều sinh viên còn tình nguyện dẫn đường cho quân Giải phóng vào đánh chiếm các mục tiêu của địch. Bộ đội thần tốc tiến vào các mục tiêu của địch, lực lượng biệt động thành, học sinh-sinh viên yêu nước kết hợp nổi dậy, làm cho Sài Gòn cuồn cuộn dâng trào khí thế cách mạng, xóa sạch bè lũ tay sai bán nước. Từ đây, non sông đất nước ta bước vào một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên hòa bình, độc lập dân tộc và đi lên chủ nghĩa xã hội.

Hôm nay, thành phố cũng rực rỡ cờ hoa, hân hoan chào mừng kỷ niệm 36 năm ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, kỷ niệm 121 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và chuẩn bị tổ chức cuộc bầu cử Quốc hội khóa XIII. Trong ký ức của đồng bào, đồng chí đã từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh năm xưa, ngày 30-4 mãi mãi là một mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam anh hùng.

Bài và ảnh: Lê Phi Hùng