Xác định việc giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QPAN cho cán bộ, đảng viên và nhân dân là một trong những nhiệm vụ quan trọng, góp phần xây dựng LLVT địa phương vững mạnh; xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững chắc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, nên những năm qua, các tỉnh trên địa bàn Tây Nguyên (Kon Tum, Gia Lai, Đắc Lắc, Đắc Nông, Lâm Đồng) đã tổ chức quán triệt và triển khai nghiêm túc, có hiệu quả Chỉ thị 62-CT/TW của Bộ Chính trị, Nghị định số 15/2001/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ và các thông tư, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng về công tác giáo dục quốc phòng (GDQP). Bên cạnh đó, các cơ quan ban, ngành đã cụ thể hóa các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nghị định của Chính phủ, thường xuyên bám sát sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng, Bộ Giáo dục và Đào tạo để xây dựng nội dung chương trình, đề cương môn học đúng quy định, sát tình hình thực tiễn và phù hợp với địa phương, với nhận thức của từng đối tượng, bảo đảm toàn diện, sâu rộng, có nền nếp, đi vào chiều sâu.

Cán bộ Binh đoàn 15 phối hợp với chính quyền địa phương vận động bà con cùng tham gia bảo vệ vùng biên giới.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, để công tác GDQP có hiệu quả, các địa phương đã thường xuyên củng cố, kiện toàn hội đồng GDQP các cấp đủ số lượng, bảo đảm chất lượng, bám sát nội dung, đổi mới hình thức, phương pháp hoạt động. Trước đây, để đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về QPAN đến với người dân, hình thức chủ yếu là tổ chức họp dân làng. Nhưng hiện nay, các địa phương đã vận dụng nhiều cách làm sáng tạo, như: Thông qua vai trò của già làng, trưởng thôn; kết hợp tuyên truyền trong các hội thi, hội thao, tại các buổi sinh hoạt cộng đồng, lễ hội văn hóa dân tộc… nhờ đó tạo được sự thẩm thấu, dễ tiếp thu và có sự lan tỏa. Từ năm 2017 đến nay, đã có hơn 15.000 cán bộ các cấp, già làng, chức sắc tôn giáo… được bồi dưỡng kiến thức QPAN tại trường quân sự các địa phương. Công tác GDQP cho toàn dân có nhiều tiến bộ, phương pháp tuyên truyền đã có bước đổi mới, từ chủ yếu là truyền khẩu sang tuyên truyền trực quan có hình ảnh minh họa; từ tuyên truyền giáo dục bằng tiếng Kinh, chuyển sang “song ngữ” (tiếng Kinh với tiếng dân tộc sở tại) nên bà con dễ tiếp thu, qua đó tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của cán bộ và nhân dân về âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, gắn với trách nhiệm của cá nhân trong lao động, sản xuất, góp phần xây dựng và bảo vệ quê hương, bảo vệ Tổ quốc. 

Theo Đại tá Hoàng Ngọc Thành, Bí thư Đảng ủy, Phó tư lệnh Binh đoàn 15: Tây Nguyên có địa bàn rộng, nhiều dân tộc sinh sống, nên công tác tuyên truyền và GDQP gặp không ít khó khăn. Nhận thức về nhiệm vụ GDQP của một số cấp ủy, cán bộ cơ sở chưa đầy đủ, thậm chí có đồng chí còn quan niệm đó là nhiệm vụ riêng của quân đội. Việc củng cố, kiện toàn, xây dựng quy chế phối hợp và chương trình hoạt động còn chậm, nội dung dàn trải, chưa tập trung giải quyết những vấn đề bức xúc đặt ra… do đó hiệu quả GDQP, đặc biệt cho đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số chưa cao.

Từ thực tế nêu trên, để công tác GDQP đi vào chiều sâu, đạt hiệu quả, các địa phương, đơn vị chủ động đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng về cơ sở, bồi dưỡng nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ các cấp. Cấp ủy các cấp cần phát huy tốt vai trò tham mưu của hội đồng GDQP và cơ quan quân sự trong đổi mới hình thức tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng; trong đó quan trọng nhất là xác định đúng đối tượng, nội dung phù hợp, dễ hiểu, sát với đặc điểm tình hình địa bàn, tập trung giải quyết các vấn đề bức xúc, những khó khăn, vướng mắc đang diễn ra ở địa phương, như: Chấp hành pháp luật về đất đai, tôn giáo, phòng, chống vượt biên trái phép... Phương pháp giáo dục bảo đảm dễ hiểu, dễ nhớ, phù hợp với trình độ nhận thức của đối tượng.

Trong 3 năm qua, theo chỉ đạo của Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 5, các tỉnh: Gia Lai, Kon Tum, Đắc Lắc… đã thực hiện tốt chủ trương “Gắn công tác tuyển chọn thanh niên nhập ngũ với đào tạo cán bộ cơ sở, ưu tiên cho các xã đặc biệt khó khăn”. Đây là nét mới phù hợp, nhằm trang bị kiến thức về QPAN cho lực lượng nguồn cán bộ cơ sở, nhất là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Lực lượng cán bộ cơ sở được đào tạo về QPAN và một bộ phận thanh niên sau khi hết nghĩa vụ quân sự trở về là những nhân tố tích cực trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, cũng như tổ chức GDQP ở cơ sở.

 Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Đoàn Văn Nhất, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Kon Tum, cho biết: “Bộ CHQS tỉnh và ban CHQS các huyện, thành phố đã chủ động tham mưu và tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất giữa các cấp, các ngành trong công tác GDQP bằng nhiều hình thức, biện pháp phong phú, đa dạng, phù hợp. Bộ CHQS tỉnh chỉ đạo và giao nhiệm vụ cho Trường Quân sự tỉnh đào tạo, bồi dưỡng kiến thức QPAN cho các đối tượng đúng quy định, bảo đảm chất lượng. Nhờ vậy, công tác GDQP góp phần quan trọng tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, các tổ chức trong hệ thống chính trị các cấp và bà con đồng bào các dân tộc đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần củng cố nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, xây dựng "trận địa lòng dân" ngày càng vững chắc.                     

Bài và ảnh: LÊ QUANG HỒI