Đóng quân trên huyện đảo Cô Tô (tỉnh Quảng Ninh), cách xa đất liền gần 100km, đất đảo chủ yếu là cát, khô cằn và nhiễm mặn. Vậy mà, nhiều năm nay, cán bộ, chiến sĩ Phân đội đảo Cô Tô (Đơn vị H42, Quân khu 3) tự túc 100% rau xanh và thực phẩm, chưa kể số lượng đủ dự trữ khi giáp hạt và mùa mưa bão.

Đàn bò của phân đội đảo Cô Tô

Tiếp chúng tôi, Thiếu tá Nguyễn Huy Toàn, Phân đội trưởng Phân đội đảo Cô Tô, cho biết: “Thành tích tăng gia đạt cao nhất kể từ khi toàn Phân đội thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với thực hiện Di chúc của Bác Hồ. Nghị quyết Đảng ủy đơn vị quyết tâm tập trung đẩy mạnh công tác tăng gia, sản xuất; mỗi chi bộ, tổ đảng đều đăng ký chỉ tiêu phấn đấu cụ thể”.

Theo anh Toàn, tập trung đẩy mạnh tăng gia sản xuất là biện pháp “làm theo” Bác thiết thực, phù hợp với điều kiện đóng quân của đơn vị. Lời căn dặn của Bác khi đến thăm bộ đội và nhân dân trên đảo Cô Tô (ngày 9-5-1961) vẫn luôn “nóng hổi” đối với các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đảo: “... Đảo xa đất liền, phải đẩy mạnh tăng gia sản xuất để tự túc được lương thực, thực phẩm, còn để dự trữ phòng khi giáp hạt và mùa mưa bão”…

Như để chứng minh với chúng tôi về những điều anh Toàn vừa nói, Thiếu tá Vũ Đình Hường, Chính trị viên phó Phân đội, dẫn chúng tôi đi thăm khu tăng gia tập trung của đơn vị.

Khi trời còn chưa sáng hẳn, chúng tôi đã thấy rất đông cán bộ, chiến sĩ đang cuốc xới đất, thu hoạch rau xanh... Anh Hường giải thích: “Ngoài đảo nắng sớm, gay gắt hơn rất nhiều trong đất liền, nên công việc chăm sóc và thu hoạch rau phải tranh thủ làm vào buổi sáng sớm và chiều muộn, cây rau mới không bị héo”.

Tìm hiểu tôi mới biết, trồng rau trên đảo Cô Tô cũng công phu không kém Trường Sa. Bộ đội ở đây phải tự tạo những tấm bê tông (mỗi tấm dày 5cm, dài 1,5m, rộng 30cm), xếp nối nhau như những “bức tường” nhỏ để giữ chất màu và độ ẩm cho các luống rau. Khâu cải tạo đất cũng “ngốn” nhiều công sức bộ đội, vì thổ nhưỡng trên đảo chủ yếu là đất đồi pha cát, cằn cỗi. Cùng với việc “chắt chiu” đất màu vận chuyển về vườn rau chuyên canh của đơn vị, bộ đội còn tổ chức thu gom chất thải từ khu chăn nuôi tập trung, đào hố ủ với lá cây làm phân bón. Từ năm 2008 đến nay, đơn vị đã vận chuyển được hơn 300m3 đất màu bổ sung cho khu tăng gia tập trung (diện tích gần 10.000m2 và 400m2 giàn trồng củ, quả). Được chăm sóc cẩn thận nên loại rau nào cũng phát triển tươi tốt, vườn cây ăn quả (đu đủ, chuối, bưởi...) sai trĩu cành. Rau xanh không chỉ đủ phục vụ bữa ăn bộ đội, mà còn dư để chế biến dự trữ... Trung bình mỗi năm, đơn vị tiết kiệm được hàng chục triệu đồng từ trồng rau.

Các luống rau của bộ đội đảo Cô Tô đều được chắn bằng các tấm bê tông để giữ nước và màu nên phát triển tươi tốt

Phát triển tăng gia theo mô hình VACR nên đạt hiệu quả cao. Phong trào “trồng cây gây rừng” vừa cải tạo môi trường sinh thái, vừa làm nguồn thức ăn để đơn vị duy trì đàn gia súc hơn 150 con (trâu, bò, dê, lợn) và đàn gà, vịt hơn 360 con. Hệ thống ao hồ của đơn vị rộng hơn 2.500m2 mặt nước, hầu hết đều được kè đá. Anh Hường cho biết: “Trên đảo, hải sản rất rẻ, nhưng chúng tôi vẫn tận dụng địa hình nơi trũng thấp đào ao để trữ nước mưa, nước ngọt, vừa thả cá, vừa lấy nước tưới cây, làm vệ sinh chuồng trại. Hiện nay, đơn vị đã thả hơn 10.000 cá giống”… Tích cực tăng gia nên đơn vị đã “tự cung, tự cấp” 100% thực phẩm. Giá thịt gia súc nhập bếp phục vụ bữa ăn của bộ đội thấp hơn ngoài thị trường hơn 5.000 đồng/kg.

Mặc dù còn rất nhiều khó khăn, đảo xa đất liền, mọi công tác đảm bảo đều thiếu thốn, như: chưa có lưới điện quốc gia (sinh hoạt buổi tối phải dùng máy phát điện, gần đây mới có điện năng lượng mặt trời); khi mưa bão, phải dùng đèn dầu hoặc nến; nước sạch trên đảo giá 7.000 đồng/m3, điện gần 17.000 đồng/kw... song bộ đội đảo Cô Tô đã đoàn kết, tự lực, khắc phục mọi khó khăn “làm theo” lời Bác dạy. Tăng gia sản xuất giỏi nay đã trở thành truyền thống, niềm tự hào của bộ đội trên đảo, góp phần không nhỏ xây dựng tuyến đảo Đông Bắc giàu về kinh tế, ổn định về chính trị, vững mạnh về quốc phòng, an ninh.

Rời Cô Tô vào đất liền, tôi vẫn băn khoăn về lời tâm sự của anh Toàn: “Bấy lâu nay bộ đội trên đảo ước ao xây dựng được hệ thống tưới tiêu tự động, đẩy nước ngọt từ dưới ao lên khu tăng gia tập trung. Hiện nay, mỗi giờ tăng gia, quân số dành cho nhiệm vụ chuyển nước ngọt cần hai tiểu đội, vì đoạn đường dài và phải leo dốc cao...”.


Bài và ảnh: MAI PHƯƠNG