Trước năm 2004 bản Đát vẫn là địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh Yên Bái, tỉ lệ nghèo đói chiếm hơn 59%. Đường từ trung tâm xã vào bản gập ghềnh, lầy lội và thường bị lũ ống đổ về, chia cắt, cô lập sau mỗi trận mưa lớn. Đêm xuống, bản Đát chìm trong bóng tối của núi rừng; các phương tiện thông tin, nghe nhìn hầu như không có. Cái đói, cái nghèo đeo đẳng bà con tưởng chừng không bao giờ dứt…

Nhà văn hóa bản Đát đang được xây dựng trên diện tích đất do CCB Đặng Hồng Quân tặng. Ảnh: Xuân Cát

Năm 2004, Đại tá Đặng Hồng Quân nghỉ hưu, trở về nơi chôn rau cắt rốn của mình - bản Đát, xã Tân Đồng, huyện Trấn Yên - nơi đồng bào Dao còn bộn bề khó khăn trong cuộc sống. Ngay trong buổi họp chi bộ đầu tiên, Đại tá Đặng Hồng Quân mạnh dạn đưa ra kế hoạch và thể hiện quyết tâm giúp đỡ đồng bào vươn lên trong cuộc sống, thoát khỏi đói nghèo. Tại cuộc họp, ông tự nguyện bỏ ra 10 triệu đồng và vận động cựu chiến binh, bà con góp thêm 5 triệu đồng để mua vật liệu… rồi cùng chặt tre, gỗ chôn cột, kéo gần 2km dây trục đưa điện về bản. Thế là chỉ một tuần sau khi trở về quê sinh sống, ông Quân đã giúp người dân bản Đát có điện phục vụ sinh hoạt.

Những ngày sau đó, Đại tá Đặng Hồng Quân lại miệt mài khảo sát, tìm đến những khe nước từ dãy núi cao, rồi vận động bà con cùng kè đá, xây bờ ngăn nước. Trước hoàn cảnh người dân còn nhiều khó khăn, ông lại tự mình đầu tư hơn 5.000m ống nhựa, rồi huy động lực lượng đào rãnh men theo sườn núi, ven đồi, chôn ống dẫn nước từ độ cao gần 100m về thôn. Có nước, đời sống của bà con bản Đát được cải thiện đáng kể, đặc biệt 30/84 hộ làm được ruộng bậc thang trồng lúa nước.

 Để tận dụng nguồn nước và làm gương cho bà con noi theo, ông mạnh dạn đào ao nuôi cá. Tận mắt chứng kiến hiệu quả của mô hình kinh tế mới, hàng chục hộ dân trong bản cũng đào ao nuôi cá ngay cạnh nhà, vừa có cá ăn, cá bán, vừa nuôi vịt cho trứng, làm thức ăn, vì vậy đời sống được cải thiện rất nhiều.

Nhờ có “ông đại tá” thường xuyên vận động, giúp đỡ mà đến nay bà con bản Đát không còn phát nương làm rẫy nữa, thay vào đó là trồng rừng; 100% hộ hội viên cựu chiến binh có xe gắn máy, 90% bà con trong thôn có ti vi và nhiều người có điện thoại…

PHÚ LÂM