Cuốn hút và khơi mở tiềm năng

QĐND Online - Được tổ chức vào ngày 9-4-2009, Hội thi sáng tạo kỹ thuật Học viện Phòng không-Không quân lần thứ nhất có 14 đơn vị tham gia với 46 sản phẩm được đưa vào dự thi. Theo thể lệ của Hội thi, các sản phẩm đạt giải phải hội tụ đủ 3 yếu tố: tính mới, tính sáng tạo; khả năng áp dụng vào thực tiễn và hiệu quả sản phẩm mang lại.

Ý tưởng nảy sinh từ thực tiễn

Bên cạnh 46 sản phẩm tham gia dự thi, được trưng bày tại Hội thi còn có “Thiết bị huấn luyện kíp chiến đấu tiểu đoàn Tên lửa phòng không C-125M” của Thiếu tướng-Giáo sư-Tiến sĩ Trần Nam Xuân-Giám đốc Học viện (giải nhất Quân chủng năm 2008); “Sa bàn mô phỏng dây chuyền sản xuất đạn tên lửa 5Я-23” của Thượng tá Lê Hải Triều-giảng viên Khoa Tên lửa (giải nhì toàn quân). Những đơn vị có nhiều sản phẩm dự thi nhất phải kể đến là Khoa Kỹ thuật Hàng không (9 sản phẩm), Khoa R-ađa (4 sản phẩm)… Không chỉ có sức cuốn hút đội ngũ giảng viên, Hội thi còn có sự góp mặt của học viên đến từ Hệ 1, Hệ 2, phân đội6 và phân đội7 với 9 sản phẩm dự thi.

Giới thiệu sản phẩm “Máy tập đài ra-đa Π18” của Khoa Ra-đa

Gặp Thượng tá-Thạc sĩ Nguyễn Bá Thảo-Trưởng bộ môn Máy bay động cơ-Khoa Kỹ thuật Hàng không bên sản phẩm có tên gọi “Thiết bị thí nghiệm đo tần số dao động riêng của lá máy nén, lá tua bin động cơ tua bin khí hàng không” do anh là tác giả, anh tâm sự: “Đây là ý tưởng được các giảng viên trong Bộ môn ấp ủ từ khá lâu. Xuất phát từ thực tiễn của nhà trường là phương pháp xác định tần số dao động riêng của lá máy nén, lá tua bin hoàn toàn dựa trên lý thuyết mà không có phương tiện để kiểm chứng tính chính xác của các phép tính này. Trong khi đó, tần số này có ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của lá máy nén, lá tua bin cũng như vấn đề bảo đảm an toàn bay trong quá trình khai thác kỹ thuật hàng không. Từ thực tế đó, ý tưởng sản xuất ra thiết bị này được hình thành”.

Theo anh Thảo, thiết bị đã đáp ứng tốt các thông số kỹ thuật đề ra và thực hiện tốt các bài thí nghiệm. Cũng nhờ thiết bị này mà học viên có thể kiểm chứng tính chính xác trong các phép tính xác định tần số dao động riêng của lá máy nén, lá tua bin. Cũng từ đó, lý thuyết đã… xích lại gần hơn với thực tiễn.

Trong một vài năm trở lại đây, sản phẩm Máy tập đài ra-đa Π18 cũng đã được các đơn vị trong Quân chủng biết đến và thu hút được sự quan tâm đặc biệt của các đơn vị ra-đa và các tiểu đoàn Tên lửa C75M bởi tính năng ưu việt của nó. Đó là sản phẩm do Thượng tá Hà Tiến Chích-Trưởng bộ môn Π18-Khoa Ra-đa là tác giả. Trao đổi với Thượng tá Hà Tiến Chích, anh kể với chúng tôi về duyên cớ đưa anh đến với sản phẩm này: “Ở Học viện, mỗi khi mở đài ra-đa Π18 phục vụ huấn luyện thực hành, toàn bộ hệ thống vi tính tại khu vực giảng đường đều treo máy do nhiễu sóng điện từ. Ngoài ra, đài ra-đa Π18 của Học viện qua nhiều năm sử dụng nên đã xuống cấp, trong khi đó linh kiện thay thế rất khan hiếm; rồi lượng xăng dầu phục vụ cho đài hoạt động cũng không phải là ít… Từ những tính toán “thiệt hơn” đó mà chúng tôi đã mày mò, thiết kế và sản xuất ra sản phẩm này”.

Qua trao đổi với các tác giả của một số sản phẩm khác, điều mà chúng tôi dễ nhận thấy là ý tưởng về mỗi sản phẩm đều được họ “thai nghén” từ nhu cầu nâng cao chất lượng dạy-học, và nhất là khi họ phải đối diện với những khó khăn từ thực tiễn. Ý tưởng nảy sinh từ thực tiễn, đó là mẫu số chung của những sản phẩm quy tụ tại Hội thi năm nay.

Trước hết, vẫn phải bắt đầu từ thực tiễn

Tuy là lần đầu tiên tổ chức, nhưng các bước chuẩn bị cho Hội thi vẫn được tiến hành khá bài bản và chu đáo. “Ngay từ tháng 10-2008, Học viện đã ra chỉ thị, triển khai kế hoạch và thông báo thể lệ cuộc thi đến các đầu mối trực thuộc. Tiếp đó, sản phẩm được tuyển chọn chặt chẽ từ cấp cơ sở và lập hồ sơ gửi lên Ban chỉ đạo Hội thi. Đầu tháng 3-2009, Ban chỉ đạo tiến hành thẩm định các hồ sơ dự thi, kiên quyết loại những sản phẩm không đạt yêu cầu. Bởi thế, lọt được vào Hội thi đều là những sản phẩm có chất lượng tốt” - Đại tá Phan Văn Ước- Phó trưởng Phòng KHCN và MT- Phó trưởng Ban chỉ đạo Hội thi cho biết.

Sản phẩm bàn thí nghiệm đo tốc độ vòng quay của khoa Kỹ thuật Hàng không tại hội thi.

Xuất phát từ tính đa dạng về chức năng, nhiệm vụ của các khoa giáo viên, đơn vị mà các sản phẩm tham dự Hội thi cũng… muôn hình, muôn vẻ. Nếu ở các khoa chuyên ngành, sản phẩm chủ yếu là các thiết bị, máy móc phục vụ huấn luyện thực hành như: Phòng tập chỉ huy bay của Khoa Dẫn đường-Thông tin-Khí tượng; máy tập đài ra-đa Π16, Π18, Π37 của Khoa ra-đa; thiết bị định vị moóc chở anten YHB của Khoa Tên lửa… thì ở các khoa như: Khoa học cơ bản, Kỹ thuật cơ sở, Lý luận Mác-Lênin, Công tác Đảng, công tác chính trị… phần lớn sản phẩm lại là các giáo trình được xây dựng trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin như: ứng dụng phần mềm Pronunciation power trong giảng dạy ngữ âm tiếng Anh của Khoa Khoa học cơ bản; Mô phỏng chuyến bay của máy bay M-28 dựa vào file số liệu của hộp đen của Khoa Kỹ thuật cơ sở; Giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin xây dựng bài giảng “Công tác Đảng, công tác chính trị trong chiến đấu ở đại đội phòng không” của Khoa CTĐ, CTCT... Có những sản phẩm có giá thành hàng trăm triệu đồng, nhưng có những sản phẩm chỉ cần đầu tư một lượng kinh phí khá khiêm tốn. Song có một điểm chung là những sản phẩm này đều hàm chứa lượng chất xám khá cao.

Kết thúc Hội thi, giải nhất tập thể đã được trao cho Khoa Kỹ thuật Hàng không, giải nhì tập thể thuộc về Khoa rađa và giải ba tập thể được trao cho Tiểu đoàn 6. Có 2 sản phẩm được trao giải nhất; 2 sản phẩm được trao giải nhì; 2 sản phẩm được trao giải ba và 2 sản phẩm đạt giải khuyến khích. Ban Tổ chức cũng đã lựa chọn được 7 sản phẩm đưa đi tham dự Hội thi Sáng tạo kỹ thuật Quân chủng PK-KQ lần thứ nhất.

Bài và ảnh: Phạm Hoàng Hà