Những năm gần đây, quân đội một số nước được bổ sung loại trang bị phòng hộ, phương tiện, vũ khí, khí tài mới, trong đó có nhiều loại phát triển dựa trên công nghệ phỏng sinh học. Công nghệ phỏng sinh học là sự tổng hợp những thành tựu nghiên cứu mới nhất của lĩnh vực công nghệ sinh học, kỹ thuật tự động điều khiển, công nghệ vật liệu và các lĩnh vực công nghệ tiên tiến khác. Đặc điểm dễ thấy nhất của công nghệ phỏng sinh học là tạo ra những sản phẩm có đặc tính giống tự nhiên, bắt chước hoạt động của một chủng loại sinh vật nhất định, nhưng phát triển ở trình độ cao hơn, nằm trong sự kiểm soát của con người.

Công nghệ phỏng sinh học đang được ứng dụng mạnh mẽ trong lĩnh vực ngụy trang quân sự. Điển hình là việc phát triển các loại vật liệu ngụy trang dựa trên sự biến đổi màu của kỳ nhông. Kỹ thuật phỏng sinh giúp các nhà khoa học tạo ra các chíp điện tử, các thiết bị cảm biến ánh sáng, làm cho các loại quần áo rằn ri, các loại lưới ngụy trang đổi màu theo ánh sáng, màu sắc môi trường xung quanh. Công ty công nghệ Phrôn-ti-ơ (Mỹ) đã được đầu tư gần 1,5 triệu USD để nghiên cứu phát triển vật liệu ngụy trang “thông minh”, dựa theo công nghệ phỏng sinh, có khả năng tự điều chỉnh chuyển màu và hình dạng phù hợp theo môi trường xung quanh. Các loại vật liệu này đã được lục quân và hải quân Mỹ thử nghiệm.

Mô phỏng cấu trúc cơ thể sinh vật, nhất là cơ thể người để chế tạo các loại vật liệu đặc biệt đang được các nhà khoa học quân sự chú ý. Quân đội khối NATO đã hợp tác nghiên cứu, thử nghiệm loại vật liệu phỏng theo kết cấu của xương người. Đây là vật liệu rất tiên tiến, có tính đàn hồi, chịu được cường độ hoạt động cao, đặc biệt là khả năng chuyển động linh hoạt, rất phức tạp giữa xương-sụn và cơ. Nếu thành công, loại vật liệu mới này sẽ giải quyết được vấn đề rất khó khăn trong kỹ thuật là tạo ra các chi tiết chịu được sự mài mòn, làm việc lâu bền trong các khớp ghép nối của hệ thống máy móc, vũ khí, khí tài quân sự. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng nghiên cứu, tổng hợp vật liệu trên cơ sở phỏng theo cơ thể bào ngư thu các tinh thể các-bon-nát can-xi trong nước biển để tạo nên vỏ có độ cứng cao gấp nhiều lần so với các loại gốm, sứ cao cấp.

Vật liệu phỏng theo cơ thể sinh vật đang mở rộng ứng dụng để chế tạo các loại phương tiện bay không người lái dùng trong trinh sát, phát hiện tác nhân sinh học, hóa học, phóng xạ và trinh sát tình báo chiến trường. Quân đội Anh đang triển khai chương trình nghiên cứu phương tiện bay không người lái có cánh vẫy được như côn trùng. Cục DARPA (Mỹ) cũng đang triển khai nghiên cứu sự chuyển động của các loại côn trùng như bọ cánh cứng, nhặng, ong nghệ để phát triển các loại thiết bị bay không người lái, chế tạo động cơ máy bay, tên lửa hoạt động theo nguyên lý phỏng sinh học. Tuy đã thu được những thành tựu nhất định, nhưng để chế tạo những cỗ máy, thiết bị hoạt động như các loại sinh vật không đơn giản, nhất là về kỹ thuật động lực. Những khó khăn về công nghệ, chi phí cho nghiên cứu khiến cho các loại trang bị, khí tài phỏng sinh học chưa thể đưa vào khai thác, sử dụng phổ biến trong các hoạt động quân sự trong vòng mười năm tới.

DƯƠNG NAM HÒA