Chủ động thu thập thông tin, khẩn trương tìm kiếm

QĐND - Thiếu tướng Trần Văn Minh, Cục trưởng Cục Chính sách (Tổng cục Chính trị), Chánh văn phòng Ban chỉ đạo Quốc gia 1237 cho biết: Việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (HCLS) Quân tình nguyện Việt Nam hy sinh trên chiến trường Cam-pu-chia đang gặp những khó khăn nhất định, đòi hỏi công tác quy tập cần chủ động thu thập thông tin, khẩn trương tìm kiếm để sớm đưa HCLS hồi hương.

Dân vận tốt để thu thập thông tin

Tại buổi Hội đàm giữa Ủy ban chuyên trách Chính phủ Việt Nam và Ủy ban chuyên trách Chính phủ Cam-pu-chia về tìm kiếm, cất bốc, hồi hương HCLS Quân tình nguyện Việt Nam hy sinh trên chiến trường Cam-pu-chia mới đây, Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, nhấn mạnh: Mặc dù thông tin liên quan đến liệt sĩ ngày càng ít nhưng các đơn vị chức năng, đặc biệt là các đội tìm kiếm, quy tập HCLS (đội K) phải chủ động thu thập, rà soát kỹ, dứt điểm từng địa bàn, làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất để sớm đưa HCLS hồi hương. Quá trình tìm kiếm, quy tập cần kết hợp làm tốt công tác dân vận để thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa quân đội và nhân dân hai nước Việt Nam – Cam-pu-chia.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, từ nhiều năm nay các đội K luôn chủ động nắm bắt thông tin, thực hiện nhiệm vụ gắn với công tác dân vận. Đại tá Vũ Văn Sơn, Đội trưởng Đội K52 (Bộ CHQS tỉnh Gia Lai), cho biết: “Để có được thông tin, ngoài công tác chuyên môn, đi tới đâu chúng tôi đều kết hợp làm công tác dân vận thông qua khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, tặng quà nhân dân địa phương, vừa để củng cố mối quan hệ, vừa thuận tiện hỏi thăm về địa hình, khu vực chôn cất HCLS trong những năm chiến tranh”. Với phương pháp đó, suốt 15 năm làm nhiệm vụ, Đội K52 đã đi qua gần 1.000 phum, sóc trên nước bạn, khám chữa bệnh và cấp thuốc cho khoảng 3.500 lượt người dân, sơ cứu những ca bệnh nặng và tai nạn giao thông, cứu đói cho hàng trăm người dân sở tại bằng tình cảm thân thiết như với chính nhân dân nước mình. Nhờ đó, Đội K52 đã nhận được nhiều thông tin quý giá giúp tìm thấy và đưa hàng nghìn HCLS hồi hương. Anh Sơn, nhớ lại: Có lần tìm kiếm, quy tập ở tỉnh Prếch Vi-hia (Preah Vihera), xác định được vị trí hài cốt liệt sĩ đang nằm dưới móng nhà của người dân, chúng tôi phải mất nửa tháng làm công tác dân vận để thỏa thuận di dời nhà và đền bù. Chính từ tình cảm và sự kiên trì mà chúng tôi đã cảm hóa được một người nguyên là Trung đoàn trưởng quân Pôn Pốt, tình nguyện chỉ chỗ cho đội tìm thấy 45 bộ hài cốt khác.

Truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ Quân tình nguyện Việt Nam hy sinh trên chiến trường Cam-pu-chia tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Bình Phước tháng 7-2014. Ảnh: NGỌC TUÂN

Sau mấy chục năm kết thúc chiến tranh, địa hình nước bạn đã có nhiều thay đổi nên thông tin tìm kiếm cũng ít dần. Bởi vậy, chỉ cần một chút manh mối là các cán bộ, chiến sĩ Đội K lại kiên trì tìm kiếm, không bỏ sót bất cứ nguồn tin nào. Thượng tá Phạm Đức An, Chính trị viên Đội K72 (Bộ CHQS tỉnh Bình Phước), kể: Năm 2014, tại địa bàn chúng tôi đảm nhiệm có ngọn núi Năm Ngàn, ở đó chôn cất 12 liệt sĩ của ta nhưng dãy núi rất lớn, địa hình hiểm trở nên suốt hơn 10 năm đội không tìm được. Cuối cùng, qua công tác dân vận chúng tôi biết và tìm gặp, thuyết phục được một nhà sư nắm rõ thông tin giúp đỡ, dẫn tới tận nơi và đã tìm được 12 HCLS đưa về nước. Từ thực tiễn đó, chúng tôi rút ra một điều là, muốn hoàn thành nhiệm vụ nhất thiết phải chủ động tìm kiếm thông tin, kết hợp làm tốt công tác dân vận để có được sự giúp đỡ quý giá.

Trong những chuyến làm nhiệm vụ trên nước bạn, các đội K luôn tranh thủ thời gian giúp người dân làm đồng, thu hoạch hoa màu và khám bệnh từ thiện. Ngay cả nơi ở, các anh cũng lựa chọn trong khuôn viên nhà chùa, gần khu trường học để tiện làm công tác dân vận và nắm bắt được nhiều thông tin.

Theo Văn phòng Ban chỉ đạo Quốc gia 1237, mùa khô năm 2014-2015 đã có 701 HCLS Quân tình nguyện Việt Nam hy sinh trên chiến trường Cam-pu-chia được quy tập, hồi hương; trong đó có 19 HCLS xác định được tên, quê quán. Ước tính hiện còn gần 5.000 HCLS nằm trên đất Cam-pu-chia. Chính phủ hai nước đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành việc cất bốc, hồi hương HCLS vào năm 2020 và sẽ tiếp tục tìm kiếm khi còn thông tin.

Quyết tâm vượt khó

Mùa khô năm 2015-2016, Ủy ban chuyên trách Chính phủ Việt Nam xác định, tăng cường công tác tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân tiếp tục cung cấp thông tin mộ liệt sĩ. Các đơn vị trực tiếp làm nhiệm vụ quy tập khắc phục mọi khó khăn, nâng cao hiệu quả tìm kiếm, hồi hương liệt sĩ. Mục tiêu ấy đòi hỏi các đội K phải chạy đua với thời gian để hoàn thành nhiệm vụ. Trong khi đó, nguồn thông tin để tìm kiếm, quy tập HCLS Quân tình nguyện Việt Nam ngày càng hiếm, độ chính xác cũng giảm đi rất nhiều do địa hình thay đổi, trí nhớ của những người đồng đội không còn minh mẫn và tài liệu lưu trữ bị thất lạc.

Theo Đại tá Lê Văn Mỹ, Chính trị viên Đội K71 (Bộ CHQS tỉnh Tây Ninh), trên địa bàn các tỉnh thuộc Cam-pu-chia, sự phát triển khá nhanh của đô thị, nhà xưởng làm cho rừng núi năm xưa mất dần nên dấu tích chiến tranh ngày càng mai một, gây khó khăn lớn cho công việc tìm kiếm. Dù vậy, các đội K vẫn bền bỉ làm nhiệm vụ với quyết tâm và niềm tin sắt đá.

Nhớ lại một kỷ niệm trong chuyến công tác mới đây tại Cam-pu-chia, Thượng tá Trần Văn Hùng, Đội trưởng Đội K73 (Bộ CHQS tỉnh Long An) nói: “Mùa khô ở nước bạn nóng như lửa đốt, nước sinh hoạt cực kỳ khan hiếm. Anh em chúng tôi phải chắt chiu từng giọt nước đọng lại trong các hốc đá, thân tre để uống. Thế nhưng, chúng tôi vẫn động viên nhau vượt mọi khó khăn, tìm kiếm càng nhanh, càng hiệu quả thì nhiệm vụ càng sớm hoàn thành. Bởi vậy, ai cũng nỗ lực làm việc quên cả thời gian. Đây không chỉ là nhiệm vụ thiêng liêng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim người chiến sĩ đối với những đồng đội đã anh dũng hy sinh trên đất bạn”.

Tâm sự của anh Hùng được Trung tá Bùi Minh Tuấn, Chính trị viên Đội K73, tiếp tục chia sẻ: “Để tìm được một HCLS chúng tôi phải đổ bao công sức với ý chí quyết tâm không để sót đồng đội. Có những địa điểm chúng tôi phải tìm kiếm đến 6-7 lần dưới thời tiết khắc nghiệt; đối chiếu bản đồ, kiểm chứng thông tin để khẳng định nơi đó không còn hài cốt đồng đội. Lúc ấy, chúng tôi mới chuyển địa điểm khác”.

Quyết tâm chung của các đội K là dù khó khăn đến đâu cũng phải tranh thủ sự giúp đỡ, tạo điều kiện về mọi mặt của chính quyền, nhân dân nước bạn, phấn đấu đưa toàn bộ HCLS Quân tình nguyện Việt Nam hồi hương. Đại tướng Pol Saroeun, Tổng tư lệnh Quân đội Hoàng gia Cam-pu-chia khẳng định: “Chính phủ và Quân đội Cam-pu-chia sẽ phối hợp chặt chẽ và tạo mọi thuận lợi để công tác tìm kiếm, quy tập HCLS Quân tình nguyện Việt Nam sớm hoàn thành. Đây là tình cảm, trách nhiệm và sự biết ơn của nhân dân Cam-pu-chia đối với các cán bộ, chiến sĩ Quân tình nguyện Việt Nam đã hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước chúng tôi”.

HOÀNG THÀNH