QĐND - Để bắn rơi máy bay ném bom chiến lược B-52 và làm nên thắng lợi của Chiến dịch Phòng không 12 ngày đêm tháng 12-1972, nét nổi bật nhất là ta đã dự báo, chọn hướng chính xác, xây dựng được thế trận chủ động đón đánh địch.

Từ thực tế nghiên cứu quy luật hoạt động của địch trong chiến tranh phá hoại, ta thấy trong những đợt đánh lớn vào Hà Nội, đường bay tiến công của địch cấu tạo hoàn toàn dựa vào các đỉnh núi cao từ hướng Nam, Tây Nam, Tây Bắc. Trên các hướng này, do địa hình phức tạp, lực lượng phòng không ta khó cơ động triển khai đánh chặn từ xa, địch có nhiều địa tiêu thuận lợi cho quan sát bằng ra-đa và các điểm kiểm tra khi bay. Trên cơ sở nghiên cứu, dự báo khoa học và chính xác, ta xác định được các hướng chủ yếu của địch khi lấy điểm kiểm tra cuối cùng trước khi tiến công Hà Nội.

Từ việc xác định hướng chủ yếu, lực lượng trinh sát trên không bố trí nhiều tuyến kết hợp nhiều phương pháp, phát hiện địch từ cự ly rất xa. Ta chủ động kết cấu thế trận phòng không rộng khắp, phát huy thế mạnh của từng lực lượng tham gia chiến dịch, liên kết hỏa lực vòng trong và vòng ngoài. Không quân tiêm kích đánh chặn máy bay B-52 ở vòng ngoài từ Yên Bái đến Thanh Hóa. Tên lửa phòng không bố trí thành hai cụm lớn ở Hà Nội và Hải Phòng, sử dụng lực lượng tên lửa phòng không bảo vệ Hải Phòng kết hợp làm nhiệm vụ đánh địch trên hướng đông Hà Nội. Hình thành cụm lực lượng có trọng điểm tập trung trên hướng chủ yếu và khu vực quan trọng, vừa tạo ra thế trận phòng không rộng khắp, có chiều sâu để đánh được cả máy bay B-52 và các loại máy bay chiến thuật của địch.

Thực tế đã diễn ra như ta nhận định, sáng ngày 18-12-1972, ta phát hiện ra hướng bay của 2 máy bay trinh sát không người lái và từ đó xác định chính xác hơn hướng đột nhập của địch. Nhờ vậy sau 12 ngày đêm, quân và dân ta đã thực hành một chiến dịch phòng không tiêu diệt máy bay Mỹ xuất sắc. Theo thống kê trong 12 ngày đêm các tốp máy bay B-52 sử dụng hướng chủ yếu trong 2/3 số phi vụ tập kích Hà Nội, phần lớn máy bay B-52 và F-111 bị bắn rơi trên hướng này. Trong trận then chốt quyết định đêm 26 và ngày 27- 12, trong 8 chiếc máy bay B-52 bị bắn rơi thì có 6 chiếc rơi trên hướng chủ yếu.

Trần Văn Toản