Bồi dưỡng thông qua dự giảng

Còn 20 phút nữa là đến giờ lên lớp, thượng tá Bùi Văn Tiện, giảng viên khoa Chỉ huy tham mưu hậu cần (Học viện Hậu cần) kiểm tra lần cuối bài giảng, vật chất phục vụ huấn luyện. Theo kế hoạch được phân công, anh lên lớp giảng về nội dung bảo đảm hậu cần chiến đấu của trung đoàn bộ binh tiến công cho đối tượng học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp trung đoàn, sư đoàn. Đại tá Lưu Văn Miểu, Chủ nhiệm khoa Chỉ huy tham mưu hậu cần nói với tôi:

- Lát nữa, chỉ huy khoa sẽ tổ chức dự giảng giờ lên lớp của thầy Tiện.

- Không thông báo trước, giáo viên sao có thời gian chuẩn bị, “đánh úp” thế liệu có ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy không? Tôi hỏi.

- Không phải “đánh úp”, mà như thế mới đánh giá thực chất, toàn diện công tác giảng dạy của từng giảng viên từ công tác chuẩn bị, thực hành giảng, phương pháp sư phạm, hiệu quả sử dụng các phương tiện hỗ trợ… Với việc không báo trước, thời gian đầu thực hiện cũng gây cho giáo viên đôi chút lúng túng, nhưng khi làm thường xuyên thì ai cũng có ý thức chuẩn bị chu đáo cho bài giảng của mình trước khi lên lớp. Về nguyên tắc, tất cả các thành viên dự giảng không can thiệp vào quá trình giảng viên lên lớp.

Bằng những biện pháp tích cực, phù hợp và kiên quyết, công tác xây dựng đội ngũ giảng viên nói chung, bồi dưỡng thông qua dự giảng nói riêng ở Học viên Hậu cần những năm qua đạt được kết quả tốt. 100% giảng viên của Học viên có đủ năng lực, trình độ hoàn thành tốt nhiệm vụ, chức trách được giao, trong đó có hơn 65% đạt loại khá, giỏi; giảng viên có trình độ sau đại học chiếm hơn 60%, trong đó 15% giảng viên có trình độ tiến sĩ.

Buổi giảng của thầy Tiện diễn ra đúng theo kế hoạch. Theo dõi, tôi không nhận thấy sự lúng túng trong quá trình thể hiện nội dung, các thao tác trong quá trình giảng dạy diễn ra khá thuần thục. Không những hoàn thành bài giảng bảo đảm thời gian, thầy Tiện còn phát huy được tính tích cực của người học, đồng thời sử dụng hiệu quả những phương tiện hỗ trợ, nhất là máy vi tính, đèn chiếu... Để hiểu một cách toàn diện về biện pháp bồi dưỡng giảng viên thông qua hình thức dự giảng, tôi tìm gặp đại tá Nguyễn Ngọc Tam, Trưởng phòng đào tạo và thượng tá Bùi Văn Đức, trưởng ban thanh tra phương pháp của Học viện Hậu cần. Theo anh Tam, trong những năm gần đây, Học viện Hậu cần đặc biệt chú trọng tổ chức dự giảng nhằm nâng cao năng lực, trình độ và rèn luyện đội ngũ giảng viên. Anh Tam ví von: Một giảng viên được đánh giá tốt, cũng giống như một ca sĩ. Tài năng, năng khiếu và kiến thức thanh nhạc được bộc lộ rõ nhất thông qua các tác phẩm mà ca sĩ đó trực tiếp biểu diễn trước công chúng. Vì vậy, muốn đánh giá chính xác năng lực của từng giảng viên, trực tiếp nghe các thầy giảng bài trên lớp là sự lựa chọn thích hợp và hiệu quả nhất.

Từ quan niệm trên, những năm gần đây việc thực hiện chế độ dự giảng của ban giám đốc, của từng khoa, tổ bộ môn không chỉ được thể hiện trong nghị quyết lãnh đạo mà còn được Học viện Hậu cần xây dựng thành kế hoạch hoạt động cụ thể. Căn cứ vào kế hoạch được giám đốc học viện phê chuẩn, Phòng đào tạo sắp xếp thời gian, dự kiến thành phần, xác định cụ thể việc dự giảng đối với từng giáo viên ở từng khoa, từng bộ môn. Đối với việc dự giảng ở cấp học viên, thành phần tham gia gồm ban giám đốc, các phòng chức năng có liên quan như: đào tạo, chính trị, khoa học công nghệ, chủ nhiệm khoa giáo viên có học viên được dự giảng, chỉ huy các hệ…

Kế hoạch dự giảng của học viện đối với từng giáo viên được giữ “bí mật” tuyệt đối và chỉ thông báo với giảng viên trước giờ lên lớp. Trước khi tổ chức dự giảng, ban giám đốc phân công từng thành viên tập trung theo dõi chuyên sâu từng khâu, từng bước trong quá trình giảng viên lên lớp như kiểm tra, đối chiếu việc thực hiện thủ tục bài giảng của giảng viên; chấp hành quy chế giảng dạy; nội dung bài giảng; phương pháp sư phạm, hiệu quả sử dụng các công cụ hỗ trợ… Việc đánh giá kết quả buổi dự giảng sẽ được ban giám đốc tiến hành ngay sau giờ lên lớp của giảng viên, có kết luận cụ thể và xác định thời gian sửa chữa, khắc phục nhược điểm, đồng thời giao trách nhiệm cho chỉ huy từng khoa, từng tổ bộ môn xác định biện pháp bồi dưỡng, báo cáo về phòng đào tạo.

Nói về hiệu quả việc tổ chức thực hiện chế độ dự giảng đối với giảng viên, không thông báo trước kế hoạch, đại tá Nguyễn Ngọc Tam cho biết:

- Việc tổ chức dự giảng đối với giảng viên của Học viện Hậu cần thời gian qua không những góp phần quan trọng bồi dưỡng, nâng cao trình độ một cách toàn diện cho đội ngũ giáo viên, mà còn kịp thời giúp ban giám đốc, các cơ quan chức năng điều chỉnh, bổ sung và thống nhất được nội dung giảng dạy theo từng chuyên ngành. Dự giảng còn rèn luyện giảng viên tác phong sâu sát, cụ thể, tỉ mỉ chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất trước khi lên lớp, khắc phục triệt để tình trạng đối phó, hoặc có tính “mùa vụ” trong việc đánh giá chất lượng giảng dạy của từng giảng viên.

LÊ NGỌC LONG