Những ngày cuối năm 2009, tiết trời miền biên ải Lai Châu lạnh se sắt, hoa cúc quỳ nở vàng rực rỡ khắp núi rừng báo hiệu một mùa xuân mới sắp sang. Chúng tôi ngược núi, ngược đèo, xuyên mây mù, sương giăng để đến thăm Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 356 ở  Phong Thổ  khi các anh vừa rời khu nhà bạt sau hơn một năm ở tạm để chuyển đến khu nhà mới xây còn chưa hết mùi vôi và chưa có cửa ra vào.

Đơn vị trẻ trên độ cao hơn 1.700mét

Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 356 có lẽ là Đoàn kinh tế-quốc phòng trẻ nhất ở nước ta (chính thức ra mắt tháng 9-2008) và cũng là một trong những đơn vị quân đội đóng quân cao nhất. Trụ sở chính của đoàn nằm tại xã Pa Vậy Sử có độ cao 1.740mét  so với mực nước biển.

Đại tá Hoàng Trọng Trang, Chính ủy Đoàn cho biết, đơn vị thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn huyện Phong Thổ với 8 xã biên giới trong vùng dự án gồm: Mù Sang, Tung Qua Lìn, Pa Vậy Sử, Mồ Sì San, Vàng Ma Chải, Ma Ly Chải và Sì Lờ Lầu. 8 xã biên giới có tới 65km đường biên giới với Trung Quốc, 11 cột mốc và 3 đồn biên phòng đóng quân. Trong số 64 bản thì có tới 24 bản giáp biên, tổng số dân 8 xã là gần 23.000 người thì đồng bào Mông chiếm tới hơn 43%, đồng bào Dao gần 39%,  đồng bào Hà Nhì 12,8%...

Khi chúng tôi đến, cán bộ, chiến sĩ  trong Đoàn vừa chuyển lên ở khu nhà xây, còn chưa có cửa. Ngày cũng như đêm, gió cứ quất phần phật, sương lạnh phả ra như khói bếp.

Bộ đội Đoàn 356 chăm sóc vườn rau để cải thiện bữa ăn nơi vùng cao giá rét. Ảnh: TRỌNG HẢI

Trung tá Phí Quang Sơn, cán bộ Phòng Tham mưu-Kế hoạch của Đoàn tâm sự: Dù đơn vị mới, điều kiện khó khăn, đời sống còn nhiều thiếu thốn nhưng tư tưởng, tinh thần của cán bộ, chiến sĩ luôn ổn định, yên tâm công tác. Quả thật, đến đây chúng tôi được chứng kiến điều kiện thời tiết rất khắc nghiệt: Khí hậu khô, rét đậm, rét hại kéo dài, thiếu nước, đất đai lại cằn cỗi khiến cho việc chăn nuôi, sản xuất, trồng rau rất khó, vì vậy lương thực, thực phẩm chủ yếu phải đưa từ ngoài thị xã Lai Châu vào. Thêm vào đó, xã Tung Qua Lìn còn là địa bàn trọng điểm di dời dân do sạt lở đất của tỉnh Lai Châu, giao thông đi lại khó khăn. Người từ dưới xuôi lên cũng phải ngót một tuần mới vào tới Đoàn…

Từng bước ổn định để phát triển

Theo Đại tá Hoàng Trọng Trang, hiện quân số đơn vị mới đạt 76% so với biên chế, ngân sách dự toán giai đoạn 2009-2014 của đơn vị mới giải ngân được hơn 3%, trụ sở đơn vị cũng chưa hoàn thành, nhưng hơn một  năm qua Đoàn đã nỗ lực phấn đấu đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Đơn vị đã kịp thời ổn định đời sống của cán bộ, chiến sĩ, tổ chức xây dựng bổ sung và luyện tập kế hoạch bảo vệ đơn vị. Trong năm Đoàn đã cơ động xử lí cháy rừng trên địa bàn xã Pa Vậy Sử, giúp nhân dân xã Tung Qua Lìn khắc phục hậu quả sạt lở đất, di dời 23 hộ dân, 1 trường học; sử dụng nguồn tài trợ và công lao động của cán bộ, chiến sĩ dựng 1 lớp học, 2 nhà bán trú dân nuôi có 8 phòng ở cho học sinh, làm đường, phát quang, dọn dẹp nơi ở mới cho người dân…

Bên cạnh đó Đoàn đã chủ động tăng gia trồng rau để bảo đảm được 90% lượng rau xanh cho bộ đội, phối hợp chặt chẽ với mạng lưới y tế địa phương, tiến hành khám, cấp thuốc điều trị giúp gần 300 lượt người, chuyển viện bằng xe cứu thương 19 chuyến bảo đảm kịp thời không để tử vong xảy ra. Ngoài ra đơn vị đã khai thác, sử dụng nguồn  thủy điện, nước sạch, bảo đảm cho đơn vị sinh hoạt và làm việc… Năm 2010, Đoàn 356 quyết tâm vượt khó thực hiện một số kế hoạch mới như trồng thí điểm 30ha đậu tương, hướng dẫn bà con trồng thí điểm 15ha lúa nước 2 vụ, trồng tre măng bát độ, thảo quả, cỏ voi để nuôi trâu, bò lấy thịt. Đặc biệt đề án nuôi cá hồi nước lạnh đã được phê duyệt sẽ được triển khai trong năm tới hứa hẹn mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Chúng tôi chia tay Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 356 khi trời vừa đổ bóng chiều, anh em cán bộ, chiến sĩ vẫn đang tất bật, hối hả chuẩn bị sân bãi để phục vụ cho buổi giao lưu văn hóa, văn nghệ với các đồn biên phòng và nhân dân 8 xã biên giới chào mừng 65 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam. Sương lạnh phủ kín núi rừng, gió cắt da thịt, cuộc sống vẫn khó khăn nhưng chính màu áo xanh của bộ đội biên phòng,  màu xanh của bộ đội Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 356 đã góp phần gìn giữ bình yên miền đất giữa lưng trời này.

HOÀNG TRƯỜNG GIANG