QĐND Online – Giữa tháng 10 lịch sử, những câu chuyện về đường Hồ Chí Minh trên biển, về Đoàn tàu không số, đang hiển hiện sống động trên các phương tiện thông tin đại chúng. Và giữa ngày gặp mặt của các hội viên Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển khu vực Thủ đô Hà Nội, do Bộ tư lệnh Quân chủng Hải quân tổ chức, nhiều câu chuyện về con đường độc đáo trên biển Đông lại được tái hiện. Những câu chuyện ấy đều hàm chứa một điểm chung- đó là đức hy sinh cao cả của những con người đã làm nên con đường huyền thoại ấy…
Ngày 13-10, có mặt tại Bảo tàng Hồ Chí Minh-nơi diễn ra buổi gặp mặt ý nghĩa này có 67 cựu chuyến binh Đoàn tàu không số và 42 đại biểu là vợ các cựu chiến binh. Những năm gần đây, hầu như năm nào Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển khu vực Hà Nội cũng tổ chức gặp mặt- như lời tâm sự của một phu nhân cựu chiến binh. Song năm nay, cuộc gặp như ý nghĩa hơn bởi vừa tròn 50 năm con đường huyền thoại ra đời. Mọi người gặp nhau với những cái bắt tay thật chặt. Và những câu chuyện chất chứa kỷ niệm của những tháng năm gian khổ mà hào hùng lại ùa về trong ký ức mỗi người. Bên những bộ quân phục sĩ quan, còn có những cựu chiến binh tóc đã muối tiêu, khoác trên mình bộ quân phục chiến sĩ Hải quân với niềm tự hào rạng ngời.
Cựu chiến binh-Trung tá Lê Văn Nhược, Trưởng ban liên lạc Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển, khu vực Hà Nội, bồi hồi nhớ lại: “Sau sự kiện tàu 143 bị lộ tại Vũng Rô, tháng 2-1965, địch đã ráo riết mở chiến dịch “Chống xâm nhập”, tăng cường kiểm soát, phong tỏa dày đặc trên không, trên biển và bờ biển miền Nam. Vậy nhưng, tất cả vì miền Nam ruột thịt, Đoàn tàu không số đã nghiên cứu, cho ra đời nhiều phương thức vận chuyển mới như cải trang các tàu vận chuyển thành tàu đánh cá, tàu buôn của nước ngoài; đi theo tuyến biển xa bờ và vận chuyển trên tuyến hàng hải quốc tế…”.
 |
|
Thay mặt thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến tặng quà của Bộ Quốc phòng cho 2 cựu chiến binh Đoàn tàu không số.
|
Trong những tình huống hiểm nghèo, để đảm bảo bí mật tuyệt đối cho tuyến đường này, có những lần thủy thủ đoàn đã phải hủy tàu. Cựu chiến binh Lê Văn Nhược nghẹn lời: “Trong những tình huống ấy, nhiều cán bộ, thủy thủ đã anh dũng hy sinh, nằm lại nơi biển cả cùng với con tàu thân yêu của mình”.
Gần 14 năm kể từ ngày đầu mở đường Hồ Chí Minh trên biển cho đến đại thắng mùa Xuân năm 1975, Đoàn tàu không số đã vận chuyển thành công trên 150 nghìn tấn vũ khí, đạn dược, thuốc men và hàng chục nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ chi viện cho chiến trường miền Nam. Thành quả ấy được tạo nên từ mồ hôi, sự hy sinh xương máu của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Đoàn tàu không số- điều đó đã được lịch sử khẳng định. Tuy nhiên, sự hy sinh tình cảm riêng tư của mỗi cán bộ, chiến sĩ Đoàn tàu không số, để bảo đảm bí mật cho đường Hồ Chí Minh trên biển, hẳn chưa nhiều người biết đến.
Phó Đô Đốc Nguyễn Văn Hiến, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tư lệnh Quân chủng Hải Quân thực sự xúc động khi đề cập đến sự nén lòng, hy sinh tình cảm cá nhân của các cựu chiến binh tàu không số: “Có đồng chí tập kết ra Bắc, sau bao năm xa quê, khi tàu trở về cập bến song tuyệt nhiên không được bước chân lên bờ. Có những đồng chí thấy vợ mình, thấy người yêu, người thân của mình trong đoàn dân công ra nhận vũ khí nhưng phải nén lòng lánh mặt xuống khoang tàu, ngậm ngùi qua cửa sổ trông lên cho vơi bớt nỗi nhớ nhung”.
Ông Đào Hồng Tuyển, cựu chiến binh Đoàn tàu không số, Phó trưởng ban thường trực Ban liên lạc Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển toàn quốc thì trải lòng mình: “Nếu là những lực lượng khác, sau một trận đánh thắng, sẽ có những tập thể, cá nhân được vinh danh. Nhưng với Đoàn tàu không số thì khác, để giữ được yếu tố bí mật, anh em luôn phải ẩn sau những chiến công. Đó là một trong những sự tự nguyện hy sinh của lực lượng tàu không số, chưa kể đến sự hy sinh lớn hơn đó là hy sinh xương máu, hy sinh tình cảm cá nhân. Những hy sinh lặng thầm ấy đã góp phần đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta đi đến thắng lợi cuối cùng”.
 |
|
Ông Đào Hồng Tuyển (ngoài cùng bên trái) tặng quà cho con, cháu các cựu chiến binh Đoàn tàu không số vượt khó, học giỏi.
|
Có mặt trong buổi gặp mặt ý nghĩa này còn có con, cháu các cựu chiến binh Đoàn tàu không số. Với các cháu, những câu chuyện được nghe từ cha, ông mình trong buổi gặp mặt lần này là những bài học lịch sử sống động về truyền thống đấu tranh dựng nước, giữ nước của cha ông. Cháu Tống Mỹ Linh, học sinh lớp 6, trường THCS Giảng Võ (Ba Đình, Hà Nội), con gái cựu chiến binh tàu không số-Đại úy Tống Hồng Quân, rưng rưng kể: “Qua chuyện kể của bố, cháu đã phần nào hình dung được sự anh dũng, can đảm của các ông, các bác, các chú trong Đoàn tàu không số. Gần đây, khi cùng gia đình qua Nam Định thăm bác Phan Hải Hồ, chiến sĩ tàu 69 của Đoàn tàu không số, cháu càng thêm khâm phục, kính trọng, tự hào về các bác, các chú và bố cháu. Cháu được biết, trong trận đánh với máy bay, tàu chiến Mỹ tại vùng biển miền Nam, khi bị địch bắn gãy chân, bác Hải Hồ đã dũng cảm chặt phần chân đã gãy để tiếp tục chiến đấu. Sờ tay vào ống chân đã cụt của bác, cháu đã bật khóc”.
Cùng với tiếng nấc của Mỹ Linh, nhiều người dự buổi gặp mặt cũng không cầm được nước mắt trước câu chuyện cháu kể với mọi người.
Có may mắn được dự buổi gặp mặt của Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển khu vực Hà Nội trong những ngày này, chúng tôi thêm một lần nữa được hiểu hơn về con đường bất tử-đường Hồ Chí Minh trên biển-một tượng đài vĩnh hằng của lòng quả cảm và khát vọng tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam.
“Nay tuổi đã cao, sức đã yếu song các cựu chiến binh Đoàn tàu không số không bao giờ lùi bước trước khó khăn. Khi Tổ quốc cần, chúng tôi vẫn sẽ sẵn sàng”-giọng hô đanh thép, cánh tay giơ cao của người cựu chiến binh Lê Văn Nhược, cùng tiếng vỗ tay vang dội của những người đã làm nên con đường huyền thoại, trong buổi giao lưu vẫn đang vang vọng trong suy nghĩ chúng tôi…
Bài và ảnh: Phạm Hoàng Hà