QĐND - Cứ điểm Sa Mát của quân ngụy Sài Gòn nằm trên Đường 22 cách biên giới Việt Nam và Cam-pu-chia chưa đầy 2km và cách Chi khu Thiện Ngôn của địch khoảng 5km. Ở đây địch bố trí một tiểu đoàn thiếu, có công sự phòng ngự kiên cố, để ngăn chặn các cuộc tiến công của bộ đội ta vào Chi khu Thiện Ngôn. Sa Mát là cứ điểm lợi hại để địch phòng ngự dọc Đường 22 bảo vệ tỉnh lỵ Tây Ninh.

Đại đội Tăng-Thiết giáp 33 được giao nhiệm vụ phối thuộc với Sư đoàn bộ binh 5 chủ lực Miền Đông Nam Bộ đánh trận đầu then chốt vào Sa Mát, mở màn chiến dịch Nguyễn Huệ (tháng 4-1972). Thực hiện nhiệm vụ trên giao, Đại đội 33 tổ chức trinh sát, khắc phục mọi khó khăn trong bảo đảm kỹ thuật để đưa xe tăng vào đánh địch. Điều đặc biệt nhất là toàn bộ xe tăng, xe thiết giáp của đại đội đều là chiến lợi phẩm thu được của địch rồi đem sửa chữa, đưa vào chiến đấu.

Quân giải phóng tiến công giải phóng tỉnh lỵ Phước Long tháng 1-1975. Ảnh tư liệu

Bảo đảm cho trận đánh chắc thắng, yếu tố bí mật, bất ngờ được đặt lên hàng đầu. Tuy xe tăng-thiết giáp đã cũ, mất đồng bộ, song cán bộ, chiến sĩ Đại đội 33 với quyết tâm cao, tìm mọi biện pháp để hành quân cùng đội hình chiến dịch đúng kế hoạch. Đại đội bí mật tổ chức hành quân từ căn cứ Tà Pao xuống Ka Rết dài hơn 100km, rồi tiến về Phun Chi Mon, cách Sa Mát chừng 3km. Đội hình xe tăng, thiết giáp vừa đi vừa xóa vết xích, bí mật vào vị trí tập kết. Việc tiếp nhiên liệu cho xe tăng, thiết giáp rất linh hoạt, bộ đội hậu cần đã sử dụng xe bò để chở xăng dầu bằng can nhựa, đi ban đêm, đặt sẵn thành trạm chờ sẵn... Nhờ đó, Đại đội 33 vào vị trí xuất phát tiến công, cách Sa Mát chỉ 3km mà địch vẫn không hay biết.

Đến giờ hiệp đồng nổ súng, ba chiếc xe tăng của Đại đội 33 đồng loạt lao thẳng vào cứ điểm Sa Mát và dùng hỏa lực bắn mãnh liệt vào căn cứ địch. Có xe không sử dụng được pháo chính thì dùng súng 12,7mm và đại liên 7,62mm đánh địch. Vừa dùng hỏa lực vừa kết hợp sử dụng động cơ xe tăng gầm rú uy hiếp địch. Bất ngờ bị xe tăng và bộ binh tiến công ở cự ly gần, địch ở căn cứ Sa Mát hoảng loạn tháo chạy, ta nhanh chóng làm chủ trận địa. Trận thắng Sa Mát đã góp phần vào thành công của Chiến dịch Nguyễn Huệ, giải phóng vùng đất Lộc Ninh từ tháng 4-1972.

Dương Hà