QĐND - Từ sau năm 1968, trên các vùng Cẩm Hà, Trà Quế, Đồng Nà, Trảng Kèo, Bầu Ốc... thuộc thị xã Hội An (Quảng Nam) bị quân Mỹ, Nam Hàn, ngụy đánh phá ác liệt và càn quét liên tục để dồn dân vào ấp chiến lược Thanh Đông. Tại thôn Thanh An, ngụy quân thực hiện các chiến dịch “bình định cấp tốc”, “bình định nước rút" bằng những cuộc thanh lọc, khủng bố, bắt bớ diễn ra hằng ngày. Đặc biệt là trung đội nghĩa quân Ô10 cùng với một tiểu đội hỗn hợp lính Mỹ mang tên C.A.P ngày đêm lùng sục, tìm diệt cán bộ, bộ đội và du kích của ta. Chúng còn huênh hoang "Việt Cộng mà đánh được  Ô10 thì nước sông Thu Bồn chảy ngược”!

Để bảo vệ dân, cơ sở cách mạng, quân và dân Hội An quyết định tập kích địch, trả thù cho cán bộ, du kích và dân thường bị sát hại. Mục tiêu đầu tiên là tiêu diệt trung đội nghĩa quân Ô10 và tiểu đội C.A.P của Mỹ. Nhiệm vụ này được giao cho du kích xã Cẩm Hà phối hợp với bộ đội địa phương.

Sau khi tổ chức trinh sát, nghiên cứu kỹ địa hình địa vật, quy luật hoạt động của địch; nắm chắc sơ đồ trận địa do cơ sở cung cấp, du kích Cẩm Hà phối hợp với bộ đội địa phương xây dựng phương án tác chiến cụ thể, bảo đảm tuyệt đối bí mật đến giờ nổ súng.

Tháng 11-1969, căn cứ đồn trú của đơn vị hỗn hợp C.A.P của Mỹ và nghĩa quân Ô10 ở khu chợ cá Cẩm Hà bị một trận lũ lụt làm ngập, buộc chúng phải dời sang đóng tại nhà thờ tộc Nguyễn Văn. Chúng xây dựng hệ thống hầm chỉ huy, lô cốt, công sự chiến đấu, hào giao thông, cùng với rào kẽm gai, mìn, lựu đạn, quả phát sáng... được đan cài dày đặc. Ngoài ra, ba mặt của khu căn cứ là một trảng cát dài, không một bóng cây hay chướng ngại che khuất tầm quan sát, phía nam là một cánh đồng lúa ngập rất sâu. Đây là chốt điểm rất lý tưởng, an toàn cho địch.

Đêm 10-11-1969, một trung đội du kích Cẩm Hà với sự chi viện của 2 tổ hỏa lực bộ đội C2 địa phương của Thị đội Hội An bí mật vượt qua nhiều lớp vành đai canh gác của địch, bí mật, bất ngờ tập kích tiêu diệt đồn địch. Do chuẩn bị chặt chẽ, ngụy trang tốt kết hợp với việc địch chủ quan, du kích và bộ đội địa phương chớp thời cơ, chia làm hai mũi tiếp cận mục tiêu, tập kết ở vị trí xuất phát xung phong. Đúng giờ G, hỏa lực B40, B41 và hàng loạt đạn RBĐ bắn vào hầm chỉ huy, các ổ đại liên 12,7mm, lô cốt, công sự... của địch, làm tê liệt hoàn toàn sức kháng cự ban đầu của chúng. Sau đó du kích mang bộc phá mở cửa, cắt hàng rào thép gai mở toang cửa để du kích và bộ đội ta xung phong tiêu diệt địch. Sau 15 phút chiến đấu, cả trung đội Ô10 và Tiểu đội C.A.P của Mỹ bị xóa sổ, ta thu được một số vũ khí, khí tài thông tin và nhiều chiến lợi phẩm khác, rồi rút lui an toàn.

Cử Loan