Triển khai huấn luyện theo tình huống, Sư đoàn 312 đã tích cực, chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện, bước đầu đạt kết quả tích cực, chất lượng huấn luyện nâng lên, góp phần rèn luyện khả năng tư duy sáng tạo, hành động quyết đoán, linh hoạt của người chỉ huy và phân đội…

Sự cần thiết phải đưa tình huống vào huấn luyện

Khi chúng tôi tham dự hội nghị sơ kết rút kinh nghiệm về việc tăng cường đưa các tình huống vào huấn luyện (gọi tắt là huấn luyện theo tình huống-HLTTH) tại Sư đoàn 312 thì được Thiếu tướng Doãn Thái Đức, Tư lệnh Quân đoàn 1 cho biết: "Cách đây hai năm (2016), sau khi có đợt kiểm tra tổng thể tình hình thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị trong quân đoàn, lãnh đạo, chỉ huy quân đoàn nhận thấy chất lượng huấn luyện (CLHL) cơ bản của các đơn vị trong quân đoàn khá tốt. Tuy nhiên, trong thực tiễn công tác, khi có những tình huống bất thường xảy ra, việc xử lý ở các đơn vị cơ sở có lúc chưa phù hợp, nhất là đối với cán bộ cấp phân đội. Chính vì thế, lãnh đạo, chỉ huy quân đoàn quyết định phải tăng cường đưa các tình huống vào chương trình huấn luyện cơ bản. Đây là nội dung huấn luyện có tính chất nâng cao và không tách rời với huấn luyện cơ bản. Do đó, đòi hỏi cấp ủy, chỉ huy, cơ quan điều hành và cán bộ huấn luyện các cấp phải có tính năng động, sáng tạo, linh hoạt...". 

Chiến sĩ Đại đội 6, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 165 luyện tập chiến thuật chiến đấu tiến công.

Khảo sát thực tế chúng tôi nhận thấy, thời gian qua Sư đoàn 312 đã thực hiện nhiều khâu đột phá và giải pháp hiệu quả nâng cao CLHL, trình độ khả năng SSCĐ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Trong đó, HLTTH được Đảng ủy, chỉ huy sư đoàn xác định là một giải pháp quan trọng trong việc nâng cao CLHL, trình độ SSCĐ. Đại tá Nguyễn Trung Hiếu, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 312, khẳng định: "Công tác HLTTH giúp người chỉ huy và phân đội nắm chắc kiến thức cơ bản và rèn luyện khả năng sáng tạo, vận dụng linh hoạt những kiến thức đã học trong chương trình huấn luyện cơ bản vào tổ chức, thực hành xử lý các tình huống diễn ra trong thực tế, góp phần nâng cao CLHL, diễn tập, SSCĐ và công tác tại đơn vị".

Thời gian qua, Sư đoàn 312 triển khai thực hiện nhiệm vụ HLTTH theo hướng dẫn của quân đoàn trong điều kiện cùng lúc phải thực hiện nhiều nhiệm vụ đột xuất. Song Đảng ủy, chỉ huy sư đoàn, các cơ quan, đơn vị luôn đoàn kết thống nhất, khắc phục khó khăn, lãnh đạo thực hiện tốt các nhiệm vụ, trong đó có nhiệm vụ tổ chức HLTTH. Các đơn vị trong sư đoàn thường xuyên làm tốt công tác giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ về ý nghĩa, tầm quan trọng của phần việc này, qua đó xây dựng ý chí quyết tâm, tinh thần trách nhiệm cho mọi cán bộ, chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện SSCĐ. Để bảo đảm đạt kết quả tốt, sư đoàn tập trung làm tốt mọi công tác chuẩn bị, như: Tổ chức tập huấn thống nhất về nội dung, tổ chức phương pháp của chỉ huy các cấp; nghiên cứu soạn thảo, xây dựng ngân hàng tình huống sát với những diễn biến thường xảy ra trong thực tế huấn luyện, SSCĐ, sinh hoạt học tập, công tác của cơ quan, đơn vị. Sau từng giai đoạn, lãnh đạo, chỉ huy các cấp tổ chức cho cơ quan, đơn vị rút kinh nghiệm để tìm ra những điểm còn hạn chế, những bài học kinh nghiệm trong tổ chức và thực hành HLTTH.

Triển khai từng bước từ thấp đến cao

Tới thao trường huấn luyện tổng hợp của Trung đoàn 165 lúc hơn 10 giờ trưa, chúng tôi gặp Thượng úy Trần Minh Huỳnh, Đại đội trưởng Đại đội 6, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 165 chủ trì buổi huấn luyện Đội ngũ chiến thuật với đề mục “Đại đội tiến công địch phòng ngự địa hình rừng núi". Sau phần phân tích nguyên tắc, thứ tự hành động của các bộ phận… Thượng úy Trần Minh Huỳnh cho xếp quân cờ đội hình trung đội bộ binh làm nhiệm vụ mở cửa đánh chiếm đầu cầu. Trên một địa hình nhấp nhô, lúp xúp các bụi cây, chúng tôi quan sát thấy các chiến sĩ thoắt ẩn, thoắt hiện sau những mô đất, góc hào. Thiếu tá Nguyễn Huy Khôi, Phó tham mưu trưởng Trung đoàn 165 trực tiếp theo dõi hành động của bộ đội ngay tại vị trí cửa mở nói với chúng tôi: "Các động tác, tư thế vận động của bộ đội đã được huấn luyện kỹ càng trong giai đoạn huấn luyện 1. Bây giờ là lúc họ vận dụng các tư thế ấy vào hành động chiến thuật cụ thể. Các anh để ý kỹ sẽ thấy, đội hình cơ động của bộ đội khá nhịp nhàng, ý thức địch tình khá tốt...". Đúng lúc này Thượng úy Lưu Quang Nhất, Trung đội trưởng Trung đội 4 dẫn một chiến sĩ đem theo quả bộc phá ống chạy lên phía cửa mở. Thiếu tá Nguyễn Huy Khôi giải thích: "Mặc dù cửa mở đã được mở bằng thiết bị FMV-B1, nhưng để đề phòng hàng rào còn sót lại nên trung đội mở cửa phải sử dụng bộc phá dự phòng để mở nốt...". Tôi hỏi Trung đội trưởng Lưu Quang Nhất: "Nếu sử dụng hết bộc phá dự phòng rồi mà hàng rào vẫn còn thì làm thế nào?". "Khi ấy chúng tôi sẽ sử dụng lựu đạn buộc thành chùm để phá nốt hàng rào cuối cùng. Tình huống này chúng tôi cũng đã dự kiến trong chương trình huấn luyện và đã có biện pháp xử lý", Lưu Quang Nhất trả lời dứt khoát. 

Chúng tôi theo bộ đội cơ động lên tiền duyên trận địa. Quan sát thấy Tiểu đội trưởng Tiểu đội 1 dẫn một chiến sĩ lên đặt bộc phá khối phá lô cốt đầu cầu, Thiếu tá Hoàng Đình Sơn, Phó trung đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Trung đoàn 165 liền ra tình huống: "Bộc phá không nổ!". Lập tức tiểu đội trưởng vọt lên, vừa chạy vừa rút chốt lựu đạn, lựa góc tử giác, tống ngay vào lỗ châu mai. Nghe tiếng: "Lựu đạn nổ!", tiểu đội trưởng nhảy ngay xuống hào, miệng hô lớn: "Xung phong!". Hành động xử trí của Tiểu đội trưởng Tiểu đội 1 phù hợp với thực tiễn chiến đấu, chứng tỏ họ đã được huấn luyện bài bản nên có cách xử trí nhanh gọn khi gặp tình huống không thuận lợi.

Thiếu tá Hoàng Đình Sơn khá hài lòng về khả năng xử lý tình huống của bộ đội, anh cho biết, đây chỉ là một tình huống cụ thể trong rất nhiều tình huống đã được triển khai trong huấn luyện, giúp đơn vị nâng cao trình độ tổ chức, chỉ huy, khả năng xử lý tình huống trong từng điều kiện nhiệm vụ cụ thể. Trong lĩnh vực huấn luyện quân sự, trung đoàn đã thành lập các tổ xây dựng "ngân hàng tình huống" từ cấp đại đội trở lên với hàng trăm tình huống được xây dựng sát với đặc điểm tình hình và nhiệm vụ của đơn vị, phù hợp với từng đối tượng huấn luyện. Trong đó, chú trọng gắn việc xây dựng tình huống với từng nội dung, điều kiện huấn luyện cụ thể; thực hiện đúng nguyên tắc cấp trên huấn luyện cấp dưới, chỉ huy huấn luyện đơn vị. Các tình huống bảo đảm sát với nội dung huấn luyện trong tiến trình biểu để tiết kiệm thời gian và nâng cao năng lực trực quan cho người học.

Nói về việc tổ chức HLTTH, Thượng tá Trịnh Quang Tùng, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 141 khẳng định: "HLTTH là điều kiện để rèn khả năng tư duy sáng tạo, hành động quyết đoán, linh hoạt của người chỉ huy và phân đội trong huấn luyện chiến đấu, sinh hoạt, học tập công tác; khắc phục triệt để một số nội dung huấn luyện còn nặng về lý thuyết, chưa gắn lý thuyết với thực hành, chưa sát với thực tiễn đơn vị. Chính vì lẽ đó, quá trình tổ chức HLTTH, lãnh đạo, chỉ huy trung đoàn thường xuyên chỉ đạo các cơ quan, phân đội phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương nơi đóng quân rà soát nắm chắc tình hình địa bàn, dự kiến các tình huống có thể xảy ra, như: Cháy nổ, cháy rừng, sập đổ công trình, biểu tình gây rối… để hiệp đồng, thống nhất các phương án xử trí".      

Bài và ảnh: NHÓM PV BÁO QĐND